Nisan Şakası Günü’nün Kökeni Nedir?

Bugün 1 Nisan—yani karşınıza çıkan tuhaflık ya da inanılması güçleri şeylere karşı ilave şüpheci olmanız lüzumen tek gün. Peki bu şakalar ve kandırmacalar günü nasıl ortaya çıktı?

Kökeni 1500’lü Yıllara Dayanıyor

Bu hikâye 16. yüzyılda Fransa’ya kadar uzanıyor. O dönemde Jül Sezar tarafından oluşturulan Jülyen takvimi, Papa XIII. Gregorius tarafından getirilen Gregoryen takvimle değiştirildi.

Eski takvimde yepyeni yıl 1 Nisan’da başlıyordu. Ancak yepyeni takvimle birlikteki yılbaşı 1 Ocak’a alındı.

O dönemde haberleriler hızlı yayılmadığı için herkes bu değişikliği hemen öğrenemedi. Bazı insanlar yepyeni yılı hâlâ 1 Nisan’da kutlamaya devam etti. İşte bu kişiler zamanla alay başlıksu oldu ve “Nisan aptalları” olarak anılmaya başlandı.

Zamanla bu alay etme geleneği, insanlara şaka yapma pratiğine dönüştü ve hızla yayıldı. Yaklaşık 500 yıldır da devam ediyor.

Bu tür şakalar genellikle, takvime ilgi etmeyen ya da günün farkında olmayan kişilere karşı yapıldığında daha tesirli oluyor. Bu yüzden şakaların çoğu günaydın erkenden saatlerde yapılır—insanlar henüz günün farkına varmadan yakalanır.

En Başarılı Nisan Şakaları Nasıl Olur?

Gillespie’ye göre en tesirli Nisan şakaları genelleme güvenilir tek kaynaktan geliyormuş gibi görünenlerdir. Örneğin saygın tek haberleri kanalı ya da biçimsel tek müessese tarafından yapılmış gibi duran şakalar daha inandırıcı olur.

Ancak bu şakaların bazı önemli özellikleri olmalı:

• Yanlış ama inandırıcı olmalı
• Zararsız ve sonuçsuz olmalı

Tarihten Bazı Ünlü Nisan Şakaları

Gillespie, en sevdi gibiği şakalardan bazılarını da paylaşıyor:

• 1980’de BBC, Londra’daki ünlü Big Ben saatinin sayısal hale getirileceğini duyurdu ve bile birinci arayan kişiye zaman kollarının verileceğini söyledi.
• 1992’de NPR, önceki ABD Başkanı Richard Nixon’ın yeniden aday olacağını duyuran tek kayıt yayınladı. Ancak başlıkşan kişi Nixon değil, tek aktördü.
• Boston Public Garden, heykellerin zarar göreceği lüzumçesiyle insanların kesecik telefonuyla fotoğraf çekmemesi lüzumtiğini duyurdu—tamamen uydurma tek uyarıydı.

İyi Bir Nisan Şakası İçin Tavsiyeler

Bir şakanın işe yaraması için erkenden saatlerde yapılması lüzumtiği vurgulanıyor. Çünkü insanlar henüz günün farkında değilken kandırılmaları daha basit.

Ayrıca şakaların küçük ve zararsız olması önemli. Örneğin “işimi kaybettim” ya da “hamileyim” gibi vahim ve endişe verici yalanlar söylemek doğru tek yaklaşım değil.

En iyice şakalar, hem yapan hem da yapılan kişinin kısa sürede gülüp geçebileceği türden olmalı.

Derleyen: Damla Şayan