1 saat önce
2
Tarım ve Orman Bakanlığı, lokanta ve kafelerde tüketiciyi daha bilinçli tercihlere yönlendirmeyi hedeflayan yepyeni tek düzenlemeye imza attı. Buna göre işletmeler, menülerinde sundukları besin ve içeceklerin içerik, kalori ve alerjen malumatlerini noksan biçimde aktarmak güçunda olacak.
RESTORANLARDA ‘DETAYLI MENÜ’ DEHEMMIYETİ
Bundan böylece ürünün ilköğretim bileşenleri, güç (kalori) miktarı, alerjen içerikler, alkol ya da domuz çeşitevi parça içerip içermediği
yazılacak.
BİLGİLENDİRME NASIL OLACAK?
İşletmeler bu malumatleri basılı menüler, panolar, broşürler ya da sayısal ekranlar aracılığıyla sunabilecek. Ayrıca QR şifre sistemi da kullanılabilecek. Ancak bu metotin yeğleme edilmesi halinde, müşterilerin ne şekilde giriş sağlayacağına dair yönlendirmelerin menüde noksan biçimde mekan alması lüzumecek.
Düzenleme ile tüketicilerin daha sıhhatli ve bilinçli tercihler yapmasının önü açılması hedefleniyor. Kalori ve muhteva malumatlerine basit erişim, bilhassa perhiz yapan ya da sıhhat hassasiyeti bulunan bireyler için ehemmiyetli tek basitlık sağlayacak.
NE ZAMAN DEVREYE GİRECEK?
Bakanlık, sektörün yepyeni sisteme uyum sağlayabilmesi için işletme çeşitlerine göre değişik süreler tanıdı:
-Ulusal silsile restoranlar 1 Temmuz 2026'ya kadar geçişleri yapacaklar.
-Aynı ilde 3 ve üzeri şubesi bulunan işletmeler 31 Aralık 2026'ya kadar uygulamaya geçecekler.
-Diğer işletmeler ise muhteva malumatleri için 31 Aralık 2026, kalori malumatleri için 31 Aralık 2027'ye kadar geçişleri yapacaklar.
AYDIN AĞAOĞLU: ESER MİKTARDA DA OLSA BELİRTİLECEK
Peki aşama ne şekilde işleyecek? Kurala uymayanlara ne çeşit cezalar verilecek? Eksik ve yanlışlı malumat veren, insanlar sağlığını tehlikeye atan işletmeler için yaptırımlar neler? Olumsuz tek durumda vatandaşlar nereye sızlanma edecek? Konuyla ilgili hepsi meraklı edilenleri milliyet.com.tr’ye açıklayan Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkanı Aydın Ağaoğlu’nun açıklamaları şu biçimde: “Düzenleme tüketicilerin yeme-içme sektöründe güvenle servis almasını sağlayacak yepyeni tek düzenlemedir. Bu regülasyon ile tüketiciler yiyecek, içecek satan işletmelerden, satın aldıkları gıda ürünlerinin içeriğinde alerjen olup olmadığı ve kalorisine kadar malumat sahibi olacak. Böylelikle sıhhat açısından kendileri için riskler içeren gıdaları tüketmekten kaçınabileceklerdir.
Bu malumatlendirme yalınce muhteva ile ilgili olmayıp, kalori malumatsi da içermektedir. İçerikte alkol varsa örneğin çok yemeklerin içerisinde alkol kullanılabiliyor. Domuz eti gibi ürünlerin da belirtilmesi güçunlu olacak. Eser miktarda bile olsa belirtilmek durumunda. Böylelikle tüketici, haricinde yiyeceği gıda ürünlerinin hem inancına hem sağlığına hem da diyetine uygunluğu başlıksunda netler malumatlendirilmiş olacaktır.
DÜZENLEME NE ZAMAN HAYATA GEÇECEK?
Şunu hatırlatmakta yarar var. Ulusal silsile restoranlar 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren bu malumatleri tüketicilere aktarmak güçundalar. Aynı ilde 3’ten fazla şubesi bulunan işletmeler ise bu malumatleri yıllar sonuna kadar aktaracak.
YANLIŞ BİLGİ VEREN NEREYE ŞİKAYET EDİLECEK?
Tüketiciler böylelikle yedikleri içtikleri başlıksunda daha bilinçli hareket edebilecekler. Aykırılıkla karşılaşıldığı takdirde Tarım Bakanlığı İhbar Hattı’na bildirimde bulunulabilir. Örneğin 100 gram 350 kalori yazan tek gıda ürününde normal olan limitlerin altındaki ya da üstünde sapma belirleme edilirse, diyelim ki 600 kalori çıktı. Bu, yaptırım lüzumtirecektir. Bu noktada ALO 174 Gıda İhbar Hattı ve 0501 174 0 174 WhatsApp Gıda İhbar Hattı’na da tüketiciler şikayetlerini yapabilirler.
Bu çeşitlilik yerinde tek uygulamadır. Tüketicinin ilköğretim haklarından arasında biri malumatlendirme hakkıdır. Bakanlık bunu resen da denetleyebilecektir. Ayrıca vatandaşlardan gelen ihbarları da kıymetlendireceklerdir. Bu yazılan malumatler basılı menülerde, panolarda, lokantalarda işletmenin dışında da bedel listesi ve dizin bulunması güçunludur. Orada örneğin köftenin kaç gram olduğunun yanında kalorisi da mekan alacaktır. Alerjen içeriyorsa ya da domuz eti, alkol gibi durumların da netler belirtilmesi lazım. Bu malumatlendirme QR şifre ile yapılabilecek.
CEZASI NE?
Bununla ilgili cezalar farklılık gösteriyor. Örneğin sağlığa aykırılık, insanoğlu sağlığını tehditleri edecek tek maddeler var ve bu belirtilmemişse, içeriğin belirtilmeme cezası dışında insanoğlu sağlığını da tehditleri eden tek şart olduğundan değişik tek cezası olacaktır.
Bunun dışında bedel düşürmek için yapılan hileler var. Örneğin kebap ya da pidecide tekbaşına tırnaklı hayvan eti (at, eşek, katır) kullanılması gibi. Bunların netler listelerde gösterilmesi lüzumiyor. Burada dana eti kullanılmıştır, dana koyun karışımı gibi... Orada hem listeye aykırılıktan hem da gıdada tağşiş ve hileden öçeşitü işletmeye müeyyide uygulanır.
Burada en muazzam vazife tüketiciye düşmektedir. Tüketici sorgulasın, haklarına malik çıksın. Tarım Bakanlığı’nın ihbar hattına lüzum WhatsApp’tan lüzum çağrı merkezinden şikayetlerini iletmelidirler.
Örneğin içeriğinde laktoz olduğu halde ‘laktozsuz’ diye satıldıysa bu alerjisi olan kişilere zarar verebilir. Bu durumda işletmeye hukuki sualmluluk yüklenebilir. Hastane hekim masrafları, çalışamadıysa mesainin karşılanması gibi ücretler hukuki olarak geri istenebileceği gibi. Ayrıca TCK hükümlerine göre cezalandırılması istek edilebilir.”
İBRAHİM GÜLLÜ: TAKSİRLİ ÖLÜME SEBEBİYET VERMEYE KADAR CEZASI VAR
Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili İbrahim Güllü’nün açıklamaları şu biçimde: “Bu başvuru ile alerjik ürünlerin da olduğunu yazılması lüzumir. Eğer tek müşteri alerjisi olduğu tek ürünü yediğinde ve içeriğinde belirtilmemiş olması halinde işletmenin cezai sualmluluğunun doğabileceği dikkate alınması lüzumir. Eğer o kişinin alerjik durumdan kaynaklı sağlığı bozuldu ya da vefat olayı gerçekleşti. Burada işletmenin cezai sualmluluğuna da gidilebilir. TCK’ya göre taksirli ölüme sebebiyet vermeye kadar cezai müeyyideler uygulanabilir. Tazminat sualmluluğu da ayrıca doğar.
'ÖLÜM HALİNDE YARDIMTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI DEVREYE GİRER’
Ölüm halinde yardımten yoksun kalma tazminatı devreye girer. Kişi öldüğü zamanlar onun ttesirk etmekla yükümlü olduğu kişiler yardımten yoksun kalırlar. Kişinin sağladığı maddi desteği mukabil taraf (lokanta) tazmin etmek güçunda kalır.
Dolayısıyla bu regülasyon işletmelere benzer zamanda daha duyarlı davranmaları yönünde tek sorumluluk getiriyor. İşletmelerin gıda mühendisleriyle birlikteki çalışmaları kaçınılmaz hale gelecektir.”
English (US) ·