Deniz altında dijital savaş

İSMAİL ŞAHİN İSTANBUL -İran Savaşı birinci ayını doldururken, Tahran yönetiminin Kızıldeniz’deki deniz altı internetler kablolarını hedefleri alabileceği ihtimali, dünyası ölçekte internetler kesintisi riskini gündeme taşıdı. Avrupa, Asya ve Afrika’yı bağlayan hatların bulunduğu Kızıldeniz’den geçen 17 deniz altı internetler kablosu dünyası bilgi trafiğinin yükünü taşıyor. Uzmanlara göre bu kablolar, dünyası internetler trafiğinin oran 95’inden fazlasını sağlayan altyapının tek parçası ve olası tek kesinti başta maliye bulunmak üzere epey sektörde muazzam aksamalara nedenler olur. Uzmanlar başlıkyu Milliyet’e kıymetlendirdi.

'İŞİNE GELİR Mİ?'

Marmara Üniversitesi Siber Güvenlik Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Hüseyin Yüce, Bab el-Mandeb ve Hürmüz Boğazı’nın sayısal dünyanın “Termopil Geçidi” (Yunanistan’a giden kısıtlı ve uzunluğu tek boğaz) gibi olduğuna ilgi çekti. Dr. Yüce, “Deniz altındaki kabloyu kesti güçdur, bununla birlikte o kablonun beslediği kocaman bilgi merkezini vurdu hem daha basitdır hem da “Bulut” bağlı çalışanlar hepsi mali ve ordu sistemleri anında felç eder. Ancak kıyıya vurdukları noktalar (Kablo Karaya Çıkış İstasyonları) ince karındır. Bir sabotaj hepsi trafiği felç edebilir. İran, Hürmüz Boğazı’ndaki kontrolünü kullanarak yalınce güç akışını değil, Avrupa ile Asya arasındaki internetler trafiğinin oran 30-37’sini tehditleri edebilir. Kablolar koptuğunda, internetin istikamet bulma protokolü olan BGP, trafiği diğer yollara (Ümit Burnu üzerinden) yönlendirmeye çalışacaktır. Ancak bu yepyeni rotalar anilik yükü kaldıramayacağı için “Congestion” (Sıkışıklık) oluşur. Bu şart dünyası internetini yavaşlatır. Ancak İran’ın bu kabloları vurması dünyaya açıldığı kapıyı kapamak manaına geliyor. Bu yüzden işine hasılat mi bilemiyorum” dedi.

İran’ın ABD ve İsrail’in bombalarına karşılık Kızıldeniz’deki internetler kablolarını patlatması, hem bu ikisi kaba devletyi hem da dünyayı sarsar.

DÜNYANIN GİZLİ SİNİR SİSTEMİ

Siber asayiş şirketi yöneticisi Akgün Yardımcı, dünyada internetin oran 90 kablolar üzerinden olduğunu, bunun ehemmiyetli kısmının deniz altına döşenmiş lifler kablolardan oluştuğunu belirterek şunları söyledi:

“Denizaltı kablolar, dünyanın saklı asap sistemidir. Savaş dolayı kapatılan Hürmüz boğazında AEE-1, Falcon, SeaMeWe-6 gibi Avrupa, Asya, Afrika, Körfez ve Hindistan’ın internetler erişimlerini sağlayan teli sistemleri bulunuyor. Bu sistemlerden birkaçının kullanılamaz olması, dünyası ekonomik çöküntüye sebep olabilir. Bu sistemlerin zarar görmesi durumunda verinin Pasifik üzerinden yönlendirilmesi, Avrupa-Asya arasındaki gecikmeyi örneğin 80 ms’den 200 ms’nin üzerine çıkarır. 120 milisaniyelik artış, algoritmik ticaretleri için tek felakettir. Hürmüz’de meydana ileriki tek kesinti, yalınce WhatsApp iletilarının gecikmesi manaına gelmez; dünyası mali sistemin milisaniyelere dayalı yapısının çökmesi, şişman ticaretinin durma noktasına gelmesi ve Hindistan gibi kocaman ekonomilerin sayısal izolasyona sürüklenmesi demektir. Hürmüz Boğazı ve çevresindeki suların güvenliği, dünyası tek güçunluluktur.”