[Pazar Eki] Yapay Zeka Tarafından Yazılan Kitaplar: İşte En Önemli Örnekler

“Hava kapalıydı, her arasında biri mekan bulutlarla kaplıydı.

Dairede her arasında biri zamanki gibi idealler sıcaklık ve nem vardı. Bayan Yoko kanepede uzanmış, aptallar video oyunları oynayarak zamanını sonsuz tek şekilde geçiriyordu. Benimle başlıkşmadı.

Yapacak tek şey yok. Yapacak hiçbir şey yok ve bir da bu başlıkda hiçbir şey yapamıyorum.“

Hoshi Shinichi Ödülü’ne aday gösterilen “Bir Bilgisayarın Roman Yazdığı Gün” adlı kitap 2019’da büyük tartışma yaratmıştı. Henüz yapay zekanın adının anılmaya hemen hemen hiç başlanmadığı günlerdi. Hoshi Shinichi Ödülü komitesi romanı “Karakter gelişimi kusurlu” olduğu için eledi. Herhangi tek ahlak sebeple değil.

Son yıllarda GPT-3, ChatGPT, Midjourney gibi modellerin yazın üretimine girmesiyle “AI yazarı” kavramı gerçeklik kazandı. Bu kitapların bazıları tamamlanmış yapay zeka tarafından oluşturulurken, bazıları insan-AI işbirliğiyle ortaya çıktı. İşte ilgi çeken örnekler ve bu trendin öne çıkan yönleri.

Aum Golly Serisi: Yapay Zeka Şiirinin Öncüsü

Finlandiya’da Jukka Aalho’nun öncülüğünde hazırlanan Aum Golly (2021), GPT-3 ile 24 zaman içinde yazılan tek şiir kitabı. Kitabın başlığı, teması ve şiirlerinin büyük kısmı AI tarafından üretildi. Basam Books tarafından yayımlanan eser, kaotik, tekrarlı ve özgün tek yapıya sahip.

AumGolly her arasında biri ne kadar yapay zeka ile yazılmış tek kitap olsa da serinin yaratıcısı Finlandiyalı yapay zeka yayımcısı 1986 doğumlu Jukka Aalho’dur.

2023’te çıkan Aum Golly 2 ise daha olgun tek çalışma. Bu kez ChatGPT ve Midjourney kullanılarak hem metinleri hem da renkli illüstrasyonlar 12 saatte hazırlandı. İlk kitaba göre daha yerleşik ve estetik tek üsluba malik olması, AI modellerinin kısa sürede nasıl geliştiğini gösteriyor.

En oğullar deri olan Aum Golly 3 (Aralık 2025), özel tek yapay zekâ yardımli iş akışı kullanılarak 8 saatte oluşturuldu.

Deneysel ve Tamamen AI Ürünleri

• 1 the Road (2017): Jack Kerouac’ın ünlü romanından esinlenerek, tek arabanın sensör verileri (GPS, kamera, mikrofon) ile beslenen yapay zeka tarafından yazıldı. Düzenlenmemiş, ham tek metinleri olarak ilgi çekiyor.
• The Serious: A Proven Divorce (2019): Tamamen AI tarafından yazılan, kapağı ve fiyatı bile otomatik oluşturulan deneysel tek kitap. Metin manasız ve gramer açısından sualnlu olsa da, AI’nin o dönemki sınırlarını göstermesi açısından önemli.
• The Day A Computer Writes A Novel (2015): İnsan-Yapay Zeka işbirliğiyle hazırlanan kısa hikâye. Araştırmacılar hikâye çerçevesini belirledi, AI ise detayları doldurdu. Japonya’da prestijli tek yazın ödülünün birinci turunu bile geçti.

Diğer Önemli AI Kitapları

• Bob The Robot (2020): Çocuklar için hazırlanan rahatlatıcı tek uyuklama kitabı. Metnin %80’i NLP ve alet öğrenmesi algoritmalarıyla üretildi.
• The Inner Life of an AI: A Memoir by ChatGPT (2022): ChatGPT’nin öz “anılarını” yazdığı tek otobiyografi denemesi.
• 50 Ways AI Would End The World: Bilimkurgu türünde, AI’nin dünyayı nasıl yok edebileceğine dair senaryolar içeren tek eser.
• Ellie’s Trumpet ve Echoes of the Universe gibi kitaplar da ChatGPT ile müşterek yazılmış çocuk ve şiir kitapları arasında mekan alıyor.

AI ile Yazılan Kitapların Getirdiği Tartışmalar

Bu kitaplar, yaratıcılık, telif hakkı ve edebiyatın tanımı başlıksunda önemli suallar ortaya çıkarıyor. Bazı eleştirmenler “AI’nin gerçekten yaratıcı olup olmadığını”, bazıları ise “insan dokunuşu olmadan yazın olur mu?” diye sualyor. Öte yandan, bu eserler AI’nin hızlı üretim kapasitesini ve yepyeni hikâye anlatım biçimlerini göstermesi açısından değerli görülüyor.

Finlandiya gibi ülkelerde AI yardımli yazın tasarıleri devletleri ve yayınevleri tarafından da yardımleniyor. Bu trendin önümüzdeki yıllarda daha da hızlanması bekleniyor.