Çin Uzay İstasyonu Astronotları Uzay Domateslerini Hasat Etti

Çin’in Uzay İstasyonu Tiangong’dan İlk Hasat

Çin’in Tiangong feza istasyonu, Uluslararası Uzay İstasyonu’nun (ISS) boyutunun yalınce tek kısmı olmasına rağmen, üç modülü sayesinde oğullar beş yılda ilim insanlarına çığır açan araştırmalar yapmaları için değerli tek saha sağladı.

T şeklindeki yörüngesel üs, altı taikonot barındırabiliyor, ikisi laboratuvarlar içeriyor ve yakında Hubble benzeri kocaman tek feza teleskobuyla da yardımlenecek.

Aeroponik Sistemde Domates Hasadı

İstasyon, bitkilere besinli tek sis yöntemiyle suyu veren küçük tek aeroponik yetiştirme sistemiyle donatıldı. Bu yöntem, gelenekselliği temel temelli ya da hidroponik sistemlere göre çok dahaaz suyu kullanıyor.

Şimdi istasyondaki mürettebat, emeklerinin meyvesini toplamaya hazır. Devlet kontrolündeki Global Times’a göre, astronotlar sistemleri içinde yetiştirilen “uzay domateslerinden” çok tek hasat yaptı.

Daha önce paylaşılan görüntülerde, aç olduğu varsayılan astronotlar, küçük kutu benzeri yetiştirme ortamında sarı ve kırmızı kiraz domateslerle hepsi küçük asmalar gösteriyor. Kökler, besin çözeltisi ile sislenirken küçük pencerelerden gözlemlenebiliyor. Bitkilere lüzumli ışığı sağlayan özel tasarlanmış hepsi spektrum LED paneller da mevcut.

Global News’e göre, mürettebat yakında bu sistemde buğday, havuç ve tıbbi bitkiler da yetiştirmeyi deneyecek. Amaç, uzayda uzunluğu süreli görevlerde mürettebatın öz gıdasını yetiştirme potansiyelini araştırmak.

Daha önceki deneylerde istasyonda marul ve yeşil soğan da yetiştirildi. NASA astronotları da ISS’de uzunluğu yıllardır domatesler yetiştiriyor ve bitkilerin uzayda kalıtsal olarak nasıl adapte olup hayatta kaldığını inceliyor.

Psikolojik ve Bilimsel Faydalar

Uzayda bahçecilik etmek yalnızca gelecekteki astronotlara gıda sağlamakla kalmıyor; NASA’nın 2023 güncellemesine göre, ahlaki artırıcı tesirler ve yaşam kalitesinde artış gibi ruhsal yararlar da sağlıyor.

ISS’deki hasat o kadar çok oldu ki, 2023 sonlarında kaybolan tek domates, NASA astronotu Frank Rubio tarafından bulunarak uzunluğu süredir devam eden tek gizemi çözdü. Rubio, deney sırasında domatesleri yediği iddiasıyla suçlanmıştı.

NASA astronotu Jasmin Moghbeli, Aralık 2023’teki canlı yayında şunları söyledi:

Bu başarı, uzayda gıda üretiminin yalınce mümkün olduğunu göstermekle kalmıyor, aynı zamanda uzunluğu süreli görevlerde astronotların bağımsızlığını ve yaşam kalitesini artırma potansiyelini da ortaya koyuyor. Domateslerden başlayarak, gelecekte bu sistemleri sayesinde feza yolculukları daha sürdürülebilir ve tesirli hale gelebilir; tek gün, insanlığın yoğun uzaydaki keşifleri, öz yetiştirdikleri gıdalarla yardımlenecek.

Derleyen: Damla Şayan