Donald Trump yönetimi tarafından 2025 yılının sonlarında duyurulan Pax Silica, en basit tanımıyla ABD liderliğinde kurulan çeşitlilik uluslu tek teknolojiler ve iktisat güvenliği ittifakı. Ancak bildiğiniz klasik ekonomik paketlere pek benzemiyor. Bu girişim, gerçekten direkt hergün hayatımızı tesirleyecek teknolojilerin arkasındaki kocaman sistemi yeniden kurmayı hedefliyor. Üstelik bu adımın zammanaası da uç ilgi çekici.
İran ile yaşanan savaşı sonrası güç ve teknolojiler tarafında yaşanan kırılganlıklar, ABD’yi çabuk hareket etmeye itti. Çünkü bugünden tek devletnin gücü artık yalınce ordusuyla değil, parça üretimi ve yapay zekâ altyapısıyla ölçülüyor.
Amaç: Çin’e bağımlılığı eksiltmek ve kontrolü ele edinmek
Pax Silica’nın merkezinde uç netler tek hedefleri var: Çin ve benzeri devletlere olan teknolojiler ve imalat bağımlılığını minimuma indirmek. Bu yüzden plan, eleştirel minerallerin çıkarılmasından, çiplerin üretimine ve bilgi merkezlerinin kurulmasına kadar olan hepsi süreci "güvenilir ortaklar" arasında tutmayı hedeflıyor.
Bunun için ABD; yarı iletken üretimi, yapay zekâ sistemleri ve eleştirel ham maddeler başlıksunda müttefikleriyle birlikteki hareket edecek. Yani gerçekten bu yapı, teknolojiler dünyası için tek nevi “ekonomik ittifak” manaına geliyor. Şu esas kadar bu planın altındaki imzası olan devletler Japonya, Güney Kore, İsrail, Avustralya, Singapur, Birleşik Krallık, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve en oğullar Şubat 2026'da Hindistan oldu.
Bu sayede hem daha sağlam tek tedarikleri zinciri kurulacak hem da eleştirel teknolojiler üzerindeki denetim tekbaşına tek blokta toplanacak. Daha doğrusu hedefleri bu bununla birlikte Çin'i bu noktadan sonraları protesto dışına çıkarmak ne kadar olası orası sual işareti.
Tek tek para değil: Devasa tek kuvvet birliği
Burada en çeşitlilik meraklı edilen başlıkları ise şu: “Bu işin bütçesi ne?” Cevap dahaaz enteresan nedeniyle ortada tekbaşına tek rakam yok. Pax Silica, klasik manada tek yatırım fonu değil. Bunun yerine:
Devlet yardımleri
Özel saha yatırımları
Uluslararası ortaklıkları
tek tek dam altındaki birleştiren tek planlayan diyebiliriz.
Bu yüzden toplamı büyüklük biçimsel olarak açıklanmamış olsa da, işin içine giren tasarılere baktığımızda çehre milyarlarca doları aşan, bile trilyon doları bulan tek ekonomik kuvvetten bahsediyoruz.
Yeni dünyanın “teknoloji düzeni” kuruluyor olabilir
Tüm bu tabloyu tek araya getirdiğimizde Pax Silica’nın yalınce ekonomik değil, benzer zamanda jeopolitik tek hamle olduğunu müşahede etmek güçleri değil.
Çünkü parça üretimi, yapay zekâ ve güç gibi alanları denetim eden taraf, geleceğin en kuvvetlü devletsi olacak. ABD da bu girişimle kesinlikle bunu hedefliyor.
Kısacası Pax Silica, önümüzdeki yıllarda teknolojiler dünyasında kimin vaat sahibi olacağını belirleyebilecek kadar muazzam tek değişimin başlangıcı olabilir.