Türk kadın buluşçuları patentte dünya 1’incisi

ASLIHAN ALTAY KARATAŞ / ANKARA - Türk kadınlar buluşçuları ise dünyası patent başvurularında oran 26,1’lik oranla dünyası birincisi oldu. 2025 yılı etkinlik raporunda mekan saha verilere göre, ÇEŞITKPATENT’e yıllar boyunca olan toplamı 220 binlerce 757 sınai mülkiyet başvurusu gerçekleştirilirken, bunların 11 binlerce 394’ü dahili patent, 3 binlerce 927’si yararlı model, 164 binlerce 657’si marka, 40 binlerce 258’i dizayn ve 521’i coğrafi hatırlatma başvurusu oldu. Aynı dehemmiyetde 160 binlerce 782 sınai mülkiyet hakkı tescil edilirken, dahili patent tescillerinde ise 3 binlerce 738 tescil ile bugüne kadar ulaşılan en yüksek senelik seviyeye erişildi.

Tasarımda da iddialı

Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı Prof. Dr. Muhammed Zeki Durak, 2025 yılının sınai mülkiyet alanında Türkiye açısından ehemmiyetli tek atılım yılı olduğuna ilgi çekti. Uluslararası göstergeler da Türkiye’nin sınai mülkiyet alanındaki yükselişini teyit etti. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü verilerine göre Türkiye, dahili patent başvurularında dünyada 10’uncu, dahili marka başvurularında 6’ncı ve dahili dizayn başvurularında 3’üncü sırada mekan aldı. Raporda, kadınlar buluşçular ile ilgili “Türkiye, dünyası patent başvurularında (PCT) oran 26.1 kadınlar buluşçu oranıyla dünyası birincisi olmuştur. Bu tablo, kadınların Milli Teknoloji Hamlesinin en kuvvetlü unsurlarından arasında biri olduğunu göstermektedir” ifadelerine mekan verildi.

AB’de tescil rekoru

Durak, coğrafi işaretler alanında da 2025 yılında AB’de senelik tescil rekoru kırılarak 15 yepyeni ürünün tescil edildiğini ve AB’de himaye altına alınan coğrafi hatırlatma sayısının 44’e ulaştığını kaydetti. Yeni tescil edilen ürünler Maraş Çöreği, Yenice Ihlamur Balı, İpsala Pirinci, Bursa Kestane Şekeri, Hatay Kaytaz Böreği, Antep Lahmacunu, Mut Zeytinyağı, Kırkağaç Kavunu, Antep Fıstık Ezmesi, Afyon Sucuğu, Afyon Pastırması, Aydın Çam Fıstığı, Erzincan Tulum Peyniri, Aydın Memecik Zeytini ve Silifke Yoğurdu oldu. Başvurusu yapılan ve tescil çalışmaları devam eden 9 coğrafi hatırlatma başvurusu ise Düzce Kestane Balı, Konya Bıçakarası, Konya Yağ Somunu, Elazığ Geven Balı, Çeşme Damla Sakızı, Polatlı Soğanı, Nizip Mızar Havucu, Ardahan Çiçek Balı ve Ağrı Geven Balı şeklinde sıralandı.

2025 yılında coğrafi hatırlatma başvuru

sayısı 521, coğrafi hatırlatma tescil sayısı 127 olarak gerçekleşirken, en çeşitlilik başvuru yapılan il Antalya, en çeşitlilik tescili olan il ise Gaziantep oldu. Yıl sonu itibarıyla toplamı tescillicoğrafi hatırlatma sayısı 1.784’e yükseldi.