Sierra Süper Bilgisayarı Neden Öldürüldü? Bir Dönemin Sonu

Sierra’nın Hikayesi: Bir Zamanların Güç Şampiyonu

Sierra, 2017’de IBM ve NVIDIA işbirliğiyle inşa edildi. O dönemde dünyanın en hızlı 3 süper malumatsayarı arasındaydı (TOP500 listesinde 2. sırada). 125 petaflop performansıyla ABD’nin nükleer stoklar yönetimini, havada modellemelerini ve teknik simülasyonlarını yardımledi.

Sistem, 4.608 IBM Power9 işlemci ve 18.432 NVIDIA Volta GPU’dan oluşuyordu. Toplamda 1,5 milyon çekirdek ve 200 petabayt depolar kapasitesi vardı. Sierra, güç verimliliği açısından da dönüm noktasıydı: Green500 listesinde üst sıralarda mekan aldı.

Sierra Süper Bilgisayarı ya da ATS-2 , Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi tarafından kullanılmak üzere Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı için inşa edilmiş sonuncu Gelişmiş Teknoloji Sistemi (ATS) süper malumatsayar.

Ancak teknolojiler hızla eskidi. 2025’te Frontier ve Aurora gibi yepyeni kuşak exascale sistemler devreye girince Sierra’nın performansı yetersizlik kaldı.

Sierra Süper Bilgisayarı Neden “Öldürüldü”? Teknik ve Ekonomik Nedenler

Sierra’nın emekliliğinin esas nedenleri şöyle:

1. Enerji Tüketimi: Sierra, hepsi yükte 30 megawatt elektrik tüketiyordu – bu, küçük tek şehrin güç ihtiyacına eşdeğer. Yeni kuşak sistemler (örneğin Frontier) aynı performansı dahaaz enerjiyle sağlıyor. Laboratuvar, güç maliyetlerini düşürmek için önceki sistemleri devre dışı bırakıyor.
2. Teknolojik Eskime: Volta GPU’lar artık eski; yepyeni sistemler AMD Instinct MI300 ve Intel Ponte Vecchio gibi daha güçlü ve tesirli GPU’lar kullanıyor. Sierra’nın yazılım desteği da sınırlı kaldı.
3. Yedek Parça ve Bakım Maliyeti: 7-8 yıllık ömür sonrası yedek parça belirleme etmek güçlaşıyor. IBM ve NVIDIA, önceki sistemlere desteği azalttı.
4. Yeni Sistemlere Geçiş: Sierra’nın yerini El Capitan alacak (2026’da hepsi operasyonel). El Capitan, 2 exaflop performansıyla Sierra’dan 16 kat daha hızlı olacak.

Sierra’nın “ölümü” kontrollü oldu: Veriler yepyeni sistemlere aktarıldı, parçalar geri dönüştürüldü ve sistemleri bedensel olarak söküldü.

Sierra’nın Mirası ve Başarıları

Sierra, 2018-2022 arasında nükleer stoklar yönetiminde eleştirel görev oynadı. NIF (National Ignition Facility) ile birlikteki füzyon enerjisi araştırmalarına katkı sağladı. 2022’de NIF’de netler güç kazancı elde edildiğinde Sierra’nın simülasyonları kullanıldı.

Ayrıca havada modellemeleri, kanser araştırmaları ve malzemeler bilimi gibi alanlarda binlerce teknik makaleye ilköğretim oluşturdu.

Süper Bilgisayarların Yaşam Döngüsü ve Gelecek

Yüksek performanslı malumat işlemde sistemler genelleme 5-7 yıl ömürlü oluyor. Sierra’nın ölümü, bu döngünün normal olan tek parçası. Gelecekte:

• El Capitan (2026): 2 exaflop
• Aurora (ABD): 1 exaflop+
• Frontier (Oak Ridge): 1.1 exaflop

Bu sistemler, güç verimliliği ve AI hızlandırma odaklı tasarlanıyor.

Türkiye’de Süper Bilgisayar Çalışmaları

Türkiye’de TÜBİTAK ULAKBİM ve TRUBA (Türkiye Ulusal Bilim Altyapısı) süper malumatsayarlar yönetiyor. TRUBA, 3 petaflop kapasiteyle çalışıyor; yepyeni kuşak sistemler planlanıyor. Sierra’nın ölümü, Türkiye’deki sistemlerin da ömür döngüsünü hatırlatıyor.

Uzmanlar, güç tesirli yepyeni kuşak süper malumatsayarların önemini vurguluyor.

Sonuç: Bir Dönemin Sonu, Yeni Başlangıç

Sierra’nın emekliliği, teknolojik ilerlemenin kaçınılmaz sonucu. 20 petaflop’luk tek dev, bugün 2 exaflop’luk sistemlere yenik düştü. Ancak Sierra’nın verileri ve mirası, ileriki kuşak süper malumatsayarları beslemeye devam edecek. Teknoloji durmuyor; Sierra gibi sistemler, yerlerini daha güçlü olanlara bırakıyor.

Bonus: Wikipedia’da Sierra Süper Bilgisayarı

Sierra veya ATS-2 , Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi tarafından kullanılmak üzere Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı için inşa edilmiş ikinci Gelişmiş Teknoloji Sistemi (ATS) süper malumatsayarıdır . Başlıca kullanım alanı, nükleer silah stok yönetimi alanındaki öngörü uygulamalarıdır ve Amerika Birleşik Devletleri’nin nükleer silahlarının güvenliğini, güvenilirliğini ve tesirnliğini sağlamaya yardımcı olur.

Sierra, Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı için inşa edilen Summit süper malumatsayarına mimari olarak çok benzer . Sierra’daki düğümler, CPU başına ikisi GPU ve düğüm başına dört GPU’ya malik Witherspoon IBM S922LC OpenPOWER sunucularıdır. Bu düğümler EDR InfiniBand ile bağlanır . 2019 yılında Sierra, IBM Power System AC922 düğümleriyle yükseltildi . ^{[ 5 ] [ 6 ]}

Sierra Süper Bilgisayarı, 4.474 düğümden oluşur; bunların 4.284’ü hesaplama düğümüdür. Her düğümde 256 GB RAM, iki bedensel sokete yayılmış 44 IBM POWER9 çekirdeği ve her arasında biri biri 16 GB VRAM sağlayan dört Nvidia Tesla V100 GPU bulunur. Bu, tüm sisteme 8.948 CPU, 17.896 GPU, 1,14 PB RAM ve 286 TB VRAM kazandırır. ^[ 7 ]

Sierra, sürekli olarak Top500 listesinde mekan aldı ve Kasım 2018’de sonuncu sıraya kadar yükseldi. ^[ 8 ] Kasım 2023 itibarıyla onuncu sırada mekan alıyor. ^[ 9 ] Performansının yalnızca 4,6 petaflops’u CPU’larından gelirken, büyük çoğunluğu (120,9 petaflops) Tesla GPU’larından geliyor. ^[ 7 ]