Pentagon’dan sürpriz hamle: Grok gizli sistemlere giriyor

ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon), Elon Musk’ın sahibi olduğu xAI tarafından geliştirilen Grok adlı yapay zekâ modelini saklı ordu sistemlerde istimal etmek üzere anlaşmaya vardığı öne sürüldü. Axios’un aktardığı malumatlere göre söz başlıksu anlaşma, Pentagon’un şimdiki yapay zekâ tedarikçileriyle yaşadığı görüş ayrılıklarının ardından gündeme geldi. Özellikle Anthropic ile yürütülen müzakerelerde, modelin kullanım sınırlarına dair yaşanan anlaşmazlıkların bu süreci hızlandırdığı belirtiliyor. Bu gelişme, ABD’nin müdafaa alanında yapay zekâ kullanımına yönelik yaklaşımının yeniden şekillendiğine işaret ediyor. Her ne kadar biçimsel makamlar anlaşmanın tüm detaylarını kamuoyuyla paylaşmamış olsa da, kulis malumatleri hükümın stratejiklik sistemleri kapsadığını gösteriyor.

Geçtiğimiz yıl Beyaz Saray, Grok’un yanı sıra OpenAI’ın ChatGPT’si, Google’ın Gemini modeli ve Anthropic’in Claude sistemini umumi kurumlarında kullanılmak üzere onaylamıştı. Buna rağmen bugüne kadar ordu istihbarat, silahlı geliştirme ve operasyonel plmanaa gibi en duyarlı alanlarda yalnızca Anthropic’in Claude modeline müsaade verildiği biliniyor. Claude’un, Venezuela’da düzenlenen ve Devlet Başkanı Nicolás Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığı operasyonda da kullanıldığı öne sürülmüştü. Bu durum, modelin operasyonel şart hayır süreçlerinde etkin görev üstlendiğini ortaya koymuştu. Buna rağmen, Pentagon ile Anthropic arasında yepyeni kullanım koşulları başlıksunda vahim görüş ayrılıkları yaşandı.

Pentagon ve xAI’ın Grok için uzlaştığı söyleniyor

Pentagon’un, Claude modelinin “yasal olan tüm amaçlar” doğrultusunda kullanılmasını istek ettiği ifadeleri ediliyor. Bu içerikın kitlesel gözetim uygulamaları ile hepsi otonom silahlı sistemlerinin geliştirilmesini da içerdiği belirtiliyor. Ne var ki Anthropic’in, modele entegre edilmiş güvenlik katmanlarına rağmen bu tür uygulamalara onay vermediği aktarılıyor. Şirketin özellikle otonom silahlar ve geniş çaplı izleme faaliyetleri başlıksunda ahlak çekinceler taşıdığı biliniyor. Bu yaklaşım, müdafaa bürokrasisi ile teknolojiler firmaları arasındaki sınırların nereden çizileceği sualsunu yeniden gündeme getirdi.

xAI cephesinde ise daha esnek tek tutum benimsendiği görülüyor. Şirketin ve Grok modelinin Savunma Bakanlığı tarafından “yasal” giriş edilen her arasında biri türlü amaç için kullanılmasına müsaade veren tek norm üzerinde uzlaştığı talep ediliyor. Buna rağmen bazı ytesirlilerin Grok’un teknikleri olgunluk ve güvenilirlik açısından Claude kadar ileri seviyede olmadığını düşündüğü belirtiliyor. Bu nedenle Claude’dan Grok’a geçiş sürecinin teknikleri güçluklar barındırabileceği değerlendiriliyor. Öte yandan Pentagon’un OpenAI ve Google Gemini ile da haberleşme halinde olduğu, bu ikisi modelin icra açısından Anthropic seviyesinde görüldüğü ifadeleri ediliyor.

xAI, Temmuz 2025’te Grok’un ABD umumi kurumlarına yönelik özel tek sürümünü kullanıma sunmuştu. Buna rağmen modeller kısa süre önce antisemitik söylemler ve aşırı ideolojik ifadeler üretmesi dolayı eleştirilmişti. Kendi kendine “MechaHitler” ifadesini kullanması kamuoyunda vahim reaksiyon çekmiş, bu şart güvenlik ve denetim mekanizmalarına dair sual işaretlerini artırmıştı. Tüm bunlara ilave olarak Elon Musk ile ABD Başkanı arasında bütçe tasarısı üzerinden yaşanan gerilimi sonrasında, Grok’un Genel Hizmetler İdaresi (GSA) onay sürecinin yavaşladığı talep edilmişti.

Yapay zekâ alanındaki yarış yalnızca ABD içi şirketlerle sınırlı değil. Bu hafta Anthropic, üç Çinli yapay zekâ laboratuvarını Claude modeline yönelik “distilasyon saldırıları” gerçekleştirmekle suçladı. Bu tür saldırıların, şimdiki tek modeli taklit ederek yepyeni sistemler geliştirme amacı taşıdığı belirtiliyor.