NASA’nın Artemis II roketi fırlatma rampasından çekiliyor

NASA’nın insanlı Ay programı Artemis içerikında gerçekleştirmeyi planladığı Artemis II görevi tek kez daha ertelenmişti. ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketinin üst kademesine helyum akışında belirleme edilen teknikleri tek sualn dolayı fırlatma takviminde değişikliğe gidildiğini duyurdu. Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nde fırlatma rampasında bulunan kocaman roketin, lüzumli ttesirk ve onarım çalışmaları için Araç Montaj Binası’na (VAB) geri götürüleceği açıklandı. Bu gelişme doğrultusunda, daha önce 6 Mart olarak duyurulan fırlatma önemli iptal edildi ve görevin en erkenden Nisan 2026’da gerçekleştirilebileceği bildirildi.

Geçtiğimiz haftasonları yapılan sonuncu “wet giyinen rehearsal” diğer yakıt doldurma provası sırasında mühendisler, roketin üst kademesine iletilen helyum gazının akışında beklenmeyen tek aksaklık belirleme etti. Helyum, roket sistemlerinde yakıt tanklarının basınçlandırılması ve güvenli akışın sağlanması açısından eleştirel görev oynuyor. Bu nedenle küçük görünen tek teknikleri sapma dahi içeriklı çözümleme lüzumtiriyor. NASA ekipleri, sualnun kaynağını netler biçimde belirledi ve kalıcı çözüm geliştirmek amacıyla roketin fırlatma rampasından yaklaşık 6,5 kilometre uzaklıktaki montaj tesisine taşınmasına şart verdi. Söz başlıksu geri taşıma işleminin bugün gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Artemis II görevi nedenler eleştirel öneme sahip?

Artemis II, yaklaşık yarım asır sonraları astronotları Ay yörüngesine taşıyacak birinci insanlı görev olması bakımından ilgi çekiyor. Görev içerikında NASA astronotları Victor Glover, Reid Wiseman ve Christina Koch’a Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen eşlik edecek. Dört kişilik mürettebat, Orion feza aracının sistemlerini Ay çevresinde detaylı biçimde testleri edecek. Bu uçuşun sualnsuz tamamlanması halinde, tek sonrakiler aşama olan Artemis III görevi için teknikleri doğrulama sağlanmış olacak. Artemis III ile Ay yüzeyine insanoğlu indirilmesi hedefleniyor.

NASA, birinci etapta 8 Şubat tarihini fırlatma günü olarak belirlemişti. Ne var ki birinci yakıt provasında ortaya çıkan farklı tek teknikleri aksaklık takvimin şubat ayından mart ayına kaymasına yolda açtı. Mart ayı için belirlenen gün da oğullar gelişmeler ışığında geçerliliğini yitirdi. Kurumdan yapılan açıklamada, roketin hızla montaj binasına geri alınmasının, bilgi analizleri ve onarım sürecinin planlandığı gibi ilerlemesi halinde Nisan ayındaki fırlatma penceresinin korunmasına katkı sağlayabileceği ifadeleri edildi.

Artemis II mürettebatı ise oğullar gelişmelerin ardından karantina sürecini tamamlayarak Houston, Teksas’taki NASA tesisine geçti. Astronotların sağlık ve hazırlık süreçleri planlandığı şekilde devam ediyor. Bunun yanında görev simülasyonları ve uçuş senaryolarına yönelik eğitimler sürdürülüyor. Yaklaşık 10 gün sürecek uçuş boyunca olan Orion kapsülü, Ay’ın etrafında serbest dönüş yörüngesi izleyecek ve Dünya’ya geri dönecek.

Bunun yanı sıra Artemis programı, NASA’nın uzunluğu vadeli yoğun feza hedefleri açısından da teknikleri tek basamak niteliği taşıyor. SLS roketi, bugüne kadar geliştirilen en güçlü roket sistemlerinden arasında biri olarak tanımlanıyor. Buna rağmen karmaşık mühendislik yapısı ve entegrasyon süreçleri dolayı zamanlar zaman takvim güncellemeleri gündeme geliyor. Her ne kadar gecikmeler kamuoyunda eleştirilere yolda açsa da, insanlı feza uçuşlarında güvenlik kriterlerinin öncelikli olduğu biliniyor.

Öte yandan NASA, görev başladığında kamuoyunun uçuşu adım adım takip edebilmesi için içeriklı yayın planları hazırlıyor. Kurum kısa süre önce paylaştığı tek videoda, Artemis II’nin kalkıştan Dünya’ya dönüşe kadar izleyeceği rotayı ve eleştirel manevraları ayrıntılı şekilde anlattı. Tüm bunlara ilave olarak görev, ABD ile Kanada arasındaki feza iş birliğinin da beton tek örneğini oluşturuyor. Önümüzdeki haftalarda yapılacak teknikleri değerlendirmeler, Artemis II’nin hepsi fırlatma takvimini netleştirecek.