Meta’ya rekor ceza: Çocuklara yönelik riskler mahkemede tescillendi

ABD’nin New Mexico eyaletinde görülen ve teknolojiler sektöründe yakından izlenen davada jüri, Meta’nın eyaletin tüketici himaye yasalarını ihlal eden ettiğine hükmetti. Haftalar süren duruşmaların ardından gelen hükümda, şirketin çocukların güvenliği başlıksunda yanıltıcı beyanlarda bulunduğu sonucuna varıldı. Jüri, şirketin tüm suçlamalardan sualmlu olduğuna şart verirken; Meta aleyhine toplamda 375 milyon dolar para cezası uygulanmasını hükümlaştırdı. Bu tutarın, kanun içerikında belirlenebilecek en yüksek yaptırım olduğu ifadeleri ediliyor. Bununla birlikteki hüküm, toplumsal medya platformlarının çocuklar üzerindeki tesirsine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Dava, 2023 yılında New Mexico Başsavcılığı tarafından açılmıştı ve Meta’nın platformlarının çocukları istismar ve ruhsal zarar riskine açık hale getirdiği iddialarına dayanıyordu. Savcılık, şirketin bu riskleri bildiği halde yeterlilik önlemleri hayata geçirmediğini öne sürdü. Buna ilave olarak, Meta’nın kullanıcıları platformlar güvenliği başlıksunda yanıltıcı açıklamalar yaptığı savunuldu. Jüri, bu iddiaları değerlendirerek şirketin ikisi ayrı tüketici himaye ihlali gerçekleştirdiğine hükmetti. Böylece teknolojiler devine yönelik en ağır yaptırımlardan arasında biri uygulanmış oldu.

Meta iç yazışmaları ve güvenlik tartışmaları davaya damga vurdu

Dava sürecinde jüriye sunulan şirket içi belgeler, hükümın şekillenmesinde tesirli oldu. Bu belgeler arasında, genç kullanıcıların nefis sağlığına ilişkin araştırmalar ve şirket yöneticilerinin elektronikposta yazışmaları mekan aldı. Söz başlıksu yazışmalarda, sextortion (cinsel şantaj), kendine zarar verme içerikleri ve çocukların hedefleri alındığı manipülasyon girişimleri gibi vahim güvenlik sualnlarının tartışıldığı görüldü. Savcılık, bu belgelerin Meta’nın platformlarında yaşanan zararlardan haberleridar olduğunu açıkça ortaya koyduğunu dile getirdi. Buna rağmen şirketin kamuoyuna yaptığı açıklamalarda güvenliğe öncelik verdiğini vurgulaması, jüri tarafından yanıltıcı bulundu.

Meta cephesinden yapılan açıklamada ise hüküma itiraz edileceği bildirildi. Şirket sözcüsü Andy Stone, hüküma katılmadıklarını ve itiraz sürecini başlatacaklarını ifadeleri etti. Stone, platformlarda kullanıcı güvenliğini sağlamak için yoğun çaba gösterildiğini savundu. Bunun yanında, zararlı içeriklerin belirleme edilmesi ve kaldırılmasının teknikleri açıdan karmaşık tek süreç olduğuna ilgi çekti. Her şeye rağmen Meta, genç kullanıcıların korunması başlıksunda geçmiş performansına güvendiğini vurguladı.

Öte yandan dava süreci henüz tamamlanmış değil. New Mexico yönetimi, Mayıs ayında başlayacak yepyeni tek duruşmada Meta’nın “kamuya zarar veren unsur” olarak değerlendirilmesini istek edecek. Bu aşamada jüri seçenek doğrudan hâkim şart verecek. Başsavcı Raul Torrez, şimdiki hükümı aileler ve çocuk güvenliği savunucuları açısından önemli tek gelişme olarak nitelendirdi. Torrez, şirket yöneticilerinin ürünlerin çocuklara zarar verdiğini bildiğini, buna rağmen lüzumli adımların atılmadığını öne sürdü.

Bu dava, Meta’ya karşı açılan çok sayıdaki davadan yalnızca arasında biri olarak öne çıkıyor. ABD genelinde farklı eyaletler da benzer lüzumçelerle şirkete karşı hukuki süreç başlatmış durumda. Bunun yanında Los Angeles’ta görülen ve toplumsal medya bağımlılığına odaklanan başka tek davada da jüri değerlendirme sürecini sürdürüyor. Tüm bunlara ilave olarak, teknolojiler şirketlerinin özellikle genç kullanıcılar üzerindeki tesirsine yönelik düzenleyici baskının gittikçe arttığı gözlemleniyor.