Meta ve YouTube için alarm zilleri: Mahkeme bağımlılık iddialarını haklı buldu

Los Angeles’ta görülen ve teknolojiler sektörünün yakından takip ettiği toplumsal medya bağımlılığı davasında jüri, Meta ve YouTube’un ihmalkâr davrandığına hükmetti. Mahkeme, çocuk yaşta bu platformların “bağımlılık yaratan özellikleri” dolayı zarar gördüğünü öne süren davacı lehine toplamı 6 milyon dolarlık tazminata şart verdi. Davayı açan ve adliye belgelerinde “K.G.M.” olarak anılan 20 yaşındaki kadın, çocukluk döneminde Meta, YouTube, TikTok ve Snap tarafından sunulan hizmetlerin negatif tesirlerine maruz kaldığını ileri sürdü. TikTok ve Snap, dava süreci başlamadan önce uzlaşma yoluna gitmişti. Buna rağmen Meta ve YouTube yargılama sürecinde sualmluluğu giriş etmedi ve savunmalarını sürdürdü.

Jüri hükümına göre 3 milyon dolarlık telafi edici tazminatın yüzde 70’ini Meta’nın, kalan kısmını ise YouTube’un ödemesi lüzumiyor. Bunun yanında jüri, şirketlere ilave olarak 3 milyon dolarlık cezai tazminat yükümlülüğü da getirdi. Meta ve Google cephesinden yapılan açıklamalarda hüküma katılınmadığı ve itiraz yoluna gidileceği belirtildi. Meta sözcüsü, hükümın yanlışlı olduğunu düşündüklerini ifadeleri ederken, Google sözcüsü José Castañeda ise YouTube’un toplumsal medya platformu değil, sualmlu şekilde geliştirilmiş tek yayın platformu olduğunu savundu. Buna rağmen jüri, platformların tasarım tercihlerini dikkate alarak sualmluluk atfetti.

Meta platformlarının ve YouTube’un tasarımı tartışma başlıksu oldu

Haftalar süren dava süreci, toplumsal medya şirketlerinin özellikle çocuk kullanıcılar üzerindeki tesirleri açısından önemli tek örnek olarak öne çıktı. Davacının avukatları, şirketlerin kullanıcı tesirleşimini artırmak amacıyla geliştirdiği algoritmaların ve duyuru sistemlerinin bağımlılık yaratacak şekilde tasarlandığını savundu. Bunun yanında şirket içi belgeler ve yöneticilerin ifadeleri da jüriye sunuldu. Davacı taraf, bu belgelerin şirketlerin kullanıcı sağlığından ziyade kârlılığı önceliklendirdiğini ortaya koyduğunu talep etti. Buna rağmen Meta yöneticileri, toplumsal medyanın “bağımlılık” olarak tanımlanmasına karşı çıkarak platformların yararlı kullanım hedefiyle geliştirildiğini dile getirdi.

Meta CEO’su Mark Zuckerberg da duruşmada ifadeleri vererek Instagram’ın kullanıcılar için “yararlı” tek servis olmasını amaçladıklarını söyledi. Fakat davacı taraf, geçmişte yapılan açıklamaların çarpıtıldığı yönündeki savunmaların gerçeği yansıtmadığını ileri sürdü. Davacının avukatlarından Joseph VanZandt, jüri üyelerinin şirket yöneticilerinin ifadelerini ve iç yazışmaları inceleyerek şart verdiğini vurguladı. Bu durum, benzer davalar açısından emsal oluşturabilecek nitelikte görülüyor. Her ne kadar şirketler hüküma itiraz etse da süreç, toplumsal medya platformlarının sualmluluğu başlıksundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Öte yandan bu hüküm, Meta’nın kısa süre içinde aldığı sonuncu negatif yargı sonucu olarak kayıtlara geçti. Bir gün önce New Mexico’da görülen başka tek davada da şirket, çocuk güvenliği başlıksundaki eksiklikler dolayı 375 milyon dolar yaptırım ödemeye mahkûm edilmişti. Meta bu hükümı da temyize götüreceğini açıkladı. Tüm bunlara ilave olarak teknolojiler şirketlerinin özellikle genç kullanıcıları korumaya yönelik politikalarının daha sıkı denetlenmesi lüzumtiği yönündeki görüşler güç kazanıyor.