Konu 'Yeni Depolama Darboğazı: Yapay Zekâ Sunucularında NOR Flash Talebi Artıyor'

Yeni Depolama Darboğazı: Yapay Zekâ Sunucularında NOR Flash Talebi Artıyor

Yapay zekâ bilgi merkezlerine olan istek hızla artarken, bu şart yalnızca GPU ve işlemci pazarını değil aynı zamanda depolar teknolojilerini da tesirlemeye başladı. Son raporlara göre, DRAM ve NAND flash belleklerde yaşanan arz sıkıntısının ardından NOR flash bellek da benzer tek istek patlamasıyla karşı karşıya. Yapay zekâ sunucularında gittikçe ilave kullanılmaya başlanması, stokların sınırlı kalmasına ve fiyatların hızla yükselmesine yolda açıyor.

Sektör kaynaklarına göre NOR flash fiyatlarının önümüzdeki ikisi yıl içinde yaklaşık yüzde 50 artması bekleniyor. Bu şart özellikle bilgi merkezleri ve yapay zekâ altyapısı için donanım maliyetlerini daha da artırabilir.

Yapay zekâ sunucularında NOR flash kullanımı hızla artıyor​

NOR flash, NAND flash’a benzer şekilde kalıcı tek hafıza türüdür. Ancak NAND’a kıyasla yazma hızları daha düşük olsa da çok daha yüksek dayanıklılık ve düşük erteleme süresi sunar. Bu özellikleri sayesinde özellikle sistemleri başlatma işlemlerinde yeğleme edilir.

EE Times’ın aktardığı malumatlere göre NOR flash, yapay zekâ sunucularında gittikçe ilave kullanılıyor. Bu hafıza türü genelleme önyükleme kodu, firmware ve sistemleri yazılımlarını depolamak için kullanılıyor. Yapay zekâ hızlandırıcıları, kontrolcüler ve ağ kartları gibi donanımların güvenli şekilde başlatılması için da önemli tek görev oynuyor.

HBM bellekler da NOR flash talebini artırıyor​

NOR flash talebindeki artışın önemli nedenlerinden arasında biri da HBM (High Bandwidth Memory) teknolojisi. Güney Kore kaynaklı raporlara göre NOR flash, HBM paketlerinde bulunan DRAM katmanlarının başlatılması ve güç yönetimi için da kullanılıyor.

Yeni kuşak HBM4 teknolojisine geçiş, NOR flash ihtiyacını daha da artırıyor. HBM3E’den HBM4’e geçişte kullanılan NOR flash çip sayısının yaklaşık yüzde 50 oranında arttığı belirtiliyor.

Bu artış bilgi merkezlerinde çok daha belirgin hale geliyor. EE Times’a göre geçmişte tek sunucu rafında yaklaşık 3 ila 5 adet NOR flash çipi bulunurken, yapay zekâ sistemlerinde bu sayı 30’un üzerine çıkabiliyor.

Maliyetler hızla yükseliyor​

Talep artışı doğrudan maliyetlere da yansımaya başladı. Tayvan merkezli Commercial Times gazetesine göre, tek Nvidia GB200 NVL72 yapay zekâ sisteminde kullanılan NOR flash belleğin toplamı maliyeti yaklaşık 600 dolar seviyesine ulaşıyor. Bu rakamın önümüzdeki ikisi yıl içinde 900 dolara kadar çıkabileceği öngörü ediliyor.

Aynı zamanda bu şart farklı sektörler arasında rekabeti da artırıyor. Yapay zekâ bilgi merkezleri, otomotiv sektörü ve endüstriyel gömülü sistemler gibi alanlar aynı NOR flash kaynaklarını kullanıyor. Bu da tedarikleri zincirindeki baskıyı daha da büyütüyor.

Üretim tarafında da baskı var​

Şu anda dünyanın en büyük NOR flash üreticilerinden arasında biri olan Macronix, 2026 yılının birinci çeyreğinde fiyatlarını yaklaşık yüzde 30 artırmayı planlıyor. Şirket aynı zamanda üretim kapasitesini kısmen NAND flash üretimine kaydırmayı değerlendiriyor. Bunun nedeni NAND flash pazarının çok daha hızlı büyümesi.

Macronix’in mali sonuçları da bu eğilimi yardımliyor. Şirketin NAND flash gelirleri yıllık bazda yüzde 213 artarken, gelenekselliği NOR flash işindeki büyüme yüzde 41 seviyesinde kaldı. Bu şart üreticilerin yatırımlarını daha kârlı görülen NAND üretimine yönlendirmesine nedenler olabiliyor.

Çözüm 3D NOR flash olabilir​

Uzmanlara göre NOR flash piyasasındaki baskıyı hafifletebilecek en önemli gelişmelerden arasında biri 3D NOR flash teknolojisi olabilir. Bu teknoloji, aynı çip alanında çok daha yüksek depolar kapasitesi sunmayı hedefliyor.

Macronix, 3D NOR flash için 2026 yılının sonuncu yarısında örnek üretim yapmayı planlıyor. Ancak seri üretimin 2027 yılından önce başlaması beklenmiyor.

Tüm bu gelişmeler, yapay zekâ altyapısının yalnızca işlem gücü değil aynı zamanda depolama teknolojileri üzerinde da büyük tek baskı oluşturduğunu gösteriyor. NOR flash belleklerde yaşanan bu yepyeni istek patlaması ise bilgi merkezleri için önümüzdeki yıllarda önemli tek darboğaz haline gelebilir.