İnsanlık 50 Yıl Sonra Ay’a Geri Dönüyor: Artemis II Görevi Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Uzay keşfi söz başlıksu olduğunda Ay her arasında biri zamanlar insanlığın en büyük hedeflerinden arasında biri oldu. 1960’lı ve 70’li yıllarda gerçekleştirilen Apollo görevleri sayesinde insanlar birinci kez Ay yüzeyine ayak bastı. Ancak 1972’de gerçekleşen Apollo 17 görevinden sonraları insanlı Ay görevleri uzunluğu süre askıya alındı. Aradan geçen yarım yüzyılın ardından NASA, bu kez çok daha büyük tek hedefle Ay’a dönmeyi planlıyor. Ay’da sürdürülebilir tek insanoğlu varlığı kurdu ve gelecekte Mars görevlerinin önünü açmak. İşte bu büyük planın en eleştirel aşamalarından arasında biri ise Artemis programının sonuncu görevi olan Artemis II.

Artemis II, NASA’nın yepyeni kuşak feza programı içerikında gerçekleştirilecek birinci insanlı Ay uçuşu olacak. Görev sırasında dört astronot Ay’ın etrafından dolaşıp Dünya’ya geri dönecek. Her ne kadar bu görevde Ay’a iniş yapılmayacak olsa da, görev sırasında testleri edilecek teknolojiler ve insanlı uçuş deneyimi gelecekteki Ay inişleri için hayatiliği önem taşıyor. Bu nedenle Artemis II, yalınce tek testleri uçuşu değil; insanlığın yoğun uzaya yeniden açılmasının sembolü olarak görülüyor.

1. Artemis II nedir?

Artemis II, NASA’nın Artemis programı içerikında planlanan sonuncu görevdir ve programın birinci insanlı uçuşu olma özelliğini taşır. Görev içerikında dört astronot, Dünya’dan fırlatıldıktan sonraları Ay’ın etrafından dolaşarak tekrar Dünya’ya dönecek. Bu uçuş, 1972’de gerçekleştirilen Apollo 17 görevinden bu yana insanların Ay’a bu kadar yaklaşacağı birinci görev olacak. Yaklaşık 10 gün sürmesi planlanan görev, gelecekte gerçekleştirilecek Ay inişleri için lüzumli sistemlerin ve teknolojilerin testleri edilmesini amaçlıyor. Görev başarılı olursa, tek sonrakiler aşama olan Artemis III ile insanların yeniden Ay yüzeyine inmesi planlanıyor.

2. Görevde hangi astronotlar mekan alacak?

Artemis II görevinde dört kişilik tek mürettebat bulunuyor. Görevin komutanı deneyimliler NASA astronotu Reid Wiseman olacak. Pilot koltuğunda ise Victor Glover mekan alacak. Mürettebatın diğer ikisi üyesi Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen olacak. Bu ekip, farklı görevlerde edindikleri tecrübe sayesinde feza uçuşu, teknik araştırmalar ve görev yönetimi başlıklarında oldukça güçlü tek kadro oluşturuyor. Özellikle uluslararası iş birliği açısından da önemli tek adım olan bu görev, Kanada’nın Artemis programındaki rolünü da simgeliyor.

3. Orion feza aracı nasıl çalışıyor?

Artemis II görevinde kullanılacak olan Orion feza aracı, NASA’nın yoğun feza görevleri için geliştirdiği yepyeni kuşak tek feza kapsülü. Araç ikisi esas bölümden oluşuyor: astronotların bulunduğu mürettebat modülü ve yaşam hayır sistemleri ile motorları barındıran servis modülü. Servis modülü Avrupa Uzay Ajansı tarafından geliştirildi ve Orion’a güç sağlayan güneş panelleri ile suyu ve havada sistemlerini barındırıyor. Orion’un bu görevdeki amacı yalnızca astronotları taşımak değil; aynı zamanda uzunluğu süreli yoğun feza yolculuklarında kullanılabilecek sistemlerin güvenilirliğini testleri etmek.

4. Space Launch System: Dünyanın en güçlü roketlerinden biri

Artemis II görevi, NASA’nın geliştirdiği Space Launch System (SLS) adlı kocaman roketle fırlatılacak. SLS, Orion feza aracını ve mürettebatı doğrudan Ay’a gönderebilecek güçte tasarlanmış en büyük roketlerden arasında biri olarak giriş ediliyor. Roketin esas aşaması sıvı hidrojen ve sıvı oksijenle çalışan dört güçlü motorlar içerirken, yanlarında bulunan ikisi kocaman katı yakıtlı roket güçlendirici kalkış sırasında ilave itiş sağlıyor. Kalkıştan birkaç an sonraları bu güçlendiriciler ayrılıyor ve esas roket Orion kapsülünü Dünya yörüngesine taşımaya devam ediyor.

5. Artemis II görevinin uçuş planı

1 Nisan’da planan görev başladığında Orion kapsülü Dünya yörüngesine yerleştirilecek ve ardından Ay’a doğru yolculuğunu başlatacak. Astronotlar bu süreçte feza aracını manuel olarak denetim ederek çeşitli manevralar gerçekleştirecek ve gelecekteki görevlerde kullanılacak kenetlenme prosedürlerini simüle edecek. Yaklaşık üç gün süren yolculuğun ardından Orion Ay’ın arka tarafından geçecek ve bu sırada Dünya ile iletişim geçici olarak kesilecek. Uzay aracı Ay yüzeyine yaklaşık 6.400 ila 9.700 kilometre mesafeden geçtikten sonraları Ay’ın yerçekimini kullanarak Dünya’ya doğru dönüş yolculuğuna başlayacak. Bu manevraya “free-return trajectory” adı veriliyor ve görev güvenliği açısından eleştirel tek görev oynuyor.

6. Görev nedenler bu kadar önemli?

Artemis II yalınce tek feza uçuşu değil, aynı zamanda insanlığın yoğun feza keşiflerine geri dönüşünün sembolü olarak görülüyor. Görev sırasında testleri edilecek yaşam hayır sistemleri, feza aracı denetim mekanizmaları ve iletişim teknolojileri gelecekte Ay’a iniş yapacak görevler için eleştirel veriler sağlayacak. Ayrıca Artemis programının uzunluğu vadeli hedeflerinden biri, Ay’ın güney kutbunda kalıcı tek araştırma üssü kurdu ve işte elde edilen deneyimleri Mars görevleri için istimal etmek. Dolayısıyla Artemis II, hem teknik hem da teknolojik açıdan insanlığın feza keşiflerinde yepyeni tek çağın başlangıcı olarak giriş ediliyor.