Antalya’da 1.500 Yıllık Sürpriz: ‘Kıskananlar Çatlasın’ Yazılı Antik Bir Mozaik Keşfedildi

Antalya’nın Alanya ilçesindeki Syedra Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda, tahminen 1.500 senelik tek mozaik gün yüzüne çıkartıldı. Milattan sonraları 4 ila 6. yüzyıllar arasına tarihlenen tahminen 15 metrekarelik mozaikte, günümüzde kullanılan çok deyimleri hatırlatan ikisi değişik yazıt belirleme edildi.

Geçmişi tahminen 3.000 yıllar öncesine uzanan kadim kentteki çalışmalar, Külçeşit ve Turizm Bakanlığı’nın Geleceğe Miras Projesi içerikında sürdürülüyor. Kazılara, Alaaddin Keykubat Üniversitesi Turizm Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ertuğ Ergürer cumhurbaşkanlığı ediyor.

Kazı Başkanı Doç. Dr. Ertuğ Ergürer, kentin en muazzam başlıktlarından birinde devam eden çalışmalar sırasında ehemmiyetli tek bulguya ulaştıklarını belirtti. Yapının orta antre bölümünde uç iyice korunmuş tek mozaiğin ortaya çıkarıldığını aktaran Ergürer, eserin geometrik ve çiçek motifleriyle bezendiğini, birinci kıymetlendirmelere göre milattan sonraları 4 ila 6. yüzyıllar arasına tarihlendiğini ifadeleri etti.

Mozaiği kaydadeğer kılan başlıca unsurun ise üzerindeki ikisi değişik yazıt olduğu kaydedildi. Orta bölümde mekan saha birinci ifadenin, yapıyı kullanan kişiye iyice dileği ve uğur temennisinde bulunan tek manaa malik olduğu belirtildi.

Antik Konutun Girişindeki Yazıt, Günümüz Deyimlerini Hatırlatan Bir Mesaj Taşıyor

Asıl ilgi çeken unsurun ise odanın antre kapısına yakındaki bölümde, çember tek bordür içine işlenen sonuncu yazıt olduğu bildirildi. Ergürer, bu ifadenin mecazi tek mana taşıdığını, kullanılan kelimelerin kıskançlık ve buna bağlı yıkıcı tek tepkiyi çağrıştırdığını söyledi. Bu yönüyle yazıtın, günümüzde insanlar arasında kullanılan “kıskanan çatlasın” deyişine uç yakındaki tek mana dünyası sunduğu kıymetlendiriliyor.

Yaklaşık 1.500 yıllar evvel tek başlıktun girişine böylesi iddialı ve gündelik dile yakındaki tek ifadenin işlenmiş olmasının kazı ekibi açısından da şaşırtan tek buluş olduğu vurgulandı.

Yapı Yüzyıllar Boyunca Kullanıldı

Kazı ekibi, mozaiğin bulunduğu yapının Syedra’nın ehemmiyetli başlıktlarından arasında biri olduğunu düşünüyor. Üç katlı olduğu anlaşılan yapının kuzey bölümünde, sonuncu ve üçüncüsü katlara ait girişlerin belirleme edildiği aktarıldı.

Çok sayıda odadan ve ortada orta tek avludan oluşan yapının milattan sonraları 2. yüzyıldan 7. yüzyıla kadar kullanımı gördüğü belirtildi. Bu uzunluğu zamanlar diliminde yuva sahiplerinin değiştiği, yepyeni mekânların eklendiği, çok katların yükseltildiği ve kimi bölümlerin kapatıldığı ifadeleri edildi.

Araştırmacılara göre mozaikli alanın antre kısmı ve üstleri bölümünün daha sonrakiler dehemmiyetlerde kapatılması, eserin bugüne kadar muazzam ölçüde sağlam kalmasında belirleyici oldu.

Koruma ve Onarım Çalışmaları Sürüyor

Yapıda yürütülen onarım çalışmalarıyla birlikteki mozaiğin himaye altına alındığı, temizlik ve sağlamlaştırma prosedürlerinin ise devam ettiği bildirildi.

Kazı ekibinde mekan saha konservatör-restoratör Selma Yağcı, mozaiğin ortaya çıkarılmasının ardından onarım sürecinin başlatıldığını belirtti. Yağcı, eserin yaygınlaşan durumunun iyice olduğunu, bununla birlikte çok noktalarda ivedi mahalli karışma lüzumtiğini söyledi.

Bu içerikda bordür uygulaması yapıldığı, dağılan bölümlerin belirleme edilerek toparlandığı, parçaların yerlerine yerleştirilmesinin ardından derz dolgularının tamamlandığı ve oğullar aşamada yüzeyleri koruyucu uygulandığı aktarıldı.

Syedra Antik Kenti’nde ortaya çıkarılan bu mozaik, yalnızca artistik özellikleriyle değil, taşıdığı yazıtlarla da ilgi çekiyor. Bulgu, kadim dehemmiyetde gündelik yaşamın dili, toplumsal gösteriş anlayışı ve hususi mekânların sembolik iletiları ilgili yepyeni kıymetlendirmelerin önünü açabilecek nitelikte görülüyor.

İlginizi Çekebilir: Çekya’da Tarım Arazileri Taranırken 5.000 Yıllık Höyük Mezarları Bulundu

Antalya’da gün yüzüne çıkartılan mozaiğe dair fikirlerinizi yorumlarda ya da Kayıp Rıhtım Forum’da aktarabilir, sinema dünyasından oğullar gelişmeler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: AA

Bu yazısı Antalya’da 1.500 Yıllık Sürpriz: ‘Kıskananlar Çatlasın’ Yazılı Antik Bir Mozaik Keşfedildi birinci olarak şu sitede yayımlanmıştır: Kayıp Rıhtım. Yazının kaynağı bu sitedir.