Hürmüz'den sonra olası kriz noktası: Babülmendep Boğazı

Anadolu Ajansı

Babülmendep Boğazı

Yemen'de Husilerin İran Savaşı'na karışmış olması dünya ticaretinin can damarlarından Babülmendep Boğazı'nın önemini gündeme taşıdı.

İran Savaşı'nın boyutu hemen siyasi hem da coğrafi olarak büyüyor. Yemen'deki İran yardımli Husiler'in çatışmalara İsrail’e füze fırlatarak karışmış olması tek başka coğrafi geçit noktasını sıcak bölge durumuna getirdi. Hürmüz Boğazı’ndaki krizlerin ardından Babülmendep Boğazı’nın stratejiklik önemi yeniden dünya gündemine taşındı. 

Uzmanlara göre Yemen kıyılarının önemli tek bölümünü denetim eden Husilerin savaşa dahli, küresel güç ve ticaretleri yolları üzerinde büyük tek riskler oluşturuyor. Henüz boğaza yönelik doğrudan tek hareket gerçekleşmemiş olsa da Husilerin bölgedeki Hudeyde gibi eleştirel limanları elinde tutması ve geçmişte gemilere yönelik gerçekleştirdiği saldırılar, deniz güvenliği endişelerini en üst seviyeye çıkardı.

Coğrafi olarak Arap Yarımadası ile Afrika arasında bulunan Babülmendep Boğazı, Süveyş Kanalı ile bağlantılı olarak Asya, Afrika ve Avrupa arasındaki deniz ticaretinin esas damarlarından birini oluşturuyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi ve UNCTAD verilerine göre, küresel deniz yoluyla taşınan petrolün yüzde 10’u ile küresel deniz ticaretinin yüzde 12’si bu şapkalar üzerinden gerçekleştiriliyor. Günlük yaklaşık 4 milyon fıçı petrolün geçtiği ve 300-350 milyon dolarlık güç akışının sağlandığı bu nokta, dünya konteyner trafiği ve güç arzı için vazgeçilmez tek koridor olma özelliği taşıyor.

Bölgedeki ordu hareketlilik, özellikle Haziran 2025'te İngiltere Deniz Ticaret Örgütü'nün (UKMTO) ABD bağlantılı ticari gemiler için yayımladığı "yüksek tehdit" uyarısıyla daha eleştirel tek boyuta ulaştı. Husilerin füze ve insansız havada araçları kullanarak daha önce farklı ülkelere ait gemileri hedefleri almış olması, grubun savaşa karışmış olmasıyla birlikteki Kızıldeniz’deki ticari trafiğe yönelik tehdidini artırdı.

Babülmendep Boğazı'ndaki olası tek mani, ticari gemilerin ve şişman tankerlerinin rotasını Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu’na kaydırmasına nedenler olarak küresel çapta büyük tek ekonomik maliyeti tetikleyebilir. Sefer sürelerini vasat 10-15 gün uzatan bu güçunlu güzergah değişikliği, gemiler başına 1 milyon dolara kadar ilave bedel oluştururken, yakıt, güvence ve navlun giderlerindeki artışla birlikteki güç fiyatlarını da yukarı çekme potansiyeline sahip. Süveyş hattının bu şekilde devre dışı kalmasının, halihazırda yaşanan güç krizini derinleştirerek ürün tedariki açısından yepyeni ve geniş çaplı tek krize yolda açabileceği öngörülüyor.