Geri sayıma geçildi! Türkiye enerjide vites yükseltecek

Bu içerikda, Karadeniz'de 26 Mart'ta faaliyetlerine başlayan Abdülhamid Han gemisi çalışmalarına devam ediyor. Abdülhamid Han sondaj gemisi, Kocaeli açıklarındaki Kandıra-2 kuyusunda yılın birinci buluş sondajına başladı. Nisanda Fatih Sondaj gemisi ile Eflani-1 kuyusu kazılacak, Çağrı Bey gemisi ise nisan nihayetinde Somali'de Curad-1 kuyusunda faaliyete başlayacak.

Türkiye, gereksinim duyulan tabii gaz ve şişman gibi güç kaynaklarının teminini dahili imkanlarla güvence için oğullar 10 yılda Fatih, Yavuz, Kanuni ve Abdülhamid Han gibi ileri teknolojiler sondaj gemilerinin yanı dizi Barbaros ve Oruç Reis sismik tarama gemileriyle kuvvetlü güç filosunu devreye aldı.

Karadeniz'de Sakarya Gaz Sahası'nda tabii gaz keşfi ve sonrasında şiddetle kazanmış sondaj çalışmalarıyla dahili gaz üretiminde her arasında biri geçen gün hedefini yükselten Türkiye, hidrokarbon tarama faaliyetlerinde sondaj çalışmalarını yapacak filoya bu yıllar 2 yepyeni gemiler karışmış etti.

7. kuşak yepyeni ultra yoğun deniz sondaj gemilerinden Yıldırım, Mersin'de Taşucu Limanı'nda lüzumli hazırlıklarından sonraları 26 Ocak'ta İstanbul Boğazı'ndan geçerek Karadeniz'de belirlenen vazife için yola çıktı.

Yıldırım'ın özellikleri bakımından ikizi durumundaki Çağrı Bey gemisi ise şubatta Somali'ye doğrusu yola çıktı. Geminin evvel Oruç Reis'in çalışmalar yaptığı sahalarda sondaj yapması öngörülüyor.

Yıldırım ve Çağrı Bey gemileriyle güç filosundaki sondaj gemisi sayısı 6'ya çıkan Türkiye, sismik gemilerle birlikteki malik olduğu filo büyüklüğü bakımından dünyada 4. sıraya yükseldi.

SONDAJ GEMİLERİ

Türkiye'nin birinci milli sondaj gemisi Fatih, 2017'de Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) envanterine katıldı. Fatih, İstanbul'un fethinin 567. yıllar dönümü 29 Mayıs 2020'de Karadeniz'deki birinci milli sondajı gerçekleştirdi üzere Haydarpaşa Limanı'ndan uğurlandı. Fatih, 20 Temmuz 2020'de Zonguldak açıklarındaki birinci olarak Tuna-1 olarak isimlendirilen lokasyonda 3 binlerce 500 - 4 binlerce metrik yoğun hedefiyle Karadeniz'deki birinci milli yoğun deniz sondajına başladı.

Güney Kore'de 2011'de inşa edilerek denize indirilen Fatih sondaj gemisi, 6. kuşak teknolojiyle çalışmalarını sürdürüyor. Gemi, 229 metrik uzunluğunda, 36 metrik genişliğinde ve 51 binlerce 283 groston ağırlığa sahip. Fatih'in 12 binlerce 200 metrik derinlikte ve çeşitlilik yüksek tazyik altındaki dahi deniz sondajı yapabilme kabiliyeti bulunuyor.

İki kulesinin toplamı ağırlığı kaldırma kapasitesi 1750 tonları olan Fatih, etkin başlıkmlandırma sistemi sayesinde 6 metrik yükseklikteki dalgalı boyunda bile sabitlik kalarak operasyonlarını sürdürebiliyor.

Fatih'le Karadeniz'de yapılan Türkiye tarihinin en muazzam tabii gaz keşfi, benzer zamanda 2020'de denizlerdeki en muazzam buluş olarak kayıtlara geçti. Fatih 23 Mayıs 2024'te Karadeniz'deki Göktepe-2 kuyusunda başladığı sondaj çalışmalarına devam ediyor.

YAVUZ SONDAJ GEMİSİ

Yavuz sondaj gemisi 2011'de yapımının tamamlanmasının ardından Tanzanya, Kenya, Malezya ve Filipinler başta bulunmak üzere değişik devletlerde vazife aldı. Türkiye'nin sonuncu sondaj gemisi Yavuz, TPAO tarafından 2018'de satın alınarak envantere katıldı.

Yaklaşık 230 metrik uzunluğa ve 36 metrik genişliğe malik gemi, deniz seviyesinden tahminen 103 metrik yükseklikte sondaj kulesine sahip. 12 binlerce 200 metrik derinliğe kadar çeşitlilik yüksek tazyik altındaki dahi sondaj yapabilen gemi, dinamik pozisyonlama sistemiyle 6 metreye ulaşan dalgalarda sondaja devam edebiliyor. Yavuz gemisi çift kuleli tasarımla hem asıl hem yardımsever işlerin yapılabildiği eşzamanlı operasyona imkan sağlıyor.

Dünya genelinde bu konseptteki 16 gemiden arasında biri olma özelliğini taşıyan Yavuz'da atletizm ve sinema salonu, istirahat odaları bulunuyor. Gemide hepsi zamanlı tek doktorun vazife aldığı 4 yataklı mini sıhhat da mekan alıyor. Elektrik ihtiyacını 42 megavat kapasiteli dizel jeneratörlerden karşılayan Yavuz'un 7,5 milyon litre yakıt kapasitesi bulunuyor.

Yavuz sondaj gemisi, Karadeniz'de tabii gaz tarama çalışmalarını sürdürüyor.

KANUNİ SONDAJ GEMİSİ

Türkiye'nin üçüncüsü sondaj gemisi Kanuni ise 2020 başında filoya karışmış oldu. 2012'de inşa edilen gemiler 227 metrik uzunluğa ve 42 metrik genişliğe sahip. Mart 2020'de Taşucu Limanı'na ulaşan gemi, bakım, güncelleme ve reaktivasyon prosedürlerinin ardından 13 Ekim 2020'de Taşucu'dan ayrıldı.

19 Ekim 2020'de Haydarpaşa Limanı'na ulaşan Kanuni, 13 Kasım 2020'de Haydarpaşa Limanı'ndan Karadeniz'e doğrusu yola çıktı. Kanuni, Filyos Limanı'ndaki kuleleri montajı, deniz seyir testi, sondaj ekipmanlarının montajı ve kuyu dibi emniyet sistemi alaka işlerinin tamamlanmasının ardından Sakarya Gaz Sahası'ndaki vazifeine başladı.

Kanuni sondaj gemisi, birinci vazifei için 5 Mayıs 2021'de Karadeniz'e açıldı. İlk sondajını Sakarya Gaz Sahası'nda yapan gemi, Türkali-2 kuyusunda yoğun deniz kuyu testlerini gerçekleştirdi.

Kanuni, Karadeniz'de tabii gaz tarama çalışmalarına devam ediyor.

ABDÜLHAMİD HAN SONDAJ GEMİSİ

Abdülhamid Han sondaj gemisi da 2022'de Türkiye'nin filosuna katılan 4. gemiler oldu.

TPAO tarafından Kasım 2021'de satın alınan gemi, Güney Koreli Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering firması tarafından "Cobalt Explorer" adıyla Okpo Tersanesi'nde inşa edildi. Güney Kore'deki Okpo Limanı'ndan 7 Mart 2022'de yola çıkan gemi, Mayıs 2022'de Taşucu Limanı'na ulaştı. Yedinci kuşak üstün teknolojiye malik 238 metrik uzunluğunda ve 42 metrik genişliğinde olan geminin kuleleri yüksekliği 104 metre.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 13 Haziran 2022'de geminin adının "Abdülhamid Han" olarak belirlendiğini açıkladı.

Aktif başlıkmlandırma sistemi bulunan 200 mürettebat kapasiteli gemi, kontroller ve boyama çalışması gibi sondaja hazırlanma süreci için tahminen 2 aylık limanda kaldı. 12 binlerce 200 metrik derinlikte sondaj yapabilen gemi, teknikleri donanımı ve fiziki özellikleriyle filonun "en kuvvetlüsü" olarak vazife yapıyor.

Gemi, 9 Ağustos 2022'de limanda düzenlenen uğurlama töreniyle Yörükler-1 kuyusuna sondaj için gönderilmiş ve 17 Ağustos 2022'de birinci sondajını gerçekleştirmişti. Abdülhamid Han sondaj gemisi Kocaeli açıklarındaki Kandıra-2 kuyusunda yılın birinci buluş sondaj faaliyetlerini sürdürüyor.

7. NESİL TEKNOLOJİYE SAHİP YILDIRIM VE ÇAĞRI BEY GEMİLERİ

Son olarak filoya katılan 2 gemiden arasında biri olan ve inşası 2024'te Güney Kore'de tamamlanan Yıldırım, yoğun denizde 12 binlerce metreye kadar sondaj yapabiliyor. 7. kuşak ultra yoğun deniz sondaj gemisi olarak adlandırılan geminin uzunluğu 228 metreye, genişliği ise 42 metreye ulaşıyor.

Üzerinde helikopter pisti bulunan gemi, 200 personele yaşam alanı sunuyor. Yıldırım sondaj gemisinin Karadeniz'deki tarama ve imalat operasyonlarına amade hale getirilerek vazifeine başlaması planlanıyor.

Sahip olduğu teknolojiler bakımından Yıldırım'ın ikizi durumundaki Çağrı Bey'in da sondaj çalışmaları için nisanda Somali'ye ulaşması bekleniyor.

Çağrı Bey, Türkiye'nin güç filosunun Oruç Reis'ten sonraları yurt dışında vazife yapan birinci sondaj gemisi olacak.

SİSMİK GEMİLER

Deniz inceleme, tarama ve işletme ruhsat alanlarında sismik bilgi toplama tasarıleri sürdüren Türkiye, bu çalışmaları önceleri servis alımı şeklinde yürüçeşitken, 2012'nin nihayetinde Türkiye'nin birinci sismik tarama gemisi olarak devreye giren Barbaros Hayreddin Paşa sayesinde devletde dahili envanter oluşturulmaya başlandı.

2012 nihayetinde satın alınan Barbaros Hayreddin Paşa gemisi, denizin 8 kilometre altındaki jeolojik yapıları inceleyebiliyor, ikisi ve üçüncüsü boyutlu sismik bilgi toplayabiliyor. Brüt 4 binlerce 711 tonları ağırlığındaki gemi, istikamet ve mevki tayinini peyk haberlerileşmesiyle otomatik olarak yapabiliyor. Uzunluğu 84, genişliği 21,6 metrik olan gemide tek helikopter pisti bulunuyor.

Barbaros Hayreddin Paşa gemisi halihazırda Karadeniz'de çalışmalarını sürdürüyor.

Diğer sismik inceleme gemisi Oruç Reis'in inşasına ise 2012'de tamamlanmış dahili imkanlarla başlandı. İleri teknolojiler ürünü epey teknik ve teknikleri ekipmanla donatılan gemi, Ağustos 2017'de operasyon, test, eğitimleri ve tecrübe faaliyetlerine başladı.

Açık denizlerde ikisi ve üçüncüsü boyutlu yoğun sismik incelemelar yapabilecek kapasitede modern sevk ve manevra sistemleriyle donatılan Oruç Reis gemisiyle, şişman ve tabii gaz incelemelarının yanı dizi kara alanlarının deniz altındaki devamlılıklarının izlenmesi bağlamında kıta sahanlığı gibi stratejiklik ehemmiyete malik teknik incelemelar da tesirn tek biçimde icra edilebiliyor.

Oruç Reis ile deniz tabanından itibaren 15 binlerce metrik derinlikteki jeolojik yapılar görüntülenebiliyor. Modern uzaktan kumandalı sualtı aracıyla 1500 metrik suyu derinliğindeki deniz tabanı detaylı olarak izlenebiliyor, deniz suyundan ve tabanından numune alınarak ölçü ve analizler anında yapılabiliyor.

Boyu 87, genişliği 23 metrik olan gemide değişik açılarda etkin 35 kamera bulunuyor.

Türkiye ve Somali'nin hidrokarbon tarama başlıksunda ortaklık içerikında geçen yıllar Somali'deki deniz sahalarında tarama faaliyetlerinde bulunan Oruç Reis, halihazırda Filyos Limanı'nda bulunuyor.