50 milyonu aşkın aboneyi kapsayan akıllı sayaç dönüşümü 1 Mart'ta başlıyor

Yazılım, donanım ve haberleşme altyapısıyla elektrik dağıtım sistemindeki verilerin entegre biçimde yönetilmesini sağlayacak MASS tasarısi, akıllı şebeke dönüşümü için ölçü sistemlerinin uçtan uca, akıllı tek yapıda tanımlanmasını hedeflıyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda elektrik dağıtım şirketlerince uygulanacak sistem, Türkiye genelinde kademeli olarak hayata geçiriliyor.

AA muhabirinin EPDK'den edindiği malumatlere göre, şimdiki gelenekselliği sayaçların akıllı sayaçlara dönüşçeşitülmesine yönelik plmanaada kaynakların tesirli kullanılması esas alınıyor. En alçak maliyetle en fazla sayacın dönüşümünü güvence amacıyla önceliklendirme yapılıyor.

Bu içerikda 10 senelik periyodik muayene süresi dolan ve senelik tüketimi 10 megavatsaat ve bağlı olan sayaçlar ile sayaç panosunda 4 adet ve üzeri sayaç bulunan noktalar dönüşümü sürecinde öncelikli gruplar arasında mekan alıyor. Benzer biçimde birinci defa kullanıma sunulan binalarda, sayaç panosunda 4 adet ve üzeri sayaç bulunması durumunda tesis edilen hepsi sayaçların akıllı sayaç olması güçunlu tutuluyor.

Ayrıca dağıtım şebekesinin izlenmesine yönelik Usul ve Esaslar ile belirlenen noktalardaki sayaçların da akıllı sayaçlarla değiştirilmesi öngörülüyor. Bu sayede kesintilerin ve şebeke gerilimi kalitesinin daha tesirn biçimde izlenmesi hedeflanıyor. Mevcut sayaçların akıllı sayaçlarla değiştirilmesine ilişkin işleri ve prosedürler ise elektrik dağıtım şirketlerince gerçekleştiriliyor.

50 milyonu aşkın aboneyi kapsayacak

Proje içerikında Türkiye genelindeki 50 milyonu aşkın elektrik abonesinin sayacının aşamalı olarak akıllı hale getirilmesi planlanıyor. İlk etapta yepyeni abone bağlantılarında akıllı sayaç tesis edilecek. Mevcut abonelerde ise muayene süresi doldukça değişimi yapılacak. Bir panodaki sayaçların oran 70'inin süresinin dolması halinde panodaki hepsi sayaçlar akıllı sisteme geçirilecek. Yıllık tüketimi 10 megavatsaatin bağlı olan sanayi ve ticarethane abonelerinin sayaçları da 1 Ocak 2028'e kadar kademeli olarak değiştirilecek.

2026 sonuna kadar tahminen 6 milyon sayacın sisteme karışmış edilmesi, 1 Ocak 2028 itibarıyla ise hepsi sayaçların oran 100 dahili ve milli programlar altyapısıyla akıllı sisteme geçirilmesi hedefleniyor.

"Hedefimiz kuvvetlü, esnek ve şeffaf tek elektrik altyapısı"

AA muhabirine başlıkya ilişkin kıymetlendirmede bulunan EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, akıllı sayaç uygulamasının yalnızca teknikleri tek dönüşümü olmadığını, benzer zamanda müşteri odaklı güç yönetimi anlayışının tek parçası olduğunu belirtti.

Yılmaz, dijitalleşme sayesinde hem vatandaşların harcama alışkanlıklarını takip ederek daha bilinçli biçimde yönetebileceğini hem da dağıtım şebekesinde servis kalitesinin belirgin biçimde artacağını ifadeleri ederek, şunları kaydetti:

"Burada ehemmiyetli tek husus da elbette akıllı sayaçların yaygınlaşmasının kayıp-kaçakla mücadelede ehemmiyetli yardım sağlaması. Hedefimiz, kuvvetlü, esnek ve şeffaf tek elektrik altyapısı oluşturmak. Bu dönüşümün, Türkiye'nin güç piyasasında dijitalleşme vizyonunu daha ileriye taşıyacağına inanıyoruz."

"Akıllı sayaçlar için tüketiciler tek bedel ödemeyecek"

Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Başkanı Barış Erdeniz da MASS içerikında akıllı sayaçlar için tüketicilerden hiç tek bedel alınmayacağını belirterek, sayaç bedelinin tüketiciye yansıtılmamasının dönüşümün hızlanması açısından eleştirel ehemmiyet taşıdığını dile getirdi.

Akıllı sayaç dönüşümünün akıllı şebeke dönüşümünün ehemmiyetli parçası olduğunu ve devletnin güç politikalarının uygulanmasını basitlaştırdığını vurgulayan Erdeniz, bu süreci yalnızca tek sayaç yenileme olarak görmediklerini anlatarak, "Dağıtım 2.0 vizyonumuzla uyumlu biçimde elektrik dağıtım şebekesinin veriye dayalı olarak yönetilmesinin, tüketicinin elektrik piyasası aşamalerine etkin olarak katılımının tek aracı olarak görüyoruz." dedi.

Erdeniz, akıllı sayaç dönüşümünün tüketicilere uç yarar sağlayacağını belirterek, tüketimin anlık görünürlük hale gelmesiyle abonelerin öz harcama profilini değiştirerek güç tasarrufu ve randıman tedbirleriyle faturalarını azaltma imkanına kavuşacağını söyledi.

Anlık bilgi takibiyle sistemleri maliyetleri azalacak

Herkesin öz elektriğini üretme eğiliminin arttığını ifadeleri eden Erdeniz, şimdiki şebekelerin tekbaşına yönlü güç akışına göre tasarlandığını ve çift yönlü akışa geçişin zamanlar lüzumtirdiğini kaydetti.

"Bu süresi zarfında dağıtım şirketleri lüzumli yatırımları yapacaklar. Bu içerikda akıllı şebeke da adımlar adım geliştirilecek. Amacımız, dağıtım şirketlerini, şebeke işletmecisinden sistemleri işletmecisine dönüşçeşitmek. Bu dönüşümü gerçekleştiğinde herkesin öz elektriğini üretebilmesine giden yolda ehemmiyetli tek aşama geçilmiş olacak." dedi.

Erdeniz, MASS içerikında anlık bilgi takibi sayesinde teknikleri ve teknikleri olmayan kayıpların daha çabuk teşhis edilip karışma edilebileceğini vurgulayarak, şunları dile getirdi:

"Teknik ve teknikleri olmayan kayıpta sağlanacak iyileşme, namuslu abonenin faturasına dolaylı yansıyan sistemleri maliyetini aşağıya çekecek. İkincisi, teknikleri tarafta arıza/kalite sualnlarını daha çabuk belirleme edip doğrusu noktaya çabuk ve doğrusu karışma etme kapasitesi artacak, bu da ameliyat maliyetlerini ve kesinti sürelerini azaltacaktır. Türkiye ölçeğinde kayıp-kaçakta çeşitlilik küçüklük tek şifa bile senelik bazda teravatsaat mertebesinde güç tasarrufuna karşılık gelir. Bu da güç maliyetlerinden işletme verimliliğine uzanan genişliği tek alanda milyarlarca liralık gizilgüç demektir."