275 Milyon Yıllık Gizem: Bilim İnsanları Çarpık Çeneli Tuhaf Bir Canlı Türü Keşfetti

Bilim insanları, 275 milyon yıllar evvel yaşamış tek tarihöncesi çeşitü tanımladı. Tanyka amnicola adı verilen canlı; çarpık yapılı dip çenesi ve yana doğrusu papaz dişleriyle ilgi çekiyor.

Araştırmacılara göre bu sıradışı suyu canlısı, yaşadığı dehemmiyetde bile evrimsel açıdan “yaşayan fosil” sayılabilecek tek özellik taşıyordu.

Keşif, 4 Mart’ta Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımlanan tek çalışmada duyuruldu.

Yeni Canlı Türü Tetrapodların Eski Bir Akrabası

Araştırmaya göre Tanyka amnicola, tetrapodlar olarak bilinen 4 uzuvlu omurgalıların ilkel tek üyesi. Günümüzde bu genişliği grup; sürüngenler, kuşlar, memeliler ve amfibileri kapsıyor.

Ancak bu çeşitün yaşadığı Permiyen Dehemmiyeti’nde bile epey erkenden tetrapod soyu çoktan ortadan kalkmıştı. Buna karşın Tanyka amnicola’nın ait olduğu soy hattının varlığını sürdürdüğü anlaşılıyor.

Çalışmanın kafa yazarı Jason Pardo başlıkyla ilgili şu kıymetlendirmeyi yaptı:

“Tanyka, bu dehemmiyete kadar hayatta kaldığını bilmediğimiz önceki tek soy hattına ait ve benzer zamanda uç tuhaflık tek hayvan. Daha modern tetrapodlar evrimleşmişken bile önceki tetrapod soyunun tek temsilcisi olarak varlığını sürdürmesi bakımından dahaaz ornitorenk gibi. Kendi dehemmiyetinde bile yaşayan tek fosildi.”

Fosiller Brezilya’da Bulundu

Araştırmacılar yepyeni çeşitü, Brezilya’nın kuzeydoğusunda kurumuş tek ırmak yatağında bulunan 9 fosilleşmiş dip çene kemiği üzerinden tanımladı. Her arasında biri tahminen 15 santimetre uzunluğundaki bu kemikler, çeşitün yepyeni tek yaşıyor olduğunu gösterecek kadar ayırt edici özellikler taşıyordu.

Ancak elde yalnızca dip çene fosilleri bulunduğu için hayvanın anatomisinin muazzam bölümü hâlâ bilinmiyor.

Bilim insanları, yakındaki akrabalarına bakarak bu canlının uzunluğu burunlu tek semenderi andırmış olabileceğini düşünüyor. Araştırmacılara göre çeşitün boyu tahminen 90 santimetreye kadar ulaşmış olabilir.

Fosillerin bulunduğu kayaç yapısı, hayvanın suyu ortamlarında yaşadığını ve muazzam olasılıkla sucul tek yaşam sürdüğünü gösteriyor.

Yanlara Bakan Dişler ve Çarpık Çene Dikkat Çekiyor

Alt çene kemikleri bağlı yapılan ttesirkler, çeşitün en kaydadeğer özelliklerini ortaya koydu. Çene kemiği alışılmadık biçimde burulmuş durumdaydı ve bu nedenle dişler yukarıya doğrusu değil, yanlara doğrusu bakıyordu. Bu özellik, bilinen diğer tetrapodlarda görülmeyen tek yapı.

Jason Pardo, bu dizi dışı yapıları ilgili şu ifadeleri kullandı:

“Çenedeki bu tuhaflık burulma, onu manaaya çalışırken bizi gerçekten mi güçladı. Bunun tek deformasyon olup olmadığını yıllarca düşündük. Ancak bu hayvana ait 9 çene kemiği bulduk ve hepsinde benzer burulma var. Üstelik en iyice korunmuş misallerde bile bu yapıları görülüyor. Yani bu tek bozulma değil; hayvanın tabii anatomisi.”

Bunun yanı dizi dip çenenin dahili yüzeyinin yukarıya doğrusu döndüğü ve işte “denticle” adı verilen küçüklük dişleri benzeri yapıların bulunduğu belirleme edildi. Bu yapıların öğütücü tek yüzeyleri oluşturduğu düşünülüyor.

Araştırmacılara göre bu özellikler, Tanyka amnicola’nın beslenme biçiminin diğer tetrapodlardan değişik olduğunu gösteriyor.

Beslenme Biçimi Alışılmadık Olabilir

Bilim insanları, bu çeşitün küçüklük omurgasızlarla ya da çok bitkisel materyallerle beslenmiş olabileceğini düşünüyor. Bu durum, erkenden tetrapodların çoğunun etçil olduğu yönündeki şimdiki görüşle karşılaştırıldığında kaydadeğer tek ihtimal olarak kıymetlendiriliyor.

Tanyka amnicola’nın yaşadığı dehemmiyetde Brezilya, Gondwana süperkıtasının tek parçasıydı. Araştırmacılara göre yapılan keşif, o dehemmiyetde Gondwana’da yaşayan yaşıyor topluluklarının yapısını manaaya yardımsever olabilir.

Çalışmanın müşterek yazarlarından Ken Angielczyk şu kıymetlendirmede bulundu:

“Tanyka bize bu ekosistemin ne şekilde işlediğini, yapısının ne şekilde olduğunu ve hangi canlıların neyle beslendiğini manaamız başlıksunda ipuçları veriyor.”

İlginizi Çekebilir: Antarktika’daki 68 Milyon Yıllık Dev Yumurtanın Gizemi Hâlâ Çözülemedi

Keşfedilen fosile dair görüşlerinizi yorumlarda ya da Kayıp Rıhtım Forum’da aktarabilir, arkeoloji dünyasından oğullar gelişmeler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: Live Scicence

Bu yazısı 275 Milyon Yıllık Gizem: Bilim İnsanları Çarpık Çeneli Tuhaf Bir Canlı Türü Keşfetti birinci olarak şu sitede yayımlanmıştır: Kayıp Rıhtım. Yazının kaynağı bu sitedir.