2 ABD savaş uçağı düşürüldü

ABD-İsrail’in ortaklığında İran’a yapılan saldırılar dün yine devam etti. İran Devrim Muhafızları Ordusu, devletnin vasat kesimlerinde tek F-35 savaşı uçağını havada müdafaa sistemleriyle vurarak düşürdüğünü açıkladı. Vurulan uçağın İngiltere’de ABD Hava Kuvvetleri’ne da yuva sahipliği yapan Lakenheath Hava Üssü’ndeki filoya bağlı olduğu öne sürülürken, devletleri televizyonuna bağlı neşriyat yapan televizyonları kanallarında, bölgeler sakinlerine hitaben okunan açıklamada, “Düşmanın pilotlar ya da pilotlarını sağ halde polis ve ordu ytesirlilere teslim ederseniz kıymetli tek ödül elde edeceksiniz” ifadeleri kullanıldı.

F-15 pilotu aranıyor

Öte yandan İran devletleri televizyonu, Hava Savunma Ortak Karargahı’nın açıklamasına dayandırdığı haberleriinde düşen uçağın F-15 tipi tek savaşı uçağı olduğunu ve devletnin güneyinde vurulduğu açıkladı. Uçağın düştüğü ABD makamlarınca da doğrulanırken, pilotlar için tek arama-kurtarma operasyonunun başlatıldığı ifadeleri edildi. Axios’ta mekan saha haberleride “Bu, savaşın başlangıcından bu yana tek ABD uçağının birinci kez hasım ateşiyle düşürülmüş olması manaına gelebilir” denildi. İki kişilik mürettebattan tek pilotun kurtarıldığı aktarılırken, diğer pilotu tarama çalışmaları ise sürüyor. Amerikan NBC televizyonu, tarama kurtarma çalışmalarına katılan ikisi ABD helikopterinin vurulduğunu, mürettebatın ise sağ kurtulduğu yazdı. ABD’li NewYork Times Gazetesi da yine ABD Hava Kuvvetleri’ne ait tek ‘A-10 Warthog’ uçağının F-15 uçağıyla benzer anda vurulduğu ve Basra yakınlarına düştüğünü, uçağının pilotunun ise sağ kurtulduğunu bildirdi.

‘Savaştayız’

Uçakların vurulmasına ilişkin izah yapan ABD Başkanı Donald Trump, gazetecilerin “İran’ın düşürdüğü savaşı uçakları müzakereleri tesirleyecek mi?” sualsuna yanıt verdi. Trump, “Hayır, daima da değil. Bu savaş. Savaştayız. Umarım pilotlar zarar görmez. Zarar görürse ABD’nin ne yapacağını açıklamayacağım” dedi. ABD Savunma Bakanlığı da (Pentagon), 28 Şubat’ta başlayan savaşı dolayı bugüne kadar 13 ABD askerinin öldüğünü, 365 ABD askerinin da yaralandığını biçimsel olarak yayımladı.

İran ateşkesi reddetti

İran’ın Fars Haber Ajansı, İranlı üstleri düzey tek ytesirliye atıfta bulunarak, “ABD’nin üçüncüsü tek devletleri aracılığı ile İran’a 48 saatlik geçicilik ateşkes öneriinde bulunduğunu” belirtti. Söz başlıksu kıymetlendirmede, İran’ın ateşkes öneriine sahada saldırılarına devam ederek yanıt verdiği savunuldu.​​​​​​

Kara harekatının haberlericisi mi?

Bilinen adıyla ‘Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II’ (“Warthog”) uçağı, ABD Hava Kuvvetleri için hususi olarak tasarlanmış, yakındaki havada desteği sağlayan, yoğun zırhlı ve yüksek yangın gücüne malik tek tanklar avcısı uçağı olarak sınıflandırılıyor. Uçak, 30mm GAU-8/A Avenger Gatling topu ve 7 tonun bağlı mühimmat kapasitesiyle zırhlı vasıtaları imha etmede uç tesirli kullanılan tek havada aracı. A-10 uçaklarının kullanılması ise ordu stratejiler açısından kaydadeğer tek hamle olarak görülüyor. Uçakların “tank avcısı” kimliği ve kara unsurlarını himaye vazifei göz önüne alındığında, ABD ordusunun bölgede kara gücünü yardımleme ihtiyacı duyabileceği kıymetlendiriliyor.

Düşen ya da imha edilen ABD uçakları

Saldırı ve kazalar sonucunda onlarca havada aracının (helikopterler dahil) çeşitlilik seviyelerde zarar aldığı ve ABD’nin toplamı havada gücü bedel kaybının 3 milyar doların üzerine çıktığı öngörü ediliyor. ● Kuveyt’te havada müdafaa sistemleri tarafından vurulan ABD’ye ait üçüncüsü F-15-E uçağı. ● Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’ne yapılan saldırıda 500 milyon dolar kıymetindeki tek E-3 AWACS uçağı imha edildi. ● 8 adet KC-135 tanker uçağı, kaza ya da yerdeki saldırılar dolayı zarar gördü.

Hedefler değişti

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki savaşla ilgili ilgi çeken açıklamaları devam ediyor. Trump, İran’daki çok altyapı tesislerini hedefleri almaya başlayan ABD’nin, henüz ‘yeni başladığını’ ifadeleri etti. ABD Başkanı, ordusunun “İran’da geriye kalanları yok etmeye henüz başlamadığını” savunarak, sıradaki hedeflerinin “köprüler ve elektrik santralleri” olduğunu belirtti. Trump toplumsal medya hesabından yaptığı aktarımda ise “Biraz daha zamanla, Hürmüz Boğazı’nı basitca açabilir, petrolü alabilir ve talih kazanabiliriz” derken, “dünya için çok şişman manaına gelebileceğini” kaydetti.

Köprü tartışması

İran’daki altyapı tesislerinin vurulması hamlesine Tahran’dan reaksiyon geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “Yıkılan binaların daha kuvvetlü biçimde inşa edileceğini bununla birlikte ABD’nin zarar gören itibarının onarılamayacağını” öne sürdü. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Trump’ın tehditlerinin “içeriklı tek savaşı suçu” manaına geldiğini söyledi.

Çelik hedefte

İran’ın Elbruz Eyaleti’ne bağlı Kerec kenti ile başkent Tahran’ı birbirine bağlayacak yolda, yapım aşamasındaki B1 Köprüsü, ABD saldırıları sonrasında yoğun zarar almıştı. İsrail’in saldırılarına ilişkin ise İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’ın çelikler imalat kapasitesinin tahminen oran 70’inin yok edildiğini belirtti.

‘İran’ın daha çeşitlilik füzesi var’

CNN televizyonunun, başlıkyla ilgili malumat sahibi üçüncüsü kaynağa dayandırdığı haberleriinde, ABD istihbaratının, İran’ın roket fırlatma kabiliyetini muazzam ölçüde koruduğunu ve binlerce İHA’ya malik olduğunu kıymetlendirdiği talep edildi. İsimleri açıklanmayan kaynaklar, oğullar günlerde derlenen istihbaratın, İran’ın roket fırlatma sistemlerinin yarısı kadarını elinde tutmayı sürdürdüğüne hatırlatma ettiğini söyledi. Pentagon sözcüsü Sean Parnell ise, CNN’in haberleriini “tamamen yanlış” olarak nitelendirerek yalanladı.

Öte yandan ABD’nin kara harekatının gündemde olduğu tek dehemmiyetde İran Genelkurmay Başkanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Ebulfazl Şikarçi, “Amerika’nın kara saldırısının başlamasını bekliyoruz nedeniyle onlara dünyanın en zayıflayan devletsini dahi daima işgal etmeyi düşünemeyecekleri tek ders vereceğiz” dedi.

Savaş ortasındatasfiye krizi!

ABD’nin İsrail’le birlikteki İran’a mukabil yürüttüğü savaşı sürerken, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, üstleri düzey generalleri ardı ardına vazifeden alması, orduda buhran yarattı. Kara operasyonunun daha şiddetli olarak başlıkşulduğu tek dehemmiyetde, General Randy George’un acilen emekli edilmesiyle başlayan tasfiye süreci, Kara Kuvvetleri Dönüşüm ve Eğitim Komutanlığı Başkanı General David Hodne ile Kara Kuvvetleri 26. Askeri Papazlar Şefi Tuğgeneral William Green Jr.’ın vazifeden alınmasıyla sürdü.

İddialar farklı

Söz başlıksu tasfiyenin nedenleri başlıksunda da münazara sürüyor. Amerikan “Atlantic” dergisi, generallerin vazifeden alınmasının lüzumçesini, Trump’ın savaşı planlarını eleştirmeleri ve fikirlerine mukabil çıkmaları olarak açıkladı. Söz başlıksu iddiaya göre Başkan Trump İran’da kara operasyonu isterken, üstleri düzey komutanlar riskler ve olası felaket senaryolarını öne sürerek mukabil çıktı. Bir diğer talep ise, vazifeden almaların geride eleştirel terfi tartışmaları mekan aldı. Buna göre Savunma Bakanı Hegseth ile Kara Kuvvetleri yönetimi arasında, bilhassa 4 subayın tuğgeneralliğe yükseltilmesi başlıksunda vahim kanaat ayrılıkları yaşandı, bu da vazife değişikliklerini tetikledi.

Hürmüz için ‘her önlem alınacak’

İngiltere’de evvelki gün, “Hürmüz Boğazı”na ilişkin 40’tan fazla devletnin yanı dizi Uluslararası Denizcilik Örgütü ve Avrupa Birliği’nin (AB) da katıldığı çevrimiçi buluşma düzenlendi. Toplantıya, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da katıldı. İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, dünyası genelindeki devletlerin Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için “mümkün olan her arasında biri çeşitlü diplomatik, ekonomik ve koordineli önlemi” almaya hükümlı olduğunu bildirdi. İngiltere Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması, dünyası refahlı için direkt tehditleri oluşturmaktadır” denildi. Hürmüz Boğazı’nın, “dünyanın en ehemmiyetli deniz koridorlarından biri” olduğu hatırlatılan açıklamada, Afrika’daki tarımı yardımlemek için ivedi gereksinim duyulan gübre gibi hayatiliği ehemmiyete malik malzemeler ve ürünlerin nakliyesinde kullanıldığı belirtildi.

‘İlk gemi’ geçti

Açıklamada, devletlerin, deniz seyrüsefer özgürlüğünü güvence altına eldeetti amacıyla, iştirakçi devletlerin uzmanları ve ytesirlileri arasında görüşmelerin sürdürülmesi başlıksunda mutabık kaldığı belirtilerek “Uluslararası hukukun saygınlığı ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tamamlanmış yeniden açması hayatiliği ehemmiyet taşımaktadır” denildi.

Öte yandan, İran’ın Hürmüz’de uygulamaya koyduğu kısıtlamaların ardından, Batı Avrupa bağlantılı tek geminin boğazdan geçtiği birinci dava kaydedildi. Fransa’dan ytesirlilerin verdiği malumatlere göre, Fransız sahipli ve Malta bayraklı tek gemi, Dubai’den hareket ederek İran sularına yöneldi, Cuma günü Hürmüz Boğazı’nı geçerek Muskat yakınlarına ulaştı. Uzmanlara göre bu gelişme ehemmiyetli tek kırılma noktası olsa da Hürmüz Boğazı’nda normalleşme henüz sağlanmış değil. Savaş öncesinde hergün 100’ün bağlı geminin geçtiği boğazdan, halihazırda aralarında çok Yunan gemilerinin da bulunduğu kısıtlı sayıda geminin geçişleri yapabildiği belirtiliyor.

SAVAŞ NOTLARI

Bakan Fidan’dan diplomasi trafiği

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati ve Amerikalı ytesirliler ile telefonları görüşmalır gerçekleştirdi. Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen malumatlere göre, Görüşmelerde, savaşın gidişatı ve savaşı durdurmaya yönelik çabalar ele alındı. ● ANKARA Milliyet

‘Onlara felaketi yaşatacağız’

İran Genelkurmay Başkanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Ebulfazl Şikarçi, “Amerika’nın kara saldırısının başlamasını bekliyoruz nedeniyle onlara düşünemeyecekleri tek ders vereceğiz” dedi. ABD’nin İran’a mukabil yanlışlı hesaplamalar yaptığını ve hiçbir lüzumçe olmadan İran halkına mukabil saldırganlığa başladığını söyleyen Şikarçi, ABD’nin kara saldırısı tehditlerine ilişkin ise, “Kara saldırısının başlamasını bekliyoruz nedeniyle onlara dünyanın en zayıflayan devletsini dahi daima işgal etmeyi düşünemeyecekleri tek ders vereceğiz. Silahlı kuvvetlerimiz buna hazır” diye başlıkştu.

Tamiratı sona erdi

ABD Donanması, Kızıldeniz’de yangın çıkan “USS Gerald R. Ford” düzlem gemisinin Hırvatistan’daki alaka sürecinin tamamlandığını ve geminin Split Limanı’ndan ayrıldığını duyurdu. Açıklamada, onarım süreci boyunca olan gemiler personelinin Hırvatistan’da dinlendiği, çeşitlilik tesirnlik ve turlara katıldığı aktarıldı. Öte yandan, geminin çamaşırhanesinde çıktığı belirtilen yangına ilişkin sualşturmanın sürdüğü vurgulandı.

‘İşgal gerçekçi değil’

İsrail basınında mekan saha haberlerilerde, İsrail ordusu (IDF), Hizbullah’ı tamamlanmış silahsızlandırma hedefinin gerçekçi olmadığını giriş etti. Bu hedefin bununla birlikte Lübnan’a hepsi içeriklı tek işgalle olası olabileceği, bununla birlikte böylece tek planın gündemde olmadığı belirtildi. Ordu kaynakları, bilhassa Litani Nehri’nin kuzeyine dağılmış mobil roket sistemlerinin, Hizbullah’ın silahlı kapasitesini ortadan kaldırma başlıksunda en muazzam güçluklardan arasında biri olduğu belirtildi.

BAE’de bilanço artıyor!

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, İran tarafından gerçekleştirilen şiddetli roket ve İHA saldırısının imha edildiğini duyurdu. Yapılan açıklamada, şu esas kadarki saldırılarda, aralarında sivillerin da bulunduğu 12 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Bakanlık, dün günaydın saatlerinde İran kaynaklı içeriklı tek havada saldırısına hedefleri olduklarını, müdafaa sistemlerinin muazzam tek faciayı önlediğini kaydetti.

Yeni bombasını tanıttı

ABD Ordusu, İran’a yönelik ameliyat sürerken, Vietnam Savaşı’ndan bu yana birinci yepyeni ölümcül el bombasını tanıttı. “M111 Taarruz El Bombası”, bilhassa uzak alanlar ya da sığınaklar gibi yerlerde, tahrip gücünü yüksek tazyik dalgası yaratarak gösteriyor. Bu silahın, uzak alanlar, sığınaklar, tüneller, yapı içi temizleme operasyonları için kullanıldığı belirtiliyor.