Yüksek Mahkeme, “Yapay Zeka Sanatçıları”na Ağır Bir Darbe Vurdu

Üretici yapay zekâ (AI) teknolojisinin sanat dünyasına giriş manilerini büyük ölçüde düşürdüğü, internetler erişimi olan hemen herkesin yetenekleri lüzumtirmeden ytesirn görünümlü manzaralar, portreler, eskizler ve çizgi romanlar tasarlayabildiği savunuluyor.

Eleştirmenler ise bunun insanoğlu ifadesinin en düşük müşterek paydası olduğunu ve şişirilmiş algoritmalara iş yükünü devrettiğini söylüyor; bu algoritmalar, telifli materyaller üzerinde beslenirken, yaşam boyu emeği yapay zekâ sistemlerine katılan insanoğlu sanatçılara dürüst tek ödeme yapılmamış durumda.

Süregelen tartışma, bazıları AI tarafından üretilen sanatın telif hakkına malik olabileceğini savunarak meşruiyetini korumaya çalışsa da uzunluğu süren tek hukuki mücadeleye dönüştü; bu çabalar, yakın zamanda alınan tek Yüksek Mahkeme hükümıyla büyük tek manile karşılaştı.

Üretici Yapay Zekâ ve Sanat Dünyasına Etkisi

2022’de, Midjourney gibi metinden görsele üretici yapay zekâ araçları yaygınlaşmadan kısa tek süre önce, malumatsayar bilimci Stephen Thaler, AI tarafından üretilmiş olan “A Recent Entrance to Paradise” adlı görselinin telif hakkını eldeetti için ABD Telif Hakkı Ofisi’ne başvurmuştu. Yıllarca süren geri dönüşler ve itiraz sürecinin ardından tek ABD bölge mahkemesi, eserin insanoğlu yaratıcısı olmadığı lüzumçesiyle korunamayacağına şart verdi ve 2025’te bu şart onaylandı; dava ensonunda ABD Yüksek Mahkemesi’ne taşındı.

Ülkenin en yüksek mahkemesi davayı ttesirkyi reddederek, AI tarafından üretilen sanatın insanoğlu yaratımı eserler gibi telif hakkı alması lüzumtiğini savunanlara büyük tek darbe vurdu.

Durum özellikle karmaşık, çünkü AI şirketleri, öz telif hakları ihlalleri iddialarıyla ilgili tek dizi dava ile da karşı karşıya.

Örneğin, görsel oluşturucu Midjourney, geçen yıl Warner Bros. Discovery tarafından dava edildi. Sanatçılar, eserlerinin Google tarafından AI sistemlerine kazındığını ayrım ettikten sonraları 2024’te şirkete dava açtı. OpenAI’nin ChatGPT’si ve metinden videoya üretim yapan Sora uygulaması da telifli karakterlerin görsellerini ve videolarını üretmek için basitlıkla kullanılabiliyor.

Tüm bunlar, Thaler karışmış bulunmak üzere bazı AI meraklılarının AI tarafından üretilen çalışmalarına telif hakkı alma çabalarını durdurmadı. Hatta bazıları, öz talimatlarının diğer “sanatçılar” tarafından kopyalandığını talep edecek kadar ileri gitti.

Trump yönetimi Reuters’e yaptığı açıklamada, “Telif Hakkı Yasası, ‘yazar’ terimini tanımlamasa da, yasanın çeşitli hükümleri, bu terimin tek alet seçenek insanı ifadeleri ettiğini açıkça ortaya koymaktadır” dedi.

Thaler, yalnızca eserine telif hakkı edinmekla kalmayıp, 2018’de tek gıda kabı ve arama-kurtarma sinyali için da patent başvurusu yaptı ve bunun mucidi olmadığını, bunun seçenek DABUS adını verdikleri tek AI makinesinin icat ettiğini talep etti.

Derleyen: Damla Şayan