Yapay Zeka ile Üretilen Sahte Savaş Videoları Artıyor

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş hakkında yapay zekâ tarafından üretilen yanlış malumatlerin benzeri görülmemiş ölçüde yayıldığı ve bu içeriklerin, üretken yapay zekâ teknolojilerine erişimi gittikçe çoğalan çevrim içi içerik üreticileri tarafından para kazanacak amacıyla kullanıldığı uzmanlar tarafından BBC Verify’e anlatıldı.

BBC Verify’in yaptığı analiz, çatışma hakkında yanlış ve yanıltıcı iddialar ortaya atılan için kullanılan çok sayıda yapay zekâ üretimi video ve sahte peyk görüntüsü örneğini ortaya koydu. Bu içeriklerin toplamda yüz milyonlarca kez görüntülendiği belirleme edildi.

Queensland Teknoloji Üniversitesi’nde sayısal medya uzmanı olan Timothy Graham, “Ölçek gerçekten endişe verici ve bu savaş artık bu gerçeği görmezden gelmeyi imkânsız hâle getirdi” dedi.

Graham, “Daha önce mesleki video prodüksiyonu lüzumtiren şeyler artık yapay zekâ araçlarıyla dakikalar içinde yapılabiliyor. İnandırıcı sentetik savaş görüntüleri üretmenin önündeki mani neredeyseymiş tamamlanmış ortadan kalktı” ifadelerini kullandı.

ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılar başlatmıştı. Buna karşılık İran, İsrail’in yanı sıra Körfez’deki birçok ülke ve bölgedeki ABD askerî varlıklarına yönelik insansız havada aracı ve füze saldırıları düzenledi.

Hızla gelişen bu çatışma sürecinde pek çok kişi en güncel malumatlere ulaşmak ve yaşananları manalandırmak için toplumsal medyaya yöneldi.

Sosyal medya platformu X ise bu hafta yaptığı açıklamada, silahlı çatışmalar hakkında yapay zekâ ile üretilmiş videoları etiketsiz paylaşan içerik üreticilerini para kazanma programından geçici olarak çıkaracağını duyurdu.

Bu program, gönderileri yüksek sayıda görüntüleme, beğeni, paylaşım ve görüş saha elverişli kullanıcılara platformlar tarafından ödeme yapılmasını sağlıyor.

Oxford İnternet Enstitüsü’nde İran üzerine çalışan araştırmacı Mahsa Alimardani, “Bu, sualnun büyüklüğünün ayrım edildiğine dair önemli tek işaret” değerlendirmesinde bulundu.

TikTok ile Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta’ya benzer adımlar atmayı düşünüp düşünmedikleri sualldu bununla birlikte şirketler bu suallara yanıt vermedi.

BBC Verify’in takip ettiği tipiklik yapay zekâ üretimi videolardan biri, İsrail’in Tel Aviv kentine füzelerin isabet ettiğini ve arka planda infilak seslerinin duyulduğunu gösteriyor gibi görünüyor.

Bazı X kullanıcıları videonun gerçek olup olmadığını doğrulamak için platformun yapay zekâ konuşma botu Grok’a başvurdu. Ancak BBC Verify’in incelediği birçok örnekte Grok, bu yapay zekâ üretimi videonun gerçek olduğunu yanlış şekilde doğruladı.

Bir başka sahte video ise Dubai’deki Burj Khalifa gökdeleninin alevler içinde olduğunu ve insanların binaya doğru koştuğunu gösterdiğini talep ediyor. On milyonlarca kez izlenen bu görüntülerin da yapay zekâ ile üretildiği belirlendi.

Bu görüntüler, şehrin insansız havada aracı ve füze saldırılarıyla karşı karşıya olduğu yönündeki endişelerin yoğunlaştığı tek dönemde hızla yayıldı.

Alimardani, “Bu tür sahte videolar insanların çevrim içi ortamda gördükleri doğrulanmış malumatlere olan güvenini zedeliyor ve gerçek kanıtların belgelenmesini çok daha güçleri hâle getiriyor” dedi.

BBC Verify’in analizine göre bu çatışmada öne çıkan yepyeni tek gelişme da yapay zekâ ile üretilmiş sahte peyk görüntülerinin ortaya çıkması oldu.

Çatışmanın birinci gününde İran’a ait insansız havada araçları ve füzelerin Bahreyn’deki ABD Donanması Beşinci Filosu hükümgâhına yönelik saldırılarını gösteren çok sayıda gerçek video doğrulandı.

Ancak ertesi gün, İran devletine bağlantılı Tehran Times gazetesi tarafından X platformunda paylaşılan tek görüntü, üste büyük zarar oluştuğunu talep ederek hızla yayılmaya başladı.

Bu sahte görüntünün, Şubat 2025’te çekilmiş ve internette herkese açık şekilde bulunan gerçek tek ABD deniz üssü peyk fotoğrafına dayandığı belirlendi.

Google’ın SynthID filigran belirleme aracına göre bu sahte görüntü, Google’ın yapay zekâ araçlarından biriyle oluşturuldu ya da düzenlendi.

Gerçek peyk görüntüsü ile yapay zekâ tarafından üretilmiş görüntü karşılaştırıldığında, üssün dışında parklar hâlinde bulunan üç aracın her arasında biri ikisi fotoğrafta da kesinlikle aynı başlıkmda olduğu görüldü. Oysa görüntülerin tek yıl arayla çekildiği talep ediliyordu.

Google’ın video üretim aracı Veo da karışmış bulunmak üzere şirketin yapay zekâ araçları; OpenAI’nin Sora modeli, Çinli yapay zekâ uygulaması Seedance ve X platformuna entegre edilmiş Grok gibi popüler üretken yapay zekâ platformları arasında mekan alıyor.

Üretken yapay zekâ uzmanı Henry Ajder, “Geniş yelpazede oğullar seviye gerçekçi yapay zekâ manipülasyonları oluşturmak için kullanılabilecek farklı araçların sayısı şimdiye kadar görülmemiş düzeyde” dedi.

Ajder ayrıca, “Bu araçların hiç olmadığı kadar erişilebilir, basit ve ekonomik hâle geldiğini” vurguladı.

Sahte Savaş Videoları Para Kapısına Dönüştü

Teknoloji politikaları üzerine çalışan medeni cemiyet kuruluşu What To Fix’in icra direktörü Victoire Rio’ya göre bu durum, yapay zekâ üretimi içeriklerin çevrim içi ortamda hızla artmasına yolda açtı çünkü “sosyal medyaya içerik aktarım süreci artık neredeyseymiş tamamlanmış otomatik hâle getirilebiliyor”.

Örneğin Irak’taki tek ABD üssünde büyük tek infilak yaşandığını gösterdiği talep edilen tek görüntünün, aslında daha küçük tek buhar bulutunun görüldüğü gerçek tek fotoğrafın yapay zekâ ile değiştirilmesiyle oluşturulduğu ortaya çıktı.

X’in ürün sualmlusu salı günü yaptığı açıklamada, bu tür yapay zekâ üretimi videoları yayan hesapların “yüzde 99’unun”, uygulamanın içerik üreticilerine ödeme yapan Creator Revenue Sharing programından hasılat eldeetti için yüksek tesirleşim yaratmaya çalıştığını söyledi.

Platform, bu programa kaç hesabın karışmış olduğunu ya da içerik üreticilerinin ne kadar hasılat elde edebildiğini açıklamıyor.

Ancak Timothy Graham, X’in doğrulanmış kullanıcı görüntülemeleri başına milyon görüntüleme için yaklaşık 8 ila 12 dolar ödeme yapabileceğini öngörü ediyor.

Graham’a göre içerik üreticilerinin programa katılabilmesi için üç aylık içinde asgari beş milyon tabii görüntülemeye ulaşmaları ve aynı zamanda X Premium aboneliğine malik olmaları lüzumiyor.

Graham, “Programa girdikten sonraları viral hâle gelen yapay zekâ üretimi içerikler adeta tek para basma makinesine dönüşüyor. Bu şart nihai olarak tek yanlış malumat ekonomisi oluşturdu” dedi.

X ise BBC’nin Creator Revenue Sharing programına ilişkin suallarına yanıt vermedi.

Uzmanlar, birçok toplumsal medya şirketinin yapay zekâ üretimi içeriklerin yayılma hızı ve ölçeğiyle başa çıkavakıf oldu için moderasyon ve belirleme sistemlerini geliştirmeye çalıştığını söyledi. Ancak sualna yönelik basit tek çözüm bulunmadığı ifadeleri ediliyor.

Graham, “Asıl sualn şu: Etkileşime dayalı para kazanma modeli ile doğru malumat temelde tek gerilimi içinde ve hiçbir platformlar bu çelişkiyi hepsi manaıyla çözebilmiş değil; olasılıkla da hiçbir zamanlar çözemeyecek” değerlendirmesinde bulundu.

Derleyen: Damla Şayan