Yapay zeka çalışanların iş yükünü daha da artırabiliyor

Üretken yapay zeka alanında yaşanan gelişmeler ve kullanımı yaygınlığının artmasıyla beraber yapay zekanın işleri dünyasına tesirleri da hepsi dünyada en fazla tartışılan başlıkların başında geliyor.

Yapay zekanın bilhassa muntazam ve tekrar eden işlerdeki muvaffakiyetlı performansının işleri dünyasında çalışanların işleri yüklerini daha hafiflettiği yönündeki kanaat, oğullar dehemmiyetde yapılan çok incelemelarla hepsi tersi yöne doğrusu evriliyor.

Harvard Business Review'de yayımlanan "Yapay zeka işleri yükünü azaltmıyor, aksinden yoğunlaştırıyor" incelemesına göre, yapay zeka vasıtaları, işleri yükünü azaltma vaadiyle sunulsa da işleri seyreltmek seçenek daha da yoğunlaştırıyor.

Makaleye göre, çalışanlar yapay zeka sayesinde normalde uzmanlıkları dışındaki vazifeleri (kod yazma, dizayn vb.) üstlenerek işleri içeriklarını kontrolsüzce genişletiyor. Bu durum, tek yandan "başarma" hissiyle ödüllendirici gelse da diğer yandan çalışanların bağlı yerleşik tek versiyonu oluşturuyor.

Makalede mekan saha malumatlere göre, yapay zeka kullanımı üçüncüsü ilköğretim sualnu beraberinde getiriyor. ​​​​​​Çalışanların başkalarının sualmluluklarını devralmasıyla çoğalan bilişsel yük, mola ve yemek saatlerinde yapay zeka kullanımı ile mesai ve serbest zamanlar arasındaki farkların belirsizleşmesi ve yapay zekayı tek "ortak" gibi kullanarak benzer anda çeşitlilik fazla işleri parçacığını yönetmeye çalışmanın yarattığı ilgi dağınıklığı gibi sualnlar oğullar dehemmiyetde tartışmalara nedenler oluyor.

"Yapay zeka yardımli çalışmalar pratiklerinin, sınırları belirlenmeli"

Boğaziçi Üniversitesi Veri Bilimi ve Yapay Zeka Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Şefik Şuayb Arslan, AA muhabirine yaptığı kıymetlendirmede, yapay zeka mühendisliğinden ziyade yapay zeka yönetişimi alanına ağırlığı verilmesi lüzumtiğini söyledi.

Yapay zekanın yoğunlaştırıcı tesirsini daha sıhhatli yönetevakıf oldu için ilkönce yapay zeka yardımli çalışmalar pratiklerinin, firma olarak tanımlanması ve sınırlarının çizilmesi lüzumtiğine hatırlatma eden Arslan, "Mevcut uygulamalarda yapay zeka, çoğu zamanlar sürat ve çıktı artışı üzerinden kıymetlendirilmektedir, ne var ki buna karşılık bilişsel yük, çerçeve değiştirme maliyeti ve insanoğlu dikkatinin sürdürülebilirliği göz ardı edilevakıf olmakte. Bu bağlamda, hangi vazifelerin yapay zeka ile otomatikleştirileceği, hangi noktalarda insanoğlu hükümının bilinçli olarak yavaşlatılması lüzumtiği ve yapay zeka kullanımının nereden sınırlandırılması lüzumtiğine dair noksan birtakım şart kapıları ve yönetişim çerçeveleri geliştirilmeli." diye başlıkştu.

Arslan, üretkenlik ölçütlerinin yalnızca çıktı miktarına değil, vazife karmaşıklığına, kaliteye ve insanoğlu üzerindeki aydın yüke duyarlı olacak biçimde yeniden tasarlanmasının eleştirel ehemmiyetde olduğuna değinerek, yapay zeka-insan birlikteliğinin kıymet üretmesinin ilave tek mühendisliğe gereksinim duyduğunun altını çizdi.

Bunların yanında, yapay zekanın uzunluğu vadeli tesirlerini ele saha disiplinlerarası ve bağlamsal akademik incelemeların muazzam ölçüde eksik durumda olduğuna değinen Arslan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Son dehemmiyetlerde üretken yapay zeka kullanımının çocuklar bağlı tesirleri üzerine çok çalışmalar var fakat çeşitlilik antre seviyesi diyebilirim. Zaten bu teknolojiler hayatımıza gireli 3-5 sene olduğundan, kestirmesi da güç. Özellikle bilişsel ergonomi, nörobilim ve örgütsel ruhbilim perspektiflerinden yapay zeka şiddetli çalışmalar ortamlarının, insanoğlu dikkatini, uzmanlık gelişimini ve tükenmişlik riskini ne şekilde tesirlediği daha derinlemesine incelenmeli. Bunu hem akademi hem da sanayi ele alabilir. Aynı biçimde, değişik sektörlerde (sağlık, eğitim, hizmet, üretim) ve değişik külçeşitel/regülasyonel bağlamlarda yapay zekanın işleri yoğunluğunu ne şekilde dönüşçeşitdüğüne dair karşılaştırmalı ve uzunlamasına çalışmalar yapılabilir. Bu çeşit çalışmalar, ayrıca, kısa vadede randıman artışı sağlarken uzunluğu vadede işin niteliğini, çalışanlar bağlılığını ve firma sürdürülebilirliği ne şekilde biçimlendirdiğini daha netler ortaya koyabilir."