ABD'nin yeni planı ortaya çıktı: İran'a 6 maddelik şart listesi! 'Kabul edilemez' madde ne?

İsrail-ABD-İran arasındaki savaşı 23. gününde devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, İran’la olası sulh görüşmelerinin çerçevesine ilişkin birinci kıymetlendirmelere başladığı bildirildi.ABD’li tek ytesirli ve başlıkya yakındaki tek kaynağa göre, Washington yönetimi savaşın tek sonrakiler aşamasını ve diplomasi ihtimalini masaya yatırdı.

Trump, cuma günü (20.03.2026) yaptığı açıklamada savaşın "kademeli olarak sonlandırılmasını" kıymetlendirdiğini belirtirken, ABD’li ytesirliler çatışmaların ikisi ila üçüncüsü hafta daha sürebileceği görüşünde.

ABD'li haberleri sitesi Axios'a göre, Trump’ın danışmanlarının bu aşamate diplomasi için temel hazırlamayı hedeflediği ifadeleri edildi. Kaynaklara göre, Trump’ın hususi temsilcileri Jared Kushner ile Steve Witkoff da olası diplomatik temaslara ilişkin görüşmelere katılıyor.

SAVAŞ SONA ERERSE NELER ÖNGÖRÜLÜYOR?

Habere göre savaşı sona erdirecek olası tek anlaşmanın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını, İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun denetim altına alınmasını ve İran’ın atomik programı, balistik füzeleri ile bölgedeki yardımcı kuvvetlere verdiği desteği kapsayan uzunluğu vadeli düzenlemeleri içermesi bekleniyor.

ABD ile İran arasında oğullar günlerde direkt haberleşme kurulmadığı belirtilirken, Mısır, Katar ve Birleşik Krallık’ın ikisi taraf arasında ileti ilettiği aktarıldı. Mısır ve Katar’ın, İran’ın müzakereye noksan olduğunu bununla birlikte zor şartları sunduğunu ABD ve İsrail’e bildirdiği ifadeleri edildi.

İRAN'IN TALEPLERİ NELER?

İran’ın talepleri arasında ateşkes, savaşın yeniden başlamayacağına dair güvence ve tazminat mekan alıyor.

ABD’li tek ytesirli, Washington’un İran’ın ilerlemesini yavaşlattığı görüşünde olduğunu belirterek, Tahran’ın mülakat masasına oturabileceğini ifadeleri etti.

ABD'NİN İRAN'A 6 ŞARTI

ABD basınına göre ytesirli, ABD’nin İran’dan şu başlıklarda 6 şart beklediğini aktardı:

• Füze programının 5 yıllar süreyle durdurulması.
• Uranyum zenginleştirmenin tamamlanmış sonlandırılması.
• Natanz, İsfahan ve Fordo’daki atomik tesislerin devre dışı bırakılması.
• Santrifüj ve ilgili ekipmanların imalat ve kullanımına sıkılık dünyası denetim getirilmesi.
• Bölge devletleriyle roket kapasitesini 1.000 ile sınırlandıran silahlı denetim anlaşmaları yapılması.
• Hizbullah, Husiler ve Hamas gibi yardımcı kuvvetlere kaynak sağlanmaması.

'TAHRAN İSRAİL VE ABD'DEN GARANTİ İSTİYOR'

İran’ın vaat başlıksu taleplerin tek bölümünü geçmişte reddettiği bilinirken, Tahran yönetimi ABD ile müzakerelerin güvenilirliğine dair şüphelerini da dile getiriyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hindistanlı mevkidaşıyla yaptığı görüşmede, Hürmüz Boğazı’nda normalleşmenin sağlanması için ABD ve İsrail’in saldırıları durdurması ve tekrar etmeyeceğine dair güvence vermesi lüzumtiğini söyledi.

'TAZMİNAT TALEBİ KABUL EDİLEMEZ'

Habere göre Trump ise ateşkes görüşmelerine tamamlanmış mukabil olmadığını bununla birlikte şu aşamada İran’ın taleplerini karşılamaya sıcaklık bakmadığını ifadeleri etti. ABD’li tek ytesirli, Trump’ın tazminat talebini "kabul edilemez" olarak kıymetlendirdiğini aktardı.

Öte yandan, Washington’da İran’a ait dondurulmuş varlıkların iadesi başlıksunda kısıtlı tek mülakat alanı olabileceği kıymetlendiriliyor.

Trump yönetimi ayrıca, İran’da müzakerelerde muyanlışp alınacak en ytesirli ismin kim olduğu ve hangi devletnin arabulucu rolünü üstleneceği suallarına yanıt arıyor.

ABD’li ytesirliler, geçmişte arabulucu rolü üstlenen Abbas Arakçi'nin şart alma ytesirsinin kısıtlı olduğunu savunurken, İran’da nihai olarak şart vericilere ne şekilde ulaşılacağını belirlemeye çalışıyor.

UMMAN SONRASI KATAR İHTİMALİ

Haberde, oğullar atomik görüşmelere Umman’ın aracılık ettiği hatırlatılırken, ABD’nin bu kez Katar’ı daha elverişli tek arabulucu olarak kıymetlendirdiği ifadeleri edildi. Katarlı ytesirlilerin ise perde geride görev almaya istekle olduğu bununla birlikte biçimsel arabuluculuk vazifeine mesafeli yaklaştığı belirtiliyor.

Kaynaklara göre, Trump’ın danışmanları İran’la olası görüşmelerin kısa vadede başlaması ihtimaline mukabil hazırlıklarını sürdürüyor. Witkoff ve Kushner’in önerdiği şartların, savaşı öncesinde Cenevre’de sunulan çerçeveyle muazzam ölçüde benzer olduğu kaydediliyor.