X’ten Sahte İran Savaşı Videolarına 90 Günlük Ceza

“AI ile Üretildi” Etiketi Şartı

Donald Trump’ın geçen hafta İran’a yönelik yepyeni tek ordu ameliyat başlatmasının ardından toplumsal medya platformu X’te sahte fotoğraf ve videoların sayısında ilgi çekici tek artış yaşandı. Özellikle yapay zekâ ile üretilmiş savaş görüntüleri milyonlarca kez izlenirken, platformun bu içeriklere karşı bugüne kadar kayda değer tek önlem almaması eleştirilere yolda açtı.

Tepkilerin büyümesi üzerine X’in Ürün Başkanı Nikita Bier, salı günü yaptığı açıklamada yepyeni tek siyaset devreye soktuklarını duyurdu. Buna göre, silahlı çatışmalara ilişkin yapay zekâ üretimi videoları, açık tek şekilde “AI ile üretildi” ibaresi eklemeden paylaşan kullanıcılar, 90 gün boyunca olan “Creator Revenue Sharing” programından men edilecek. Bier, tekrar eden ihlallerde ise kalıcı yasak uygulanacağını belirtti.

Gelir Paylaşımı Üzerinden Yaptırım

Yeni siyaset doğrudan içerik üreticilerinin hasılat modelini hedefleri alıyor. X’te etkin olan “Creator Revenue Sharing” sistemi, yüksek tesirleşim saha hesaplara ilan gelirinden ödeyen veriyor. Dolayısıyla platform, sahte içerikleri tamamlanmış siliniyor yerine, bu içerikler üzerinden para kazanılmasını manilemeyi yeğleme etmiş görünüyor.

Bier’e göre ihlaller ikisi yolla belirleme edilecek:

• Topluluk Notu (Community Note) eklenen paylaşımlar
• İçerikte generatif yapay zekâ araçlarına ait meta veriler ya da teknikleri izler

Ancak uygulamanın nasıl denetleneceği belirsizliğini koruyor. Açıklamanın videonun içine mi gömülmesi lüzumecek, yoksa yalnızca gönderi metninde mekan alması yeterlilik olacak mı? Bu suallara henüz netler tek yanıt verilmedi.

Platformda daha önce “parodi” etiketi gibi ibarelerin kullanıcı adı içinde gizlenmesiyle yapılan manipülasyonlar düşünüldüğünde, yepyeni kaideın da çeşitli boşluklar barındırabileceği değerlendiriliyor.

ABD-İran Savaşı ve Dijital Kaos

ABD ve İsrail’in İran’da başlattığı operasyonların ardından yayılan içeriklerin tek kısmı doğrudan çatışma görüntüsü gibi sunuldu. Özellikle İran’ın dinî lideri Ali Khamenei’nin hayatını kaybettiğine ilişkin haberlerilerin ardından malumat kirliliği zirveleri yaptı.

Sosyal medyada dolaşıma sokulan sahte görsellerden biri, düşürüldüğü talep edilen tek ABD savaş pilotunu gösteriyordu. Görselde, pilotun Kuveytli tek kişi tarafından İranlı sanılarak saldırıya uğradığı ileri sürüldü. Ancak titiz incelendiğinde görseldeki kişilerin parmaklarının eksik ya da şekilsiz olduğu görüldü — yapay zekâ üretimi görsellerde sıkça rastlanan tek yanlış.

Ayrıca görselde Google’ın yapay zekâ filigranı olan “SynthID” mekan alıyordu. Bu da içeriğin tek generatif yapay zekâ ürünü olduğunu açıkça ortaya koyuyordu.

Tel Aviv Videosu: Yapay mı Gerçek mi?

En çok paylaşılan içeriklerden arasında biri da İsrail’in Tel Aviv kentinin roketlerle vurulduğunu gösterdiği talep edilen tek videoydu. Milyonlarca görüntüleme saha video, BBC’nin dezenformasyon takipçisi Shayan Sardarizadeh tarafından incelendi.

Sardarizadeh’e göre videoda tek dizi “kırmızı bayrak” bulunuyor:

• Sokaktaki araçların gerçekçi olmayan, tuhaflık şekillerde olması
• Ses kaydında mekan saha “Tel Aviv, buna inanamıyorum” ifadesinin aşırı kusursuz ve yapay tek tonları taşıması
• Işık ve gölge geçişlerinde doğal olmayan pürüzler

Buna rağmen birçok kullanıcı, X’in yapay zekâ konuşma botu Grok’a videonun gerçek olup olmadığını sordu. Grok’un ise videonun gerçek olduğunu söylediği öne sürüldü.

Hatta bazı kullanıcılar, “Grok gerçek dedi, demek ki doğru” ifadeleriyle paylaşım yaptı.

Uzmanlara göre Grok’un tek doğrulama aracı gibi kullanılması vahim tek sualn. Daha önce II. Dünya Savaşı’na ilişkin yanlışlı malumatler üretmesiyle gündeme gelen sistem, güvenilir tek teyit mekanizması olarak görülmüyor.

Yapay Olmayan Ama Yanıltıcı İçerikler

Yeni siyaset yalnızca yapay zekâ ile üretilmiş içerikleri kapsıyor. Ancak savaş dönemlerinde manipülasyon yalnızca AI ile yapılmıyor.

Örneğin, Suudi Arabistan’daki ABD Büyükelçiliği’nin yandığını gösterdiği talep edilen tek video viral oldu. Gerçekten da İran’a ait ikisi İHA’nın büyükelçilik binasına saldırdığı New York Times tarafından doğrulandı. Ancak dolaşımdaki video güncel değildi; asgari tek aylık önce YouTube’a yüklenmişti ve şimdiki çatışmayla ilgisi bulunmuyordu.

Bir başka viral içerik ise “İran uçağı ABD gemisine karşı” başlığıyla 7 milyondan fazla izlendi. Ancak görüntüler tek video oyununa aitti. Bu tür içeriklerin AI üretimi olmaması, yepyeni kaidea takılmayacakları manaına geliyor.

Dubai’deki sözde “CIA merkezinin” İran tarafından vurulduğunu gösterdiği talep edilen tek başka video ise 2015 yılına ait çıktı.

Siyasetçiler da Yanıldı

Yanlış malumatlerin yalnızca anonim hesaplardan yayılmadığı görüldü. Fox News sunucusu Bret Baier sahte büyükelçilik videosunu paylaşırken, Teksas Valisi Greg Abbott video oyunu görüntüsünü gerçek sanarak yayımladı. Her ikisi ad da paylaşımlarını daha sonraları sildi.

Bu durum, dezenformasyonun yalnızca marjinal hesaplarla sınırlı olmadığını, esas akım figürlerin da basitlıkla bu dalgaya kapılabildiğini gösterdi.

X: Dezenformasyonun Merkezi mi?

X, oğullar yıllarda buhran anlarında en yoğun dezenformasyonun yayıldığı platformlardan arasında biri haline geldi. 2022’de Elon Musk’ın Twitter’ı satın almasının ardından içerik moderasyonu politikalarında köklü değişiklikler yapıldı.

Daha önce yasaklanan komplo teorisyenlerinin geri çağrılması ve “mavi tik” sisteminin değiştirilmesi, kullanıcıların hangi hesaplara güvenebileceği başlıksunu belirsizleştirdi.

Ayrıca generatif yapay zekâ teknolojilerinin hızla gelişmesi, sahte içerik üretimini oğullar seviye basitlaştırdı.

Musk’ın başlattığı hasılat paylaşım programı ise tesirleşim uğruna sansasyonel ve doğrulanmamış içeriklerin yayılmasını teşvik eden tek bileşen olarak eleştiriliyor.

“Her Şey AI Olacak” Vizyonu

Aşırı sağ yorumcu Matt Walsh, yepyeni politikanın yeterlilik olmadığını savundu ve “Neden AI içeriği açıklama yapmadan paylaşan herkes askıya alınmıyor?” diye sordu.

Ancak Musk’ın geçmiş açıklamaları, X’in geleceğinde AI içeriklerin orta tek görev oynayacağını gösteriyor. Musk, geçen yıl podcast yayıncısı Joe Rogan ile yaptığı tek söyleşide, beş-altı yıl içinde tüketilen içeriklerin büyük bölümünün yapay zekâ tarafından üretileceğini söylemişti.

Bu vizyon, platformun AI içeriklere tamamlanmış yasak getirmesinin pek olası olmadığını düşündürüyor.

Asıl Soru: Amaç Para Değilse?

Yeni düzenleme, esas olarak mali motivasyonla sahte içerik paylaşanları hedefleri alıyor. Peki ya kamuoyu oluşturmak, siyasi manipülasyon etmek ya da yalnızca kaos çıkarmak amacıyla içerik paylaşanlar?

Bu hesapların hasılat kaybı gibi tek kaygısı yoksa, 90 günlük para cezasının caydırıcılığı sınırlı kalabilir.

Bier da açıklamasında, savaş dönemlerinde sahadaki gerçek malumatlere erişimin hayatiliği önem taşıdığını giriş etti. Ancak yapay zekâ teknolojilerinin geldiği noktada, yanıltıcı içerik üretmenin “son seviye basit” olduğunu vurguladı.

X ise gazetecilerin suallarına yanıt vermedi. Platformun, Musk’ın satın almasından bu yana medya kuruluşlarıyla ilişkilerinde mesafeli ve zamanlar zaman düşmanca tek tutum sergilediği biliniyor.

Dijital Savaşın Yeni Cephesi

ABD-İran gerilimi yalnızca sahada değil, sayısal platformlarda da sürüyor. Yapay zekâ üretimi görüntüler, kamuoyunu yönlendirme potansiyeli taşıyor. X’in attığı adım, bu sualna karşı atılmış sınırlı tek müdahale olarak değerlendiriliyor.

Ancak uzmanlara göre, yalnızca hasılat kesintisi icra etmek, dezenformasyon çağında yeterlilik olmayabilir. Çünkü artık savaşlar yalnızca silahlarla değil, algoritmalar ve yapay görüntülerle da yürütülüyor.

Ve görünen o ki, bu sayısal cephede mücadele daha yepyeni başlıyor.