Uzaydaki En Büyük Gizemlerden Biri Çözülüyor

Gökbilimciler, kocaman ötegezegenlerle kahverengi cüceler arasındaki sınırı daha netler çizmeye yardımsever olabilecek yepyeni tek metot geliştirdi.

The Astronomical Journal dergisinde yayımlanan incelemeya göre bu ikisi gökcismi çeşitünü ayırmada en ehemmiyetli ipuçlarından biri, ne kadar çabuk döndükleri olabilir.

Bilim insanları, kütle, ölçü ve yaş gibi etkenler hesaba katıldığında gaz devi gezegenlerin, kahverengi cücelerden daha çabuk döndüğünü ortaya koydu. Bu bulgu, ikisi benzer gökcismi sınıfının değişik şekillenme aşamalerinden mazi olabileceğine hatırlatma ediyor.

Kahverengi cüceler, yıldızlarla gezegenler arasında kalan gökcisimleri olarak tanımlanıyor. Kütleleri genelleme gezegenlerden muazzam olsa da çekirdeklerinde yıldızlar gibi devamlı atomik füzyon başlatacak kadar yoğun değiller. Bu yüzden sık sık “muvaffakiyetsız yıldız” olarak anılıyorlar.

Ancak en muazzam gezegenlerle en küçüklük kahverengi cüceler, parlaklık, sıcaklığı ve havada özellikleri bakımından birbirine çeşitlilik benzeyebiliyor. Bu da gökbilimcilerin baktıkları cismin uç muazzam tek gezegen mi yoksa küçüklük tek kahverengi cüce mi olduğunu ayırt etmesini güçlaştırıyor.

Dönme Hızı Gezegen ve Yıldızların Geçmişlerini Ele Veriyor Olabilir

Araştırmanın başyazarı Dino Chih-Chun Hsu, dönme hızını tek çeşit “fosil kayıt” olarak tanımlıyor. Buna göre tek gökcisminin ne şekilde oluştuğu, bugünden ne kadar çabuk döndüğünde izler bırakabiliyor.

Gaz devi gezegenler, gençler yıldızların çevresindeki protoplanet disklerinde zamanla maddeler birikerek oluşuyor. Bu aşamate diskle kurdukları tesirleşim, dönme hızlarını da biçimlendiriyor. Kahverengi cüceler ise yıldızlara benzer biçimde, muazzam gaz bulutlarının parçalanmasıyla meydana geliyor.

Araştırmacılara göre bu ikisi değişik doğum hikâyesi, oğullar durumda dönme hızlarında ölçülebilir tek ayrım yaratıyor.

32 Gökcismi İncelendi

Çalışmada, yıldızların çevresinde dolanan 32 değişik gökcismi detaylı biçimde gözlendi. Ekip ayrıca tekbaşına başına dolaşan kahverengi cücelerle serbest gezen muazzam dünyası benzeri cisimlerin özelliklerini da karşılaştırdı.

Sonuçlar, gezegenin yalnızca öz kütlesinin değil, yıldızına göre yığın oranının da dönme hızını tesirlediğini gösterdi. Bu da sistemlerin ne şekilde oluştuğuna dair bedensel modelleri daraltmaya yardımsever olabilir.

Güneş Sistemi’ni Anlamak için Önemli

Araştırmacılar, incelenen dünyaların muazzam bölümünün Güneş Sistemi’ndeki gezegenlerden çeşitlilik daha ırak yörüngelerde döndüğünü belirtiyor. Yine da dönme hızı ile şekillenme süreci arasındaki ilişkiyi kavramak, öz dünyası sistemimizin nedenler bugünkü yapıya malik olduğunu kavramak açısından da ehemmiyet taşıyor.

Bilim insanlarına göre açısal momentumun gezegenler arasında ne şekilde dağıldığı, tek sistemin yaygınlaşan mimarisini direkt tesirliyor. Bu nedenle gezegenlerin dönüşü, yalnızca öz yapıları için değil, hepsi sistemin biçimlenmesi açısından da belirleyici giriş ediliyor.

İlginizi Çekebilir: Evrenin Kimyasal İzlerini Taşıyan Son Derece Nadir Bir Yıldız Keşfedildi

Araştırmaya dair fikirlerinizi yorumlarda ya da Kayıp Rıhtım Forum’da aktarabilir, ilim dünyasından oğullar gelişmeler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: IFL Ssience

Bu yazısı Uzaydaki En Büyük Gizemlerden Biri Çözülüyor birinci olarak şu sitede yayımlanmıştır: Kayıp Rıhtım. Yazının kaynağı bu sitedir.