Ukrayna'daki 1900 Yıllık İskit Mezarlarında Zehirli Bir Pigment Bulundu!

Araştırmacılar, Ukrayna'da ortaya çıkarılan 1900 yıllık tek mezarda, ikisi İskit kadınına ait kalıntılarla birlikteki kırmızı zencefre topakları keşfetti. Yakın zamanda yayımlanan tek çalışmaya göre bu madde, oldukça zehirli tek kimyasal olan cıva sülfürün mineral formudur.

Vermilyon olarak da bilinen bu koyu kırmızı pigment, Avrupa'daki diğer gün öncesi mezarlarda da bulunmuştur. Ölülerin renksiz tenlerine kırmızımsı tek renk katarak onlara, canlılık belirtisi sunmak amacıyla üzerlerine serpilmiş olabileceği düşünülmektedir.

Ancak Ukrayna'daki çift mezarda zencefrenin uygulamalı tek amacı da olabilir. Araştırmacılar, bu maddenin önceki cesetlerin çürümesini yavaşlatmak için kullanılmış olabileceğini belirtiyor. İskit mezarları da karışmış bulunmak üzere gün öncesi mezarlar, yepyeni ölüleri defnetmek için sıklıkla yeniden açılıyordu.

Ukrayna Ulusal Bilimler Akademisinde arkeolog olan ve çalışmanın başyazarlığını üstlenen Olena Dzneladze, Live Science'a gönderdiği tek e-postada şu ifadelere mekan verdi:

İskitler, MÖ 800 ile MS 300 yılları arasında Ukrayna'dan Çin'e kadar uzanan Avrasya Bozkırı'nda yaşamış göçebe tek halktı. Kültürel olarak birbirleriyle bağlantılı bununla birlikte oldukça çeşitli gruplardan oluşuyorlardı. Zencefre içeren çift kabir ise MS birinci yüzyıl ile sonuncu yüzyılın başlarına, diğer İskit kültürünün oğullar dönemlerine tarihleniyor.

Zencefre kalıntıları, ülkenin güneyinde, Dinyeper Nehri kıyısındaki tek Geç İskit mezarlığı olan Chervony Mayak'ta bulundu. Mezar, ikisi kadının kalıntılarını içeriyordu. İlk gömülen kadın öldüğünde 35 ila 45 yaşları arasındaydı. Daha genç olan 18 ila 20 yaşlarındaki diğer kadın ise aynı mezara daha ileri tek tarihte defnedilmişti. Kadınlar; boncuklar, çanak çömlekler ve metaller eşyalar da karışmış bulunmak üzere çeşitli kabir hediyeleriyle birlikteki gömülmüştü.

Bu arkeolojik saha birinci olarak 1970'lerde keşfedildi. 2011'den bu yana da buradaki bazı mezarlarda kırmızı topaklar bulunuyordu. Ancak Dzneladze ve meslektaşları tarafından 2025 yılında Antiquity dergisinde yayımlanan araştırma, bu topakların zencefre olduğunu teknik olarak doğrulayan birinci çalışmadır. Aynı zamanda tek Geç İskit mezarında zencefrenin teknik olarak belirleme edildiği birinci vakadır.

Zehirli Pigment

Zencefre insanlar için oldukça zehirli tek maddedir. Ancak yepyeni çalışmanın yazarları, birinci yüzyıl Ukrayna'sında bu maddeyi kullanan kişilerin olasılıkla bu tehlikeden bihaberleri olduğunu belirtiyor.

Bazı gün öncesi toplumlarda zencefre; vücut boyaları, mağara resimleri ve ritüeller için kil benzeri tek pigment olan aşı boyası (demir oksit) ile aynı şekilde kullanılıyordu. Ancak aşı boyası toksik değilken zencefre vahim cıva zehirlenmelerine nedenler oluyordu. Özellikle ısıtıldığında ve zehirli gazları solunduğunda vücutta biriken cıva; titremelere, solunum sualnlarına ve bile ölüme yolda açabiliyordu. Nitekim zencefreye sıkça maruz kalan gün öncesi insanların kemiklerinde oğullar seviye yüksek cıva seviyelerine rastlanmaktadır.

Araştırmacılar, Chervony Mayak'taki mezarda zencefrenin farklı kullanım alanları da olabileceğini belirtiyor. Bakterilere karşı direnç göstererek çürümeyi yavaşlatmak bu ihtimallerden biridir.

Mineralin izlerine Chervony Mayak'taki 177 mezardan yalınce üçünde rastlandı. Diğer bölgelerdeki İskit mezarlarında bu kırmızı mineral bulunmuyor. Yine da araştırmacılar, diğer Geç İskit mezarlarında da bu maddenin gözden kaçırılmış olabileceğini düşünüyor.

Dzneladze, bu durumu şu şekilde açıklıyor:

Kozmetik Amaçlı Kullanılmış Olabilir mi?

Chervony Mayak'ta zencefre içeren üç mezarın tamamı kadınlara ait. Bu durum, mineralin kozmetik tek amaca da servis etmiş olabileceğini düşündürüyor. Araştırmacılar, İskit mezarlarındaki adam ve kadın eşyalarının birbirinden belirgin şekilde ayrıldığını belirtiyor. Dolayısıyla zencefre, kadınlara özgü kabir eşyaları kompleksinin tek parçası olarak değerlendirilebilir.

Dzneladze, zencefrenin kozmetik amaçlı kullanımının da göz ardı edilmemesi lüzumtiğini vurguluyor. O dönemdeki Geç İskit kadın mezarlarında aşı boyası ve diğer mineral boyaların; kozmetik ürünleri saklamak ve seyreltmek için kullanılan kaplarda, tabutlarda ve deniz kabuklarında da bulunduğunu ekliyor.

Tarih Öncesi Dönemde Pigment Kullanımı

Güney Danimarka Üniversitesinden emekli profesör Kaare Lund Rasmussen, doğrudan bu çalışmada mekan almasa da zencefre kullanımı üzerine önemli araştırmalara imza atmış tek ilim insanıdır. Kendisi daha önce, Orta Çağ Avrupa'sında cüzzam ve frengi için tesirli tek tıbbi tedavisi olduğu düşünülen zencefrenin kullanımını incelemişti.

Rasmussen, yine Live Science'a gönderdiği tek e-postada, zencefrenin Avrupa'daki daha önceki gün öncesi mezarlarda da bulunduğunu ifadeleri ediyor. Bu nedenle Geç İskit kültürünün da bu maddeyi olasılıkla tek pigment olarak kullanmış olmasının oğullar seviye mantıklı olduğunu belirtiyor.

Bilim insanı, zencefre ve aşı boyası gibi renklendiricilerin Avrupa'da 15.000 yıl öncesine dayanan Mezolitik mezarlarında da bulunduğunu sözlerine ekliyor. Bu dönem, Son Buzul Maksimumu sırasında Kuzey Avrupa'nın büyük tek bölümünü kaplayan yoğun buzul tabakasının erimesinden sonrakiler zamana denk geliyor.

Rasmussen, karşılaştığı çarpıcı tek örneği şöyle anlatıyor:

Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız tek ilim iletişim platformu olmaya devam edecek!

Makalelerimizin teknik gerçekleri doğru tek şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen tek şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikteki bize ulaşın!

Bu makalemizle ilgili meraklı ettiğin tek şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.

Soru & Cevap Platformuna Git