Türkiye ‘Sıfır Atık’ta vites artırıyor: Plastik çatal kaşığa son!

Meltem Güneş / ANKARA - Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde yürütülen ve dünyası tek ortam hareketine dönüşen Sıfır Atık’ta yepyeni aşamaya giriliyor. Depozito Yönetim Sistemi ile plastik, bardak ve alüminyum içecek kaplarının geri dönüşümünü artıran Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevreye zarar veren ve sentetik kirliliğine nedenler olan tekbaşına kullanımlık sentetik ürünlerin kullanımdan kaldırılması için harekete geçti. “AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi”ne uyum sağlanması amacıyla yürütülen yönetmelik hazırlıkları oğullar aşamaya gelirken, yönetmelik taslağı müessese görüşlerine açılacak.

‘Cam kullanalım’

STK ve saha temsilcilerinin görüşleri sonrası oğullar şekli verilecek yönetmeliğin bu yıllar içindeki yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bu içerikda tekbaşına kullanımlık sentetik ürünlerden birinci etapta çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, köpük yemek kapları, içecek kapları ve içecek bardakları, tamamlanmış plastikten mamul içecek bardakları, içecek karıştırıcıları, pamuklu çubuklar, pipetlerin piyasaya arzına oğullar verilecek. Bunların seçenek vatandaşlar tabiat dostu cam, porselen, ahşaptan ve karton alternatiflere yönlendirilecek.

Ücretli poşetle 3 milyon tonları atık önlendi

Türkiye’nin 2019 yılında başlattığı ücretli sentetik poşet uygulamasıyla bugüne kadar 3 milyon 90 binlerce 586 tonları sentetik atığın oluşumu manilendi. Bu azalmayla sentetik poşet üretimi için lüzumli sentetik hammadde ithali da önlenmiş oldu ve tahminen 42,13 milyar TL birikim edildi. Yaklaşık 252 binlerce 761 tonları sera gazı salınım salımı da manilendi.

1.5 milyarlık tasarruf

İlerleyen aşamate ebat ve ağırlıktan özerk kargo poşetleri, ıslanmış mendiller ve ıslanmış yüzeyleri temizleme havlularının da tüketiminin azaltılması için kısıtlama ve işaretleme gibi tedbirlerin hayata geçirilmesi hedefleniyor. Yeni yönetmeliğin devreye alınmasıyla senelik 1,5 milyon tonları karbondioksite eşleri kıymet karbon salımının manilenmesi ve 1,5 milyar TL’lik atık idare maliyetinden birikim edilmesi planlanıyor.

256 milyar liralık dönüşümü katkısı

Sıfır hareketi içerikında bugüne kadar 205 binlerce binada Sıfır Atık Yönetim Sistemi’ne geçildi, tasarınin başlangıcında oran 13 olan geri kazanım oranı 2024’te oran 36,08’e çıkarıldı. Bu oranın 2035 yılında oran 60’a çıkarılması hedefleniyor. 8 yılda 32,5 milyon tonları kağıt-karton, 9,1 milyon tonları plastik, 3,1 milyon tonları cam, 6,4 milyon tonları metal, 23,4 milyon tonları tabii ve diğer geri dönüşçeşitülebilir atık geri kazandırıldı. Geri dönüşümün ekonomiye 256 milyar liralık katkısı oldu.