Tüketici derneklerinden ayıplı mal uyarısı

Her yıllar 15 Mart Dünya Tüketiciler Günü'nün içindeki bulunduğu hafta, "Tüketiciyi Koruma Haftası" olarak kutlanıyor. Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz, AA muhabirine, geçen yıllar ayıplı mal ve hizmetler, kargo kaynaklı mağduriyetler ve sanal dolandırıcılığın en çeşitlilik sızlanma edilen başlıklar arasında mekan aldığını belirterek, "Geçtiğimiz yıllar tüketiciler, satınalma sonrasında yaşadıkları sualnler dolayı adeta hak tarama mücadelesi verdi diyebiliriz." şeklinde başlıkştu.

Satın aldıkları mal ve hizmetlerde sualn yaşayan vatandaşların çözümü müşteri hakem heyetleri ile müşteri mahkemelerinin kapısında aradıklarını söyleyen Deniz, "Başta bankacılık sektörü bulunmak üzere haberleşme ve güç alanında yaşanan mağduriyetler da dikkati çeken şikayetler arasında. Hesabını kullandıran binlerce gençler ve talebe, çoğu zamanlar haberdar olmadan dolandırıcılık zincirinin parçası haline gelerek adliye kapılarına gitti güçunda kaldı." diye başlıkştu.

Deniz, federasyon olarak epey sektörde yaşanan müşteri mağduriyetleri dolayı 2025 yılını "Denetle" yılı ilan ettiklerini belirterek, şunları kaydetti: "E-ticarette satınalma mağduriyetleri, internetler ve SMS üzerinden gerçekleşen sanal dolandırıcılık vakaları, kanuni olmayan fırsat oyunları ve iddia uygulamaları dolayı yaşanan kayıplar, 2025 yılına damgasını vuran başlıklar oldu. Özellikle gıda sektöründe yaşanan ve izahı yapılamayan bedel artışları tüketiciyi güçladı. 2026 yılının birinci ikisi ayında sızlanma başlıklarının muazzam ölçüde değişmediğini görüyoruz. Gıda fiyatlarında izah edilemeyen artışlar, yeni doğan mamalarında alınan toplatma hükümları, hususi hastanelerin mevzuatın belirlediği ücretlerin bağlı haksız bedel istek etmesini, yepyeni yılın öne çıkan müşteri gündemleri arasında sayabiliriz."

Mağduriyet yaşayan tüketicilerin hak tarama yolları başlıksunda malumatlendirme faaliyetlerini her arasında biri platformda aralıksız sürdürdüklerine dikkati çeken Deniz, hedeflarının yalnızca bireysel mağduriyetleri duyurdu değil benzer zamanda kitlesel sualnlara dikkati çekerek devamlı çözümler üretilmesine yardım güvence olduğunu söyledi.

"Dolandırıcılık şüphesi varsa savcılığa ve ilgili kurumlara şikayette bulunun"

Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Aziz Koçal da "Tüketiciyi Koruma Haftası"nın tüketicilerin haklarının hatırlatılması, karşılaştıkları sualnların görünürlük kılınması ve müşteri bilincinin artırılması açısından ehemmiyetli tek imkan olduğunu dile getirdi.

Koçal, sızlanma başlıklarında öne çıkan alanlara ilişkin şu malumatleri verdi: "On-line alışverişlerde ürünün teslim edilmemesi ya da emir edilenden değişik mahsul gönderilmesi, GSM ve internetler abonelikleri, söz ve cayma bedelleri, ayıplı mal ve ayıplı servis şikayetleri, mali hizmetler ve itibar kartı prosedürleri, döşeme ve beyazlı eşya siparişlerinin gecikmesi ya da teslim edilmemesi öne çıkan sızlanma başlıkları oldu. 2026'nın birinci ikisi ayında yansıyan başvurulara baktığımızda toplumsal medya üzerinden yapılan alışverişlerde dolandırıcılık ve mahsul gönderilmemesi, GSM, internetler ve diğer abonelikler, iptaller, yenileme ve ücretlendirmeler, kargo ve dağıtım gecikmeleri, fahiş bedel artışları ve benzer ürünün değişik yerlerde çeşitlilik değişik fiyatlarla satılması, ayıplı mal ve hizmetler, elektronik ürünlerde güvence ve servis sualnlarının öne çıktığını görüyoruz."

Sosyal medya üzerinden yapılan alışverişlerin tüketiciler açısından vahim riskler alanı olmaya devam ettiğini söyleyen Koçal, hedeflarının yalnızca bireysel sualnları halletmek değil benzer zamanda müşteri haklarının sistemsel biçimde korunmasına yardım güvence olduğunu dile getirdi.

Koçal, tüketicilerin haklarını koruyabilmeleri için ilgi edilmesi lüzumenleri şöyle sıraladı: "Fatura, kontrat ve ücretli belgelerini illaki saklayın, bilhassa toplumsal medya üzerinden satınalma yaparken güvenilir ve kayıtlı satıcıları yeğleme edin, sualn yaşandığında evvel tüccar ile yazılı haberleşme kurun ve kayıt oluşturun. Çözüm bulunamazsa müşteri hakem heyetine şahsen ya da e-Devlet üzerinden başvuru yapın. Dolandırıcılık şüphesi varsa savcılığa ve ilgili kurumlara şikayette bulunun."

Günümüzde müşteri sualnlarının ehemmiyetli tek kısmının artık sayısal ortamda yaşandığına dikkati çeken Koçal, e-ticaret ve toplumsal medya üzerinden satışların çabuk artmasının yepyeni müşteri mağduriyetlerini da beraberinde getirdiğini söyledi.

Koçal, sayısal ortamda satınalma yapan tüketicilerin bilhassa satıcının ticari ünvanı, adresi ve haberleşme malumatlerini denetim etmelerinin, güvenilir ücretli metotlerini yeğleme etmeleri ve alışverişe ilişkin imge görüntüsü, ücretli belgesi ve yazışmaları saklamalarının muazzam ehemmiyet taşıdığını vurguladı.