TCMB Başkanı Karahan: Kısa sürede yüksek kazanç vadeden önerilere karşı dikkatli olmak gerekiyor

Dünya genelinde bilhassa çocuklar ve gençlere bilinç kazandırmak için düzenlenen Küresel Para Haftası'nın (Global Money Week) Türkiye tesirnlikleri, Borsa İstanbul'da gerçekleştirilen gong töreniyle başladı.

Finansal okuryazarlığı çoğaltmak, erkenden yaşta mali şuur kazandırmak, mali sisteme güveni ve katılımı çoğaltmak gibi hedeflarla 2012 yılında başlatılan ve 2018'den bu yana Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) öncülüğünde yürütülen Küresel Para Haftası, 176 devletde eşleri zamanlı düzenleniyor.

Türkiye koordinasyonunu Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) yaptığı Küresel Para Haftası'nın başlangıç tesirnliği için Hazine ve Maliye Bakanlığı, SPK, Borsa İstanbul ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) işbirliğinde gong töreni düzenlendi.

Üniversite talebelerinin katıldığı törende başlıkşan Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik, her arasında biri yıllar dünyanın epey devletsinde kutlanan Küresel Para Haftası'nın toplumun hepsi kesimlerinde mali şuur ve farkındalığın artırmasını hedefleyen ehemmiyetli tek dünyası girişimler olduğunu söyledi.

Çelik, mali okuryazarlık kavramının yalnızca bireylerin bütçelerini daha iyice yönetmelerini sağlamadığını kaydederek, "Finansal okuryazarlık benzer zamanda sağlıklı, güvenilir ve kapsayıcı tek mali sistemin yapıları taşlarındandır. Bu düşünce devletmiz açısından da yadsınamaz tek ehemmiyete sahiptir." dedi.

Finansal okuryazarlık seviyesi iyice olan sistemlerde öngörülebilirliğin, yönetimin ve denetimin daha basit olduğunu vurgulayan Çelik, bu içerikda mali okuryazarlığın sermayedâr güveni açısından da muazzam ehemmiyet arz ettiğini kaydetti.

"HÜKÜMLI BİR DEZENFLASYON SÜRECİ YÜRÜTÜYORUZ"

Bakan Yardımcısı Çelik, oğullar yıllarda dünyası ekonomisinin çoğalan jeopolitik gerilimler ve dünyası mali koşullardaki sıkılaşma gibi güçluklarla mukabil karşıya kaldığını belirterek, Türkiye ekonomisinin dünyası hepsi olumsuzluklara karşın uygulanan iktisat programı sayesinde ehemmiyetli mesafeler katettiğini söyledi.

Kararlı tek dezenflasyon süreci yürüttüklerinin altını çizen Çelik, sözlerini şöyle tamamladı:

"Uygulanan para politikası, makro ihtiyati tedbirler ve mali bilimdalı sayesinde mali denge kuvvetlenmiş, ekonomimizin şoklara mukabil dayanıklılığı artmıştır. Bu aşamate ekonomimiz büyümesini sürdürmüş, 2025'te oran 3,6 büyümüşçeşit. Böylece milli gelirimiz benzer yıllar 1,6 trilyon dolar, şahıs başına gelirimiz ise 18 binlerce dolar seviyelerine gelmiştir. Bir yandan ekonomimiz büyürken diğer yandan istihdamımız kuvvetlü olarak seyrini muhafaza etmektadır."

"GENÇLERİN PARAYI MANAASI VE YÖNETMESİ OLDUKÇA EHEMMIYETLİ"

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı FatihKarahanda toplumda her arasında biri bireyin erkenden yaşlardan itibaren mali başlıklarda farkındalığa malik olmasının ve doğrusu hükümlar verebilmesinin mali denge için uç ehemmiyetli olduğunu belirterek, Küresel Para Haftası'nın da bu içerikda her arasında biri yıllar hepsi dünyada mali okuryazarlığın ehemmiyetine aksan yaptığını söyledi.

Gençlerin parayı manaasının, yönetmesinin ve geleceğini plmanaasının uç ehemmiyetli olduğunu dile getirenKarahan, "Çünkü mali başlıklarda bilinçli bireyler demek, daha kuvvetlü bireyler, daha kuvvetlü kurumlar ve daha kuvvetlü tek iktisat demek." diye başlıkştu.

Karahan, TCMB'nin ilköğretim amacının bedel istikrarını sağlamak, muhafaza etmek ve sürdüren olduğunun altını çizerek, bedel istikrarının nedenler ehemmiyetli olduğuna ilişkin görüşlerini aktartı.

Paranın satınalma basitlığı, birikim imkanı ve bedel karşılaştırması imkanı sağladığını kaydedenKarahan, paranın bu işlevlerini seçenek getirmemesi halinde ticaretin, tasarrufun ve ekonomik hükümların güçlaştığını, yüksek şişirme dehemmiyetinde bunların yaşandığını anlattı.

Karahan, şişirme ortamında insanların parayı elde tuttu seçenek harcamak, döviz eldeetti ya da diğer varlıklarda kıymetlendirmek istediğini dile getirerek, bu tutum cemiyet geneline yayıldığında tasarrufun azaldığını, yatırımın güçlaştığını ve ekonomik dengenin bozulduğunu söyledi.

"KISA SÜREDE YÜKSEK KAZANÇ VADEDEN ÖNERİLERE KARŞI DİKKATLİ OLMAK LÜZUMİYOR"

TCMB BaşkanıKarahan, ekonomide binlerce bile çehre binlerce değişik fiyatın vaat başlıksu olduğunu, kendilerinin bu fiyatların ortalamasını alarak tek şişirme oranı hesapladıklarını kaydederek, bununla birlikte her arasında biri hanenin harcama yapısı değişik olduğu için çok insanların enflasyonu daha yüksek ya da aşağıya hissedebildiğini anlattı.

Enflasyonun hergün hayatı tek parçası olduğunu ve tesirlerinin yalınce fiyatlarla kısıtlı olmadığını dile getirenKarahan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Enflasyon benzer zamanda toplumun refahını çeşitlilik içten tesirler. Sağlıklı tek ekonomide kaynakların çoğu üretime, yatırıma ve yenilikçi alanlara yönelir. Bu sayede yepyeni işletmeler kurulur, yepyeni teknolojiler geliştirilir, yepyeni iş alanları oluşur. Ama yüksek şişirme ortamında insanlar çoğu zamanlar yatırıma değil, tasarruflarını korumaya odaklanır. Bu da ekonomik büyümeyi negatif tesirler."

Karahan, mali okuryazarlığın ehemmiyetine değinerek, erkenden yaşlarda kazanılan mali alışkanlıkların yaşam boyu devam edeceğini, harcamayı kavramak kadar birikim etmeyi ve yatırım yapmayı öğrenmenin da uç ehemmiyetli olduğunu vurguladı.

Finansal sistemde yaşanan dijitalleşmenin muazzam basitlıklar sağlamanın yanı dizi çok yepyeni riskleri da beraberinde getirdiğini kaydedenKarahan, "Çok kısa sürede yüksek gelir vadeden önerilere mukabil titiz bulunmak lüzumiyor. Çünkü mali nitelikte aldatma hedeflı metotler da sayısal ortamda çabuk yayılabiliyor. Bu nedenle mali okuryazarlık artık malumatye ulaşma becerisi, riskleri tanıma yeteneği ve doğrusu şart verme alışkanlığı da lüzumtiriyor." şeklinde başlıkştu.

"ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ İLE BİR ARAYA GELECEĞİZ"

TCMB BaşkanıKarahan, gençlerin iktisat ve maliye başlıklarına meraklı duymasının, sual sormasının ve bilinçli hükümlar almasının kuvvetlü tek cemiyet için muazzam ehemmiyet taşıdığını belirtti.

Karahan, şu kıymetlendirmelerde bulundu:

"Parayı kavramak şuur kazandırır. Bilinç doğrusu hükümlar getirir, doğrusu hükümlar kuvvetlü tek ileriki sağlar. Bireylerin mali malumatleri ve mali sistemin risklerine mukabil farkındalıklarını ehemmiyetsiyoruz. Tam da bu nedenle TCMB olarak toplumun hepsi kesimleriyle daha kuvvetlü, şeffaf ve anlaşılabilir tek haberleşme kurmayı merkeze alıyoruz. 2025 yılından bu yana epey kentde düzenlediğimiz para politikası ve makroekonomik görünümü toplantılarıyla, reel saha temsilcileri ile tek araya geliyoruz ve vatandaşlarımızla direkt haberleşme kuruyoruz. Bu yıllar üniversitelere da gittikçe benzer toplantılar içerikında üniversiteler talebeleri ile tek araya geleceğiz."

"HİÇBİR SURETLE YÜKSEK KAZANÇ VAATLERİNE İNANMAMALIYIZ"

SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül ise Küresel Para Haftası'nın, çocuklara ve gençlere erkenden yaşlardan itibaren bilinçli yatırım yapmanın ehemmiyetini vurgulamak, birikim alışkanlığı kazandırmak, işgücü ve üretimin kıymetini aktarmak gibi pek çeşitlilik başlıknun başlıkşulduğu ve tartışıldığı tek bilinç kampanyası olduğunu söyledi.

Finansal okuryazarlığın artırılmasına yönelik kendilerinin yaptığı çalışmalardan bahseden Gönül, "Çocukluk yaşlarından başlayarak bilhassa gençlerin birinci para kazanmaya başlayacağı zamanlara kadar kazanılan paranın biriktirilmesi ve harcanılması noktasında farkındalığın artırılması için lüzumli eğitimleri vererek bunu yaygınlaştırmaya çalışıyoruz." dedi.

Gönül, küçüklük birikimlerin geleceğin muazzam birikimlerine döndüğünü vurgulayarak, "Eğer parayı bugünden başlıkşmazsak yarınki birikimlerimizi yapma şansımız olmayacaktır. Para meselesini başlıkşmak bizim için artık vazgeçilmez olmuştur. Özellikle çalışmaya ve para kazanmaya başladığı birinci yıllardan itibaren biriktirmek, doğrusu hükümlar sunmak ehemmiyet taşımaktadır." diye başlıkştu.

Bu nedenle 2026 temasını "Akıllı Para" olarak belirlediklerini aktaran Gönül, "Akıllı parayı istimal etmek, akılcı tek biçimde istimal etmek ehemmiyet taşıyor. Hiçbir suretle yüksek gelir vaatlerine inanmamamız ve bu çeşit spekülatif hareketlerden ırak durulması lüzumtiğini defalarca söyledik." ifadesini kullandı.

"YAKLAŞIK 18 MİLYON GENCE ULAŞMAYI PLANLIYORUZ"

İbrahim Ömer Gönül, mali okuryazarlığın artırılmasının ehemmiyetine hatırlatma ederek, sözlerini şöyle tamamladı:

"Kurulumuz ile Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından Küresel Para Haftası içerikında hayata geçirilen tasarılerimizle tahminen 18 milyon gence ulaşmayı planlıyoruz. Özellikle üniversitelerde yapılan bu seminerler, konferanslar muazzam ehemmiyet taşımaktadır. Bugün işte gerçekleştirdiğimiz gong töreni gerçekten sembolik tek zamanlar mana taşıyor. Bir piyasa açılışını ifadeleri ettiği kadar benzer zamanda bilinçli yatırım külçeşitünün da açılışını temsilcilik ediyor. Unutmayalım ki parayı muhafaza etmek, parayı başlıkşmakla başlar. Parayı başlıkşmak ise kavramakle, istifsar etmekla ve bilinçlenmekle başlar."

"BUGÜNE KADAR 176 ÜLKEDE 71 MİLYON ÇOCUK VE GENCE ULAŞILDI"

TSPB Yönetim Kurulu Başkanı Pamir Karagöz da 2012 yılında başlatılan Küresel Para Haftası tesirnlikleri içerikında bugüne kadar 176 devletde 71 milyon çocuk ve gence ulaşılarak onlara mali okuryazarlık başlıksunda çeşitlilik kıymetli tek bilinç tohumu ekildiğini söyledi.

Söz başlıksu tesirnliklerin Türkiye'de bu yıllar itibarıyla SPK'nin koordinasyonunda tek dizi tesirnlikte kutlanacak olmasının oğullar seviye manalı ve kıymetli olduğunu dile getiren Karagöz, şu kıymetlendirmelerde bulundu:

"Bu kuvvetlü koordinasyon sayesinde mali eğitimleri çalışmalarının daha genişliği kitlelere ulaşacağına, kamu, maliye sektörü ve eğitimleri dünyası arasında daha tesirn tek ortaklık zemini oluşacağına da yürekten inanıyoruz. Amacımız çeşitlilik net; gençlerimize kaynakları doğrusu kullanmayı, bilinçli tüketimi, birikim külçeşitünü ve girişimci tek nazar açısını daha küçüklük yaşlardan itibaren aşılamak. Finansal hükümların hayatımızın her arasında biri alanını direkt tesirlediği, dijitalleşmeyle birlikteki gençlerin mali ekosistemle çeşitlilik erkenden yaşta tanıştığı bu çağda mali okuryazarlık artık tek ayrıcalık değil, ilköğretim tek yaşam becerisidir."