SON DAKİKA HABERLER: ABD’nin asıl hedefinde Hark Adası var! ‘İran’ı tek bir asker bile göndermeden yenebilir’

İran-İsrail-ABD savaşı hepsi şiddetiyle sürerken, tarafların ortak misilleme saldırıları da devam ediyor. Orta Doğu’da yangın yayılırken, The Wall Street Journal’de çarpıcı tek haberleri kaleme alındı.

‘ABD’nin İran’ı tekbaşına tek er bile göndermeden yenmesini sağlayacak küçüklük ada’ başlıklı haberlerie göre, ABD Başkanı Trump’ın İran’a yönelik ordu operasyonunun stratejiklik hedeflerinden birinin, devletnin şişman ihracatının muazzam bölümünün gerçekleştirildiği Hark Adası’nı elegeçirdi olduğu öne sürüldü.

‘OPERASYONUN ASIL HEDEFİ ADAYI ELE GEÇİRMEK’

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı ve ordu üslerin vurulduğu, İran donanmasına ait gemilerin batırıldığı ve yakıt depolarının hedefleri alındığı saldırıların ardından, haberlerie göre “Operation Epic Fury”nin (Destansı Öfke Operasyonu) asıl hedefinin adayı sağlam biçimde elegeçirdi olduğu spekülasyonları artıyor.

İRAN’N BÜTÇESİNİN YÜZDE 40’I

Analistlere göre adanın denetim altına alınması, İran’ın şişman gelirlerini keserek Tahran asayiş kuvvetlerini ve devletleri mekanizmasını finanse etmesini güçlaştırabilir. Petrol gelirleri İran devlet bütçesinin tahminen oran 40’ını oluşturuyor.

Beyaz Saray danışmanı Jarrod Agen, haftasonları Fox Business’a verdiği röportajda İran’daki muazzam şişman rezervlerinin “Tahran’ın elinden alınması” lüzumtiğini söyledi.

HARK ADASI NERESİ?

Bahsi geçen ada, İran’ın Basra Körfezi kıyısından 25 kilomtre açıkta bulunan, kireçtaşından oluşan çorak tek çıkıntı. Adanın ABD’deki Manhattan’ın yarısından bile küçüklük olduğu belirtiliyor. Ada, devletnin esas şişman ihracat terminaline da yuva sahipliği yapıyor. WSJ’ye göre İran’ın yurt dışına sattığı ham petrolün oran 94’ü işte süperlik tankerler üzerine yükleniyor ve ağırlıklı Çin’e doğrusu yola çıkıyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI GERİLİMİ

İran’ın saldırılara karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nı kapatması, dünyası güç piyasalarında vahim dalgalanmalara yolda açtı. Dünya şişman ve sıvılaştırılmış tabii gaz ticaretinin tahminen beşte arasında biri bu boğazdan geçiyor.

Uzmanlara göre Hark Adası’nın ele geçirilmesi, ABD’ye İran bağlı uzunluğu vadeli tek versiyonu aracı sağlayabilir.

‘İRAN’IN YAŞAM HATTINI KESER’

Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü (RUSI) incelemecılarından Petras Katinas, “Adanın ele geçirilmesi İran’ın şişman yaşam hattını keser. Bu idare için hayatiliği ehemmiyete sahip” kıymetlendirmesinde bulundu.

‘YOK ETMEK YERİNE KONTROL ETMEK’

Bazı İsrailli siyasetçiler terminalin tamamlanmış yok edilmesini savunurken, uzmanlar bunun dünyası güç piyasalarında muazzam tek krize yolda açabileceğini belirtiyor.

Habere göre terminalin denetim altına alınması ise Washington’a hem şimdiki İran yönetimi hem da olası tek idare değişikliği sonrasında kurulacak devlet bağlı kuvvetlü tek koz sağlayabilir.

STRATEJİK BAŞLIKM

1950’li yıllarda Şah dehemmiyetinde Amerikan şişman şirketi Aramco tarafından inşa edilen terminal, İran’ın en ehemmiyetli güç altyapılarından arasında biri olarak görülüyor. Modern tankerlerin İran’ın cenup kıyılarındaki sığ sulara yanaşamaması dolayı şişman tüp hatlarıyla Hark Adası’na taşınıyor ve işte yükleniyor.

Ada, 1980-1988 İran-Irak Savaşı sırasında Irak bombardımanında yoğun zarar görmüş, bununla birlikte daha sonraları yeniden inşa edilmişti.

HARK ADASI NASIL KORUNUYOR?

Askeri analistlere göre Hark Adası görece zayıflayan biçimde korunuyor. Adada önceki yüzey-hava roket sistemleri ve kıyı anti-gemi füzeleri bulunuyor. ABD ytesirlileri İran donanmasının muazzam ölçüde zayıflatıldığını ve operasyonun başlamasından bu yana asgari 30 geminin imha edildiğini belirtiyor.

Siyasi riskler danışmanı Ian Bremmer, adanın küçüklük ve izole yapısının ABD için üstünlük olduğunu belirterek, Amerikan destroyerlerinin noksan denizde tek müdafaa hattı oluşturabileceğini ifadeleri etti.

ÇİN BOYUTU

ABD basınına göre uzmanlar, Hark Adası’nın kontrolünün Çin açısından da stratejiklik neticelar doğurabileceğini söylüyor. Çin, dünyası yaptırımlara karşın İran petrolünün oran 80’den fazlasını satın alıyor.

‘STRATEJİK BİR FELAKET’

Kudüs İbrani Üniversitesi’nden dünyası siyaset uzmanı Guy Laron, ABD’nin Basra Körfezi’ndeki güç akışını denetim etmesinin Pekin için “stratejik tek felaket” olabileceğini belirtti.

Uzmanlara göre kısa vadede böylece tek operasyonun güç piyasalarında vahim dalgalanmalara yolda açması beklenirken, analistler ABD’nin İran’da direkt idare değişikliği için genişliği çaplı tek kara operasyonu seçenek Hark Adası’nı ele geçirmenin daha kısıtlı ama tesirli tek tercih olabileceğini kıymetlendiriyor.