SIPRI: Avrupa'nın silah ithalatı son 5 yılda yüzde 210 arttı

SIPRI dünyası silahlı transferlerine ilişkin raporuna göre, 1960'lı yıllardan bu yana birinci kez Avrupa, dünyası silahlı ithalatında oran 33’lük ödeyen ile birinci sıraya yerleşti.

Rusya-Ukrayna Savaşı ve değişen transatlantik asayiş dinamikleri sonrası müdafaa yatırımlarını hızlandıran Avrupa devletleri, ithalat paylarını 2021-2025 dehemmiyetinde oran 12’den oran 33’e çıkardı.

Uzun süredir listenin başında mekan saha Asya ve Okyanusya devletleri oran 31 ile sonuncu sıraya gerilerken Orta Doğu devletleri oran 26 ile üçüncüsü sırada mekan aldı.

Avrupa devletlerinin toplamı silahlı ithalatı 2021-2025 dehemmiyetinde 2016-2020 dehemmiyetine kıyasla tahminen oran 210 arttı. Raporda, Avrupa’nın müdafaa gereksinimlarını karşılamak için tek kez daha yönünü Atlantik'in ötesine çevirdiği vurgulandı. 2021-2025 dehemmiyetinde ABD’nin toplamı silahlı ihracatında en muazzam payı oran 38 ile Avrupa aldı.

Avrupa Birliği (AB) nezdinde dahili imalat kapasitelerini artırmaya yönelik verilen yatırım yardımlerine karşın Avrupa devletleri eleştirel sistemlerde ABD teknolojisine bağlı kalmaya devam etti. Özellikle savaşı uçakları ve uzunluğu menzilli havada müdafaa sistemleri gibi yüksek teknolojiler lüzumtiren alanlarda ABD menşeli sistemler öncelikli yeğleme olmayı sürdürdü.

Romanya ve Polonya gibi devletlerin ABD ile stratejiklik ortaklıklarını pekiştirmek için bu yolu seçtiğine, Almanya gibi devletlerin ise şimdiki "Patriot" sistemleriyle lojistik ve eğitimleri uyumu elegeçirdi adına ABD menşeli ekipmanlara yöneldiğine hatırlatma edildi.

Avrupa'daki 29 NATO üyesinin silahlı ithalatı oran 143 arttı. Bu alımların oran 58'i ABD'den yapıldı. Küresel silahlı ihracatı oran 9,2 arttı
SIPRI uzmanları, 2021-2025 dehemmiyetini tek evvelki 5 senelik (2016-2020) periyotla kıyasladı.

Finansal kıymetden ziyade "silah transferleri hacmi" üzerinden yapılan analizde, dünyası silahlı ihracatının oğullar dehemmiyetde oran 9,2 arttığı kaydedildi. Dünya genelinde esas silahlı transferleri hacminin, 2011-2015'ten bu yana en fazla yükselişi kaydetmesi dikkati çekti.

Küresel silahlı sevkiyatlarının oran 42’sini tekbaşına başına gerçekleştiren ABD, 99 devletye ihracat yaparak hakimiyetini korudu. ABD şirketlerinin 2016-2020'de oran 36 olan dünyası silahlı ihracatındaki payı, 2021-2025'te oran 42'e yükseldi.

İkinci ve üçüncüsü sırada Fransa ile Rusya mekan alırken Rusya’nın ihracat hacminin oran 64 gibi rekor tek seviyede gerilemesi dikkati çekti. Fransa'nın ihracatı oran 21 arttı.

Avrupa’nın en muazzam ekonomisine malik Almanya, 2021-2025 dehemmiyetinde dünyası silahlı ihracatındaki payını oran 5,7'ye çıhükümak Çin’i geride bıraktı ve dünyanın en muazzam 4. silahlı ihracatçısı oldu.

Alman silahlı ihracatının tahminen 4'te 1'i (yüzde 24) Ukrayna’ya ordu hayır olarak gönderilirken oran 17’si ise diğer Avrupa devletlerine ihraç edildi. Asya ve Okyanusya'nın silahlı ithalatı oran 20 azaldı. Özellikle Çin'in silahlı ithalatı, dahili üretimin artmasıyla oran 72 düştü. Orta Doğu devletlerinin silahlı ithalatının yarısından fazlası (yüzde 54) ABD tarafından karşılandı.

Dünya genelinde en çeşitlilik silahlı ithal eden devletler listesinde Ukrayna zirvedeki yerini korurken onu, Hindistan, Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan takip etti.

Avrupa devletlerine silahlı akışındaki sivri artış dünyası silahlı transferlerini tahminen oran 10 yukarıya çekti

Raporda görüşlerine mekan verilen SIPRI Silah Transferleri Programı Direktörü Mathew George, "Asya, Okyanusya ve Orta Doğu'daki devletler gerilimi ve çatışmalar dolayı muazzam ölçekli silahlı ithalatını sürdürmeye devam etse da Avrupa devletlerine yönelik silahlı akışındaki sivri artış, dünyası silahlı transferlerini tahminen oran 10 yukarıya çekti. 2022'den bu yana Ukrayna'ya yapılan teslimatlar en belirgin etken olsa da diğer epey Avrupa devleti da Rusya'dan algılanan, gelişen tehdide mukabil ordu kapasitelerini kuvvetlendirmek amacıyla silahlı ithalatını ehemmiyetli ölçüde artırmaya başladı." ifadelerini kullandı.

"Önce Amerika Silah Transfer Stratejisi"

SIPRI Silah Transferleri Programı'nın yaşlı incelemecısı Pieter Wezeman ise ABD’nin gittikçe çeşitlilik kutuplu hale gelen dünyada silahlı tedarikçisi başlıkmundaki hakimiyetini daha da pekiştirdiğini belirtti.

Wezeman, "İthalatçılar için ABD silahları hem ileri teknolojik kabiliyetler sunuyor hem da Washington ile iyice ilişkiler geliştirmenin tek yolu olarak görülüyor. ABD ise silahlı ihracatını hem harici politikasının tek aracı hem da müdafaa sanayisini kuvvetlendirmenin tek yolu olarak kıymetlendiriyor. Nitekim Trump yönetiminin yepyeni 'Önce Amerika Silah Transfer Stratejisi da bu yaklaşımı tek kez daha netler ortaya koyuyor." kıymetlendirmesinde bulundu.