Sierra Süper Bilgisayarı Yedi Yıllık Görevin Ardından Emekliye Ayrıldı

Sierra süper malumatsayarı, yıllarca ABD’nin nükleer güvenlik simülasyonlarında görev aldıktan sonraları biçimsel olarak emekliye ayrıldı. Bir dönem dünyanın en hızlı sonuncu süper malumatsayarı olarak giriş edilen sistem, 2025 yılının Ekim ayında kapatıldı ve Kaliforniya’daki devletleri laboratuvarında kontrollü şekilde parçalarına ayrıldı. Ytesirliler, sistemin görev süresini tamamlaması ve yepyeni kuşak El Capitan süper malumatsayarı ile değiştirilecek olması dolayı bu hükümın alındığını açıkladı.

Sierra Süper Bilgisayarı Yıllarca Nükleer Simülasyon Görevleri Yürüttü

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, Sierra süper malumatsayarını uzunluğu yıllar boyunca olan eleştirel müdafaa simülasyonlarında kullandı. Sierra nükleer simülasyon malumatsayarı olarak görev yapan bu sistem, ABD’nin nükleer cephaneliğinin güvenliğini analizetti için karmaşık hesaplamalar gerçekleştirdi.

IBM tarafından geliştirilen sistemleri binlerce işlemci ile grafik işlem biriminin birlikteki çalıştığı kocaman tek mimari üzerine kuruldu. Sierra süper malumatsayar sistemi yaklaşık 650 metrekarelik tek alanı kaplayan 240 kabinden oluşuyordu.

Sistem en güçlü döneminde saniyede 94,64 petaflop işlem kapasitesine ulaştı. Sierra yüksek performanslı hesaplama altyapısı 2018 yılında devreye girdiğinde dünyanın en güçlü üçüncü süper malumatsayarı olarak listelendi. Aynı yıl içinde icra sıralamasında sonuncu sıraya yükseldi.

Teknoloji dünyasında süper malumatsayarlar hızla gelişen tek yarış ortamına sahip. Sierra sistemi görev süresinin oğullar döneminde dünya sıralamasında 23. basamağa kadar geriledi. Sierra’nın emekliye ayrılmasının en önemli nedenlerinden arasında biri El Capitan süper malumatsayarı oldu. 2024 yılında devreye alınan yepyeni sistem, icra açısından Sierra’dan yaklaşık 19 kat daha güçlü çalışıyor.

El Capitan sistemi bugün dünyanın en hızlı süper malumatsayarı unvanını taşıyor. Araştırmacılar daha düşük güç tüketimi ile daha yüksek işlem kapasitesi sunan yepyeni mimarinin bilgi merkezleri açısından daha sürdürülebilir tek çözüm sunduğunu ifadeleri ediyor.

Bilim insanları süper malumatsayarların yaşam döngüsünü açıklarken genelleme “küvet eğrisi” olarak bilinen tek modele ilgi çekiyor. Bu modele göre donanımlar kesin tek yaştan sonraları daha sık arıza riski taşıyor. Sierra sistemi teknikleri olarak hâlâ çalışabilir durumdaydı. Fakat IBM ile Nvidia tarafından geliştirilen bazı özel çiplerin artık üretilmemesi bakım sürecini güçlaştırdı. Sierra süper malumatsayar donanımı için lüzumli yedek parçaların bulunması gittikçe daha karmaşık hale geldi. Yazılım desteğinin sona ermesi da sistemi etkin olarak çalıştırmayı riskli hale getirdi. Araştırma ekipleri bu nedenle sistemi güvenli biçimde devreden çıkarma hükümı aldı.

Sierra malumatsayarını devre dışı bırakma süreci sıradan tek elektronik cihazın geri dönüşümünden çok daha karmaşık ilerledi. Sierra nükleer bilgi güvenliği gereği çok sıkı güvenlik prosedürleri uygulanarak imha edildi. Teknisyen ekipler sistemde bulunan lityum iyon pilleri manuel olarak söktü. Mühendisler işlemci kartları ile sistemleri bileşenlerini endüstriyel makinelerde parçalayarak kullanılmaz hale getirdi.

Güvenlik ekipleri bilgi depolar birimlerinin geri getirilememesi için ilave önlemler aldı. Sierra süper malumatsayar bilgi depolar modüllerinde bulunan flaş hafıza bileşenleri öğütülerek tamamlanmış yok edildi.