Pakistan ve Afganistan neden savaşıyor? Çatışma hakkında en son ne biliyoruz?

AFP

Afganistan-Pakistan arasındaki şiddet, ekim ayında onlarca asker, medeni ve militanın öldüğü çatışmaların ardından derinleşti.

Pakistan ile Afganistan arasında aylar süren sınır gerilimi, karşılıklı havada saldırılarıyla açık savaşa dönüştü. Pakistan'ın savaş ilanıyla birlikteki krizin merkezindeki asıl nedenler meraklı başlıksu oldu. Peki ikisi ülkeyi savaşın eşiğine getiren süreç nasıl şekillendi?

Pakistan ve Afganistan arasında aylardır tırmanan sınır gerilimi, karşılıklı havada saldırıları ve “açık savaş” ilanıyla yepyeni tek aşamaya geçti.

İslamabad yönetimi Afganistan’ın başkenti Kabil karışmış büyük kentleri bombalarken, Pakistan Savunma Bakanlığı, “Artık aramızda açık savaş var.” açıklamasında bulundu.

Son çatışma dalgası, Taliban yönetimindeki Afganistan’ın Pakistan’a yönelik sınır ötesi saldırısıyla başladı. Pakistan ise buna “Operation Ghazab Lil Haq” adı verilen havada harekatıyla karşılık verdi.

SON ÇATIŞMALAR NASIL BAŞLADI?

Perşembe akşamı Taliban hükümeti, Durand Hattı boyunca olan Pakistan hedeflerine saldırı başlattı. Afganistan, bu operasyonun 22 Şubat’ta Pakistan’ın Afgan sınır bölgelerine düzenlediğini söylediği ve aralarında kadın ile çocukların da bulunduğu asgari 18 kişinin öldüğü havada saldırılarına yanıt olduğunu açıkladı.

Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan ordu üslerine karşı “geniş çaplı taarruz operasyonları” başlatıldığını duyurdu. Afgan müdafaa bakanlığı, operasyonların altı sınır vilayetinde gerçekleştiğini, yaklaşık dört zaman sürdüğünü ve geceleyin yarısı sona erdiğini bildirdi.

PAKİSTAN'DAN KESKİN KARŞILIK

Afganistan’ın sınır ötesi saldırılarının ardından Pakistan Hava Kuvvetleri, “Operation Ghazab Lil Haq” içerikında Afganistan’a havada saldırıları düzenledi. Pakistan devletleri televizyonu, Taliban’a ait önemli ordu tesislerin hedefleri alındığını bildirdi.

Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, ülkenin barış ve temel bütünlüğünden taviz vermeyeceğini belirterek “Barışımızı zayıflık sananlar güçlü tek karşılık görecek.” uyarısında bulundu.

İKİ ÜLKE ARASINDAKİ GERİLİMİN ARKA PLANI NE?

İki ülke arasındaki şiddet, ekim ayında onlarca asker, medeni ve militanın öldüğü çatışmaların ardından derinleşti.

Katar arabuluculuğunda sağlanan ateşkes büyük ölçüde korunsa da taraflar zamanlar zaman sınır hattında karşılıklı ateş açmaya devam etti. Kasım ayındaki barış görüşmeleri ise kalıcı tek anlaşma sağlayamadı.

Krizin merkezinde güvenlik sualnu mekan alıyor. Pakistan, Afganistan’ı 2007’de ortaya çıkan ve Pakistan Talibanı (TTP) olarak bilinen silahlı gruba yuva sahipliği etmekla suçluyor. İslamabad’a göre TTP, 2025 yılında Pakistan genelinde binden fazla şiddet eylemi gerçekleştirdi.

Afgan Taliban ile TTP arasında ideolojik ve toplumsal bağlar bulunduğu belirtilirken, Afgan yönetimi TTP’ye barınma sağladığı iddialarını reddediyor.

Pakistan’ın 6 binden fazla zırhlı savaş aracı ve 4 binlerce 600’ün üzerinde topçu sistemi bulunuyor.

ORDULARIN KAPASİTESİ NE DURUMDA?

Haber ajansı Reuters tarafından aktarılana göre Pakistan, ordu yetenek bakımından Afganistan’a kıyasla belirgin üstünlüğe sahip.

Pakistan’ın 660 binlerce etkin ordu personeli bulunuyor. Bunun 560 bini kara kuvvetlerinde, 70 bini havada kuvvetlerinde, 30 bini deniz kuvvetlerinde görev yapıyor.

Afgan Taliban güçlerinin etkin kadro sayısı ise yaklaşık 172 bin. Yönetim, bu sayıyı 200 bine çıkarma planı olduğunu duyurdu.

ZIRHLI ARAÇ VE TOPÇU KAPASİTESİ

Pakistan’ın 6 binden fazla zırhlı savaş aracı ve 4 binlerce 600’ün üzerinde topçu sistemi bulunuyor.

Afgan güçlerinin Sovyet döneminden kalma esas muharebe tankları ve zırhlı kadro taşıyıcıları olduğu bilinse da hepsi sayıları açıklanmıyor. Topçu kapasitesi da netler olarak bilinmiyor.

HAVA GÜCÜ VE NÜKLEER KAPASİTE

Pakistan’ın 465 savaş uçağı ve çok rollü, taarruz ve nakliye görevli 260’tan fazla helikopteri var.

Afganistan’ın ise savaş uçağı bulunmuyor. En dahaaz altı önceki modeller uçak ve 23 helikoptere malik olduğu biliniyor; bununla birlikte bunların ne kadarının faal olduğu belirsiz.

Ayrıca Pakistan yaklaşık 170 nükleer başlığa malik tek ülke. Afganistan’ın ise nükleer silahı bulunmuyor.