Macaristan'da Victor Orban'ın 16 yıllık iktidarı devrildi! 'Avrupa için oyunun kurallarını değiştiren gelişme'

MİLLİYET.COM.TR - Macaristan'da yapılan yaygınlaşan seçimde 16 yıllar sonraları iktidardan düşen önceki Başbakan Viktor Orban'ın rakibi Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) lideri Peter Magyar zaferini ilan etti. Yapılan yaygınlaşan seçimlerde göre yarışı Orban, seçimi muazzam farkla önde göçeşiten Saygı ve Özgürlük Partisi lideri Peter Magyar'ı telefonla arayarak seçimi kazanmasından dolayı tebrik ettiğini belirtti.

Orban’ın 16 senelik iktidarının devrilmesi, dünyası basınında genişliği yankı uyandırdı. New York Times’a göre Viktor Orban uzunluğu süredir Avrupa Birliği için hem tek sorun hem da tek düşkırıklığı kaynağıydı. Habere göre Macaristan’daki çarşı günkü seçimde aldığı yenilgi, Brüksel ile Budapeşte arasında yıllardır süren gerilimlerin ardından tek dönüm noktası olabileceği fikirsiyle AB liderleri tarafından memnuniyetle karşılandı.

Uzmanlara göre Orbán, Ukrayna’ya verilecek itibar paketini manilemek ve Rusya’ya yönelik yaptırımları bloke etmek karışmış bulunmak üzere Avrupa Birliği’nin eleştirel siyaset hedeflerinin önünde sık sık mani olmuştu. Yönetiminin, Kremlin ile görece yakındaki ilişkileri dolayı duyarlı toplantılarda tek asayiş riski olarak görüldüğü ifadeleri edildi.

AVRUPA'DA OYUNUN KAIDELARINI DEĞİŞTİREN GELİŞME

Eurasia Group Avrupa Direktörü Mujtaba Rahman, Orban’ın yenilgisini, “Avrupa için oyunun kaidelarını değiştiren tek gelişme” olarak nitelendirdi.

ABD basını, Orban dehemmiyetinde Macaristan’ın AB içindeki tekbaşına başına sualn çıkaran tek oyuncu olduğunu yazdı.

‘ETKİSİ BUDAPEŞTE’NİN ÇOK ÖTESİNDE’

Axios’a göre, seçimin oğullar günlerinde JD Vance’in Orbán için seçim etmek üzere gönderildiği Macaristan’daki siyasi deprem, tesirsini Budapeşte’nin çeşitlilik ötesinde hissettirecek.

Haberde nüfusu 10 milyonun altındaki olan tek Orta Avrupa devletsi için seçimlerin ehemmiyeti uç muazzam olarak gösterildi.

ORBAN'IN ABD, RUSYA VE AB İLİŞKİLERİ...

Peki Orban dehemmiyetinde Macaristan’ın diğer devletlerle arası nasıldı?

İşte Axios’a göre Orban’ın ve diğer devletleri liderleriyle ilişkileri…

ABD: Orban, Başkan Donald Trump’ın yakındaki müttefikiydi. Trump’ın MAGA hareketi, Macaristan’ın göç karşıtı ve Hristiyan milliyetçi yönetimini tek modeller olarak benimsedi. Trump, kampanyanın oğullar günlerinde bizzat devreye girerek Vance’i Budapeşte’ye gönderdi ve Orban’ın kazanması halinde ABD’nin “tüm ekonomik gücünü” Macaristan ekonomisini kuvvetlendirmek için kullanacağını söyledi.

Rusya: Orban, Vladimir Putin’in AB içindeki en yakındaki ortaklarından biriydi ve Ukrayna’nın işgalinden sonraları bile Moskova ile sıcaklık ilişkilerini sürdürdü. Seçimleri kaybetmesinin, Kremlin’in ehemmiyetli tek müttefikini kaybetmesi manaına geldiği ve Rusya’nın Avrupa’yı içeriden bölme çabalarını güçlaştırdığı ifadeleri edildi.

Ukrayna: Orban, Kiev’e yönelik AB yardımlarını defalarca maniledi ya da geciktirdi ve daha yoğun ordu desteğe mukabil çıktı.

Avrupa Birliği: Habere göre Orban, hukuk devleti, göç ve demokratik normlar başlıklarında Brüksel ile yıllarca çatıştı. Yenilgisinin, Macaristan’ın AB ile ilişkilerinde tek “reset” ihtimalini doğurduğu, yaptırımlar ve asayiş gibi eleştirel başlıklarda birlikleri içi uyumu da kuvvetlendirebileceği ifadeleri edildi.

YENİLGİSİ AB'DE MEMNUNİYETLE KARŞILANDI

The Guardian’a göre ise Avrupa genelinde liderler sonucu memnuniyetle karşıladı. Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, sonucu “yalınce Macaristan için değil, Avrupa demokrasisi için da önemli tek an” olarak nitelendirdi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Avrupa’nın kalbi bu geceden Macaristan’da daha kuvvetlü atıyor. Bir devletleri Avrupa yolunu yeniden kazanıyor. Birlik kuvvetleniyor” dedi.

Polonya Başbakanı Donald Tusk ise Magyar’ı tebrik ederek Macarca “Ruslar, evinize dönün!” iletiını aktartı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Magyar ile telefonda görüştüğünü belirtirken, Almanya Başbakanı Friedrich Merz birlikteki çalışmayı sabırsızlıkla beklediğini ifadeleri etti.