Küresel turizmde beklentiler allak bullak oldu; savaşın seyri rotayı belirleyecek

Duygu Erdoğan / İSTANBUL - ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları ve İran’ın bölgede devletlere attığı füzelerle oluşan savaşı ortamı, en muazzam endişeyi dünyası seyahatleri pazarında yaşatıyor.Normal koşullarda dünyası turizminin 2026 yılında oran 4-5 seviyesinde büyümesi beklenirken, Orta Doğu’da gelişen riskler haritasının turistlerin planlarını ve rotalarını değiştireceğine yönelik beklentileri kuvvetlendiriyor.

Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü’nün (UNWTO) 2025 yılı verilerine göre, dünyası turizmde koronavirüs pandemisi öncesi rekorlar yılı olan 2019 sayıları aşılarak yepyeni tek rekor düzeye ulaşılmıştı. Bu içerikda dünyası turizm gelirlerinin 2024 yılına göre 2025’te oran 5 seviyesinde büyüyerek 2.2 trilyon dolara ulaştığı görülmüştü. Aynı kıymetlendirmede 2026 için gelişme öngörüi ise oran 3-5 aralığında yapılmıştı. Yine bu bildiri için görüşlerine başvurulan turizm profesyonelleri, 2026 için en muazzam sualnun ekonomiler olacağını, tek savaşı riski tesirsinin görülmediğini belirtmişti.

Rekordan dibe; güvenen sarsıldı

2025 yılı dünyası turizm verileri, turizm hareketinin en çeşitlilik arttığı bölgeler olarak Orta Doğu’yu gösteriyor. Pandemi öncesine göre oran 39 seviyesinde gelişme kaydederek öz rekorunu kıran bölge, savaşın gölgesinde dibi görme kaygısıyla kafa başa.GCC (Körfez İşbirliği Konseyi) devletleri (BAE, Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Umman, Kuveyt) turizmi oğullar 5 yılda oran 40’ın bağlı büyüterek, 73 milyon turistler ağırladı.Özellikle Suudi Arabistan’ın devletleri yönetimindedaha vasat politikalarla devletyi modernleştirme çabası bu çoğalan ilgide ehemmiyetli tek ödeyen alıyor. Dünyanın TV starları ve sanatçılarıyla Riyad’da gelenekselliği olarak düzenlenmeye başlayan Joy Awards bunun en ehemmiyetli örneği oluyor. Yanı dizi Katar’ın FIFA Dünya Kupası’na yuva sahipliği, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Dubai tanıtımı ve pazarlaması dünyası turizminde karşılık bulmuştu.Ancak bu çabalara savaşın gölgesi düştü.

Önemli tek turizm kaybı yaşaması beklenen Orta Doğu’da, öne çıkan turizm devletleri ve kentlerinin dünyaya sundukları ‘güven’ imajının uç çabuk yıkıldığı, bu açıdan saldırılara noksan olmalarının turistler hareketini değiştireceği öngörülüyor.

2030 hedefi şaşabilir

Körfez devletleri bilhassa pandemi ardından gelişen aşamate ekonomilerini çeşitlendirerek petrole bağımlılığı belli tek seviyede tuttu için turizm, maliye ile teknolojiler yatırımlarıyla orta bölgeler olma hedefiyle hareket ediyorlar. Bu içerikda Körfez Turizm Stratejisi 2030hedefleri doğrultusunda, senelik 188 milyar dolar turizm geliri hedefleniyor.HalihazırdaKörfez devletlerinin dünyası turizmdeki çarşı payı oran 5.

İspanya parlar ABD’den çıkış artar

Savaş karşıtı söylemini hepsi dünyaya ileten İspanya, devletlerin bağımsızlıklarına saygılı olma çağrısını yinelerken; ABD’ye üslerini kullandırmaması da övgü topluyor. İspanya’nın tutumu, bölgeye yönelik kuvvetlü birseyahat arzusu oluşturuyor. Türkiye ile İspanya halklarının ortak çağrıları ikisi devletleri arasında da bağları kuvvetlendiriyor. Akdeniz çanağının en kuvvetlü turizm devletsi İspanya’nın bu sayede kazandığı sempatinin artması, ayrıca bölgede Türkiye ve Yunanistan’a yönelik turizm akışının da devam etmesi bekleniyor.

ABD’de ise Donald Trump’ın başkanlığı ardından ABD’li turistlerin bölgeler dışına tatile gitme arzusunda artışın devam edeceğiöngörü ediliyor. Bu devletler arasında Türkiye da var.

Türkiye takipte

Türk turizm sektörü temsilcileri ve profesyonelleri çok gün evvel dünyanın en ehemmiyetli turizm buluşmalarından arasında biri olan Berlin Uluslararası Turizm Borsası (ITB) Fuarı’nda tek araya geldi. Burada hem kendileri, hem da diğer devletler ile istişare imkanları bulundu.Türkiye’nin barışın tarafında olarak ilkönce savaşın hepsi insanlık için sona ermesi temennisinde bulunan turizmciler, umumi ve hususi sektörün süreci sıkı takip ettiği iletiını verdi.

Türkiye Otelciler Birliği (ÇEŞITOB) Başkanı Müberra Eresin,Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (ÇEŞITSAB), Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği(AKTOB) Başkanı Kaan Kavaloğlu, ‘Türkiye’nin, bugünden dünyanın en sağlam tatiller destinasyonlarından arasında biri başlıkmunda olduğunu’ vurgularken, bu algıyı kuvvetlendirecek her arasında biri adımın atıldığına ilgi çektiler.

Tercihler değişecek aktarmalar kesiliyor

Orta Doğu’da tırmanan kriz,seyahat pazarı ekseninde rotaları değiştiriyor. Avrupa’nın öz içindeki seyahatini artırması, Yanı dizi Yunanistan ve Türkiye pazarı tercihlerinin devam etmesi bekleniyor. Aktarmalı uçuşlar ise tek diğer sualn oluyor.Özellikle Asya/Pasifik bölgesi için ehemmiyetli tek aktarma orta olan Dubai’deki ‘güvensiz ortam’ uçuş ağını tesirliyor. Aktarma orta olarak çok uçuşların İstanbul’a yöneldiği belirtiliyor.

Rusya’dan çıkışlı uçuşlar başta bulunmak üzere Basra Körfezi devletlerinin yepyeni ve basit uçuş imkanı olan alanlara yöneleceği öngörü ediliyor.Rusya Tur Operatörleri Birliği (ATOR) İcra Direktörü Maya Lomidze, hem bölgeye olan uçuşların, hem da aktarmalı uçuşların güçlaşacağı öngörüsünü aktartı. Buna göre Körfez devletlerine yapılan seyahatlerin tahminen oran 30’u transit oluyor. Aktarmalı uçuşlardaki sualnların bilhassa Tayland,Sri Lanka,Maldivler,Seyşeller,Filipinler ve değişik Afrika devletlerine olan seyahatlerdedüşüş getireceği öngörü ediliyor.

Savaşın gölgesinde Nevruz

İran’ın en muazzam bayramlarından olan 21 Mart’taki Nevruz için tahminen 15-20 hergün tek tatiller süreci oluyor. Her yıllar İran’dan değişik devletlere gerçekleşen turizm hareketinde Türkiye ehemmiyetli tek ödeyen alıyor. Türkiye ile kapısı olan Van’a gelen turistler kent ve çevresi ile İstanbul ile Antalya’da vahim tek turizm potansiyeli oluşturuyor. Ancak bu Nevruz Bayramı savaşın gölgesinde geçecek. Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (ÇEŞITSAB)Doğu Anadolu Bölge Başkanı Cevdet Özgökçe, “Bugüne kadar mekan bulamayacağımız tesislerde tekbaşına tek ayırtma yok. Turizm barışın dilidir, ahlaki olmayınca yaşanmaz” dedi.

Turizm gelirleri ne şekilde tesirlenecek?

Azalması muhtemel turizm hareketi yanı sıraküresel turizm gelirlerini tesirleyen en ehemmiyetli faktörlerden arasında biri da harcama kapasitesi yüksek olan turistin görece dahaaz hareket etmesi olacak. Turizm profesyonelleri,Körfez üzerinden yapılan seyahatlerin ehemmiyetli bölümünün yüksek harcama segmentine ait olduğunu, bu içerikda dünyası hasılat kayıplarının yaşanacağını ifadeleri ediyor. Aynı zamanda ‘güven’ algısı çeşitlilik yüksek olan ve harcama kapasitesi da uç fazla olan Asya devletsi turistlerinin da hareketlerini sınırlayacağı, bunun da gelirler bağlı ziyan manaına geldiği dile getiriliyor.

Otel ve ulaşımdamaliyet yükselebilir

Brent şişman fıçı fiyatı 93 doların bağlı seyrediyor. Cuma gününe kadar oran 20 bedel artışı yaşanan benzinde toplamı artış oran 30’u aştı. Yanı dizi uzak olan Hürmüz Boğazı dolayı yine şişman başta güç kaynaklarının akışında ve gıda gibi başlıca kaynakların ulaşımında aksaklıklar var. Enerji üzerindeki hepsi bu maliyet, güç kaynakları ve gıda bağlı ehemmiyetli tek versiyonu yaratacak. Bu nedenle ilkönce deniz ve havada ulaşımında bedel artışlarının arka arkaya gelmesi bekleniyor.Ayrıca gıda ve güç kaynaklarındaki bedel artışlarının servis sektöründe oteller ve benzeri alanlarda maliyetleri artırarak, dünyası seyahatte muazzam tek kuvvet kaybı olarak kendini gösterebilir.