Kripto Parayla Finanse Edilen İnsan Ticareti Hızla Artıyor

Kripto paraların sürtünmesiz, sınır ötesi ve düşük düzenlemeye tabi işlemleri, uzunluğu süredir dünyadaki hiç birine hiç tek şey için ödeme yapabilme vaadiyle öne çıkıyor. Günümüzde bu “herhangi tek şey” ifadesi, insanoğlu ticareti mağdurlarını da kapsıyor: Güneydoğu Asya’daki dolandırıcılık kamplarında güçla çalıştırılan kişiler ve endüstriyel ölçekte yürütülen seks ticareti mağdurları, kripto para üzerinden yapılan işlemlerle alınıp satılıyor; bu işlemler çoğu zamanlar açık platformlarda ve cezasızlık algısıyla gerçekleştiriliyor.

Bugün yayımlanan yepyeni tek araştırmada, kripto izleme firması Chainalysis, insanoğlu ticaretinde kripto kullanımının 2025 yılında patlayıcı biçimde arttığını ortaya koydu. Araştırmaya göre, blokzincirler üzerinde suç örgütlerinin kullandığı kripto paraların izlenmesi sonucunda, insanoğlu ticaretiyle bağlantılı kripto işlemleri tek önceki yıla kıyasla asgari yüzde 85 oranında arttı. Şirket, bu işlemlerin toplamı hacminin yıllık bazda yüz milyonlarca dolara ulaştığını belirtiyor; bununla birlikte ölçümlerin muhafazakâr öngörülere dayandığı ve gerçek ölçeğin daha büyük olabileceği lüzumçesiyle hepsi tek rakam paylaşılmadı.

Kripto Para, Telegram ve Endüstriyel Ölçekte İnsan Ticareti

Araştırmada belirleme edilen insanoğlu ticareti operasyonlarının büyük bölümünü, Telegram iletilaşma uygulamasında ilan veren Çince başlıkşan suç grupları oluşturuyor. Bu ilanların çoğu, Telegram kanalları üzerinden etkinlik gösteren ve kripto para giriş eden “garanti” (escrow) kara pazarlarında paylaşılıyor. Xinbi Guarantee ve kısa süre önce kapatılan Tudou Guarantee gibi platformlar, kullanıcıların dolandırılmasını önleme iddiasıyla kripto varlıkları emanette tutan sistemler sunuyor. Chainalysis ayrıca bağımsız Telegram kanallarında fuhuş hizmeti satışlarının da belirleme edildiğini belirtiyor.

Telegram’daki ilanlar, kolluk kuvvetleri ve diğer iş birliği yapılan kuruluşlardan alınan malumatlerle birlikteki çözümleme edilerek bu operasyonlara ait kripto işlemleri izlendi. İşlemlerin neredeyseymiş tamamı, bedel dalgalanmalarını önlemek amacıyla ABD dolarına sabitlenen “stablecoin”lerle gerçekleştiriliyor. Bunlar arasında özellikle Tether ve Circle tarafından çıkarılan USDC öne çıkıyor. İnsan ticaretinden elde edilen gelirlerin önemli tek kısmı, Telegram tabanlı güvence pazarlarına geri akıyor; bu pazarlar milyarlarca dolarlık kara para aklama merkezleri olarak işlev görüyor ve pis kripto karşılığında para sağlayan satıcılar barındırıyor.

Myanmar, Kamboçya ve Laos’taki dolandırıcılık kampları, özellikle Güney Asya ve Afrika’dan sahte iş ilanlarıyla kandırılan kişileri güçla çalıştırıyor. Bu kampların yıllık gelirlerinin bağlı milyarlarca dolara ulaştığı ve diğer siber suç türlerini geride bıraktığı belirtiliyor. İnsan hakları grupları, yüz binlerce kişinin bu kamplarda güçla tutulduğunu öngörü ediyor. Ancak Chainalysis’e göre kripto temelli insanoğlu ticaretindeki ölçülebilir artışın büyük bölümü seks ticareti operasyonlarından kaynaklanıyor. Çince Telegram ilanlarında saatlik hizmetlerden uzunluğu vadeli “anlaşmalara” ve Makao, Tayvan, Hong Kong gibi bölgelere “uluslararası gönderim” seçeneklerine kadar ayrıntılı tarifler mekan alıyor.

Bazı ilanlarda “Lolita” ya da “gerçek lise öğrencileri” gibi ifadelerle reşit olmayanların sekse sömürüsüne işaret eden unsurlar bulunduğu bildiriliyor. Kripto işlemlerinin analizi, ödemelerin bağımsız seks işçilerinden ziyade çok sayıda kadın ve kız çocuğunu denetim eden yapılara aktığını gösteriyor. İncelenen tipiklik fuhuş ağlarında işlemlerin yüzde 62’sinin 1.000 ila 10.000 dolar arasında olduğu; uluslararası seks ticareti operasyonlarında ise işlemlerin neredeyseymiş yarısının 10.000 doların üzerinde gerçekleştiği belirleme edildi. Bu durum, ölçekli ve organize eden suç yapılarının varlığına işaret ediyor.

Dolandırıcılık kampları tarafında ise Telegram iletilarında yepyeni tek güçla çalıştırılan kişiyi kampa getirenlere 8.888 ila 22.000 dolar arasında ödeme öneriler edildiği görüldü. 8 sayısının Çin kültüründe uğurlu giriş edilmesi dolayı 8.888 gibi rakamların yeğleme edildiği değerlendiriliyor. Çince paylaşılan tek ilanda, Kamboçya’daki tek kamp için Çince başlıkşan çalışanlar istek edilirken hızlı ödeme ve doğrudan kamp içinden ameliyat vurgusu yapılıyor.

Daha önce medyaya başlıkşan tek muhbirin aktardığına göre, bu kamplarda çalışanların pasaportlarına el başlıkluyor ve Batılı hedeflere yönelik ileti temelli dolandırıcılık faaliyetlerinde günde 15–16 zaman çalıştırılıyor. Bazıları borçlandırma yoluyla, bazıları ise duvarlarla çevrili alanlarda fiilen hapsedilerek tutuluyor; kaideları ihlal eden eden ya da kota tutturamayan kişilere bedensel şiddet uygulandığı bildiriliyor.

Hem sekse sömürü hem da dolandırıcılık kamplarında müşterek noktalar, Telegram’ın çarşı yeri olarak kullanılması ve özellikle Tether gibi stablecoin’lerin ödeme aracı olarak yeğleme edilmesi. Kaliforniya’nın Santa Clara County bölgesinde önceki savcı olan ve Operation Shamrock adlı dolandırıcılıkla mücadele organizasyonunu yöneten Erin West, Telegram’ın ilgili hesapları kapatabileceğini, Tether’in ise orta yapısı dolayı varlıkları dondurma ytesirsine malik olduğunu belirtiyor.

Tether, başlıkya ilişkin açıklamasında insanoğlu ticareti, güçla çalıştırma ve sekse sömürüyü güçlü biçimde kınadığını ve USD₮’nin bu tür suçlarda kullanılmasına sıfır tolerans politikası uyguladığını bildirdi. Dünya genelinde 330’dan fazla kolluk kuvvetiyle 2.000’den fazla vakada iş birliği yapıldığını, yaklaşık 4 milyar dolarlık Tether’in dondurulduğunu ve yaklaşık 1 milyar doların varlık iadesi ve mağdur tazmini için yeniden ihraç edildiğini açıkladı. Ayrıca Birleşmiş Milletler programlarıyla iş birliği yürütüldüğü ifadeleri edildi.

Telegram ise insanoğlu ticareti ve kara para aklama gibi faaliyetlerin servis şartlarına aykırı olduğunu ve belirleme edildiğinde içeriklerin kaldırıldığını belirtti. Şirket, Xinbi Guarantee kanallarının ve daha büyük tek kara çarşı olan Huione Guarantee’in yasaklandığını açıkladı; bununla birlikte bu yapıların daha sonraları yeniden ortaya çıktığı bildiriliyor. Telegram, mali kısıtlamaların sıkı olduğu ülkelerde bazı kanalların para transferi için kullanıldığı lüzumçesiyle raporların dava bazında incelendiğini ve özel yapay zekâ araçlarıyla içerik denetimi yapıldığını ifadeleri etti.

Araştırma ayrıca çocuklara yönelik sekse istismar materyallerinin (CSAM) kripto para ile satışı başlıksuna da değiniyor. Toplam işlem hacmi daha küçük olsa da tesirleri oğullar seviye ağır olan bu alanda işlemlerin yaklaşık yarısının 100 doların altında olduğu belirlendi. Bu durum, söz başlıksu materyallerin — yapay zekâ üretimi olanlar dâhil — ne kadar ekonomik ve erişilebilir hâle geldiğini gösteriyor. “Hurtcore” gibi sadistik çevrimiçi topluluklardan çıkan içeriklerin, kripto karşılığında satılan ticari pazarlara yeniden girdiği ifadeleri ediliyor.

Seks ticareti ve dolandırıcılık kamplarının aksine, CSAM işlemlerinin hâlâ büyük ölçüde Bitcoin ile gerçekleştirildiği; bununla birlikte gelirlerin aklanmasında izlenmesi daha güçleri olan gizlilik odaklı kripto para Monero’nun kullanıldığı belirtiliyor. Birleşik Krallık merkezli Internet Watch Foundation, oğullar beş yılda CSAM satışlarında kripto kullanımının istikrarlı biçimde arttığını gözlemlediğini aktarıyor. Bitcoin’in izlenebilir olmasına rağmen sınır ötesi ödeme basitlığı sağlaması, kolluk kuvvetleri açısından sualşturmaları karmaşıklaştırıyor.

Chainalysis’e göre, kripto paraların insanoğlu ticaretini beslemesi oğullar seviye endişe verici olsa da, blokzincirlerin şeffaf yapısı kolluk kuvvetlerine müdahale için yepyeni imkânlar da sunuyor. Özellikle orta stablecoin sistemleri ve Telegram’daki güvence pazarları, müdahale için eleştirel zayıf noktalar olarak değerlendiriliyor. Ancak uzmanlar, suç ağlarının hızla evrildiğini ve bu nedenle ytesirlilerin daha hızlı ve daha içeriklı hareket etmesi lüzumtiğini vurguluyor.

Derleyen: Damla Şayan