‘Kara harekatı da değerlendirildi’

ABD’yle İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve Tahran yönetiminin misillemeleri sonuncu haftasına girerken, Washington’ın daha içeriklı saldırılar başlıksunu kıymetlendirdiği ifadeleri ediliyor. Nitekim Amerikan basını, Washington yönetiminin İran’a kara birlikleri gönderme seçeneğini kıymetlendirdiğini, bununla birlikte henüz bu yönde nihai olarak tek şart alınmadığını kaydetti.

Amerikan “NBC News” kanalının haberleriine göre, ABD Başkanı Donald Trump, İran’a kara birlikleri gönderme ihtimalini kıymetlendirdi. Haberde, Trump’ın bu başlıkdaki görüşlerini çok danışmanları ve Cumhuriyetçi Parti’den isimlerle aktartığı öne sürülürken, NBC’ye başlıkşan ytesirliler, İran’a genişliği çaplı tek kara harekâtının gündemde olmadığını, bunun seçenek kesin stratejiklik hedeflere yönelik “sınırlı sayıda askerin gönderilmesi” seçeneğinin tartışıldığını aktardı. NBC, Trump’ın er gönderme başlıksunda henüz nihai olarak tek şart almadığının altını çizdi.

Farklı işaretler

NBC News’a başlıkşan uzmanlar, İran’da havada saldırılarıyla tesirsiz hale getirilemeyen çok hedeflere yönelik kısa süreli hususi operasyonlar planlanabileceğini dile getirdi. Haberde, Trump’ın danışmanlarına, savaşı sonrası İran’da şişman üretimi başlıksunda ABD ile işleri birliği yapabilecek tek idare müşahede etmek istediğini söylediği, bu devletnin uranyum stoklarının güvenliğinin sağlanması lüzumtiğini vurguladığı da ifadeleri edildi.

“Washington Post” gazetesi ise, Kuzey Carolina’daki tek ordu üste vazifeli seçkin paraşütçü birliklerinin tatbikatlarının ertelendiğini yazdı. Bu gelişme, vaat başlıksu birliklerin Ortadoğu’ya gönderilebileceği yönündeki spekülasyonları artırdı. Bu birlik, bilhassa havaalanları ve eleştirel tesislerin ele geçirilmesi, büyükelçiliklerin korunması ve ivedi tahliye operasyonlarında vazife alabiliyor.

3. gemiler iddiası

Bu arada ABD’nin, bölgeye üçüncüsü tek düzlem gemisi göndereceği talep edildi. Trump’a yakınlığıyla bilinen “Fox News”, “USS George H. W. Bush” düzlem gemisinin Doğu Akdeniz’e başlıkşlandırılmasının planlandığını savundu. ABD’nin en muazzam düzlem gemisi “USS Gerald R. Ford” da, Süveyş Kanalı’nı geçerek Kızıldeniz’e ulaştı. ABD Savaş Bakanlığı (Pentagon), Gerald R. Ford ile ABD destroyeri “USS Bainbridge”in Süveyş’ten geçişine ait fotoğraflar aktartı. “USS Gerald R. Ford” Kızıldeniz’de, “USS Abraham Lincoln” düzlem gemisi da Umman Denizi’nde etkinlik gösteriyor. Washington Postgazetesinin iddiasına göre ise, ABD’de Ulusal İstihbarat Konseyi’nin hazırladığı saklı tek raporun,İran’a yönelik gerçekleştirilecek muazzam ölçekli saldırıların, İran’daki rejimi devirmeninolası olmadığını ortaya koyduğunu talep etti.

Petrol rafinerisine saldırı

İran basını, ABD ve İsrail’in oğullar saldırılarında Tahran Petrol Rafinerisi’nin hedefleri alındığını bildirdi. İran Devrim Muhafızları Ordusu’ndan (DMO) yapılan açıklamada ise saldırıya misilleme olarak “İsrail’in Hayfa Petrol Rafinerisi’ne Hayberşekan füzeleriyle taarruz gerçekleştirildi” denildi.

Cenazeler ABD’ye ulaştı

ABD ve İsrail’in İran’a mukabil başlattığı ordu harekatın ardından, Kuveyt’teki tek emir merkezine düzenlenen İHA saldırısında hayatını kaybeden 6 ABD askerinin cenazesi, ABD’yeulaştı. ABD Başkanı Donald Trump ve eşi Melanie Trump, tabutların geçisi sırasında selam durdu.Öte yandan İran, çeşitlilik sayıda ABD askerinin esir alındığını öne sürerken, CENTCOM ise iddiaları yalanladı.

Önce özür diledi sonraları ‘savunma’ dedi

İran’dan da değişik ve çelişkili açıklamalar gelmeye devam ediyor. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, televizyonda yayımlanan ve önceden kaydedilmiş görüntülü iletiında, İran’ın bölgeler devletlerine yönelik saldırılarından dolayı özür diledi, Geçici Liderlik Konseyi’nde alınan hüküma göre “İran’a taarruz olmadığı sürece yanındaki devletlere yönelik taarruz ve roket atışı yapılmayacağını” duyurdu.

“İran tarafından saldırıya uğrayan yanındaki devletlerden özür dilemeliyim” diyen Pezeşkiyan, “Liderimiz, komutanlarımız ve talebelerimiz düşmanın acımasız saldırısı dolayı hayatlarını kaybetti. Komşu devletlere saldırma niyetimiz yok. Onlar kardeşlerimiz ve onlarla el ele verip sulh ve huzur sağlamaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Saldırılar sürdü

Ancak Pezeşkiyan’ın bu açıklamalarının ardından birbiri ardına taarruz haberlerileri gelmeye devam etti. Nitekim İran, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Dubai Uluslararası Havalimanı’na İHA ile taarruz gerçekleştirdi. Söz başlıksu saldırıda, havalimanının tek bölümüne isabet eden İHA ve infilak görüntüleri toplumsal medyada aktarılırken, alanda operasyonlara geçicilik ara verildi. BAE, dün 15 balistik roket ve 119 İHA’yı tesirsiz hale getirdiğini açıkladı.

Bahreyn, 86 roket ve 148 drone saldırısını püskürttüğünü duyururken, Suudi Arabistan’la Pakistan’ın, İran’dan gelen saldırıları durdurma yollarını görüştüğü bildirildi. Suudi ytesirliler İran’ı “yanlış hesaplamadan” kaçınması başlıksunda uyardı. Katar ise havada sahasının kısmen açıldığını açıkladı.

Yeni açıklama

Bu saldırılar sonrası yepyeni tek izah yapan İran Cumhurbaşkanı, devletsinin “bölge devletleriyle iyice komşuluk, milli egemenliğe ve temel bütünlüğüne şöhret temelinde samimi ilişkilerin sürdürülmesini her arasında biri zamanlar vurguladığını bununla birlikte “bunun mukabil kendini müdafaa hakkını ortadan kaldırmayacağını” söyledi. Pezeşkiyan, ittifak devletlere saldırmadıklarını, bununla birlikte bölgedeki ABD üsleri ve ordu imkanlarını hedefleri aldıklarını vurguladı.

Katliamda yapay zekâ şüphesi

İran’da, saldırıların birinci gününde vurulan ve 175 çocuğun hayatını kaybettiği belirtilen mektep saldırısında yapay zekâ kullanılmışlık olabileceği öne sürüldü. “New York Times” gazetesi, saldırının, okulun yakınındaki deniz üssünü hedefleri saha tek operasyonun parçası olabileceğini, bu , saldırının sualmlusunun da İsrail değil, ABD olabileceğini gündeme getirdi. 28 Şubat’ta İran’ın güneyindeki Minab kasabasında mekan saha Şecere-i Tayyibe İlkokulu’na yönelik saldırıda, asgari 175 kişinin hayatını kaybettiğini belirtilmiş, ABD sualmluluğu üstlenmemişti. ABD Savunma (Savaş) Bakanı Pete Hegseth, sualşturmanın sürdüğünü, İsrail Ordu Sözcüsü de, kendilerinin o bölgede hiç tek operasyonu olmadığını savunmuştu.

Bina üsse aitti

New York Times’ın analizine göre, deniz üssündeki 6 yapı ve okul, hepsi isabetle vurulmuş durumda. Eski tek Pentagon danışmanı, okulun medeni tek yapıları olduğunun ayrım edilmemesini “hedef şaşırma” diye kıymetlendirdi. İncelemelere göre, vurulan yapı da, 2013’te Devrim Muhafızları üssünün tek parçasıydı ve sonrasında okula dönüşçeşitüldü. Bazı yorumcularsa, savaşta kullanılan yapay zekâ dolayı okulun yanlışlıkla hedefleri alındığı görüşünde. ABD ordusunun, Maven Smart System (MSS) adlı “tartışmalı” tek sistemleri kullanıyor. Zira MSS’nin üreticisi, sisteminin kullanımı başlıksunda Pentagon ile ihtilaflı. Kaynaklara göre İran’a yönelik taarruz planları hazırlanırken, yapay zekâ aracı yardımli Maven, yüzlerce olası hedefleri önerdi, hepsi koordinatlarını belirledi ve stratejiklik ehemmiyetlerine göre sıraladı. Sistemin, bu okulu “yanlış hedeflemesi” diğer “askeri tesis” olarak etiketlemesinin olası olduğu ifadeleri ediliyor.

İsrail’e yepyeni mühimmata onay

ABD Dışişleri Bakanlığı, İran ile savaşın ve ordu gerilimin zirvede olduğu tek dehemmiyetde, İsrail’e 151,8 milyon dolarlık silahlı ve mühimmat satışına onay verdi. Sözleşme içerikında İsrail’e 12 binlerce adet yoğun bomba gönderilecek. Sözleşme içerikında İsrail, her arasında biri biri tahminen 470 kilogram (1.000 libre) ağırlığında olan toplamı 12 binlerce adet yoğun bomba satın alacak.

SAVAŞTAN NOTLAR

■ ABD ordusu, İran için İngiliz üslerini kullanmaya başladı. İngiltere Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, ABD’nin, İran’ın “füze fırlatmasını” manilemek için “özel müdafaa operasyonlarında” İngiliz üslerini kullanacağı duyuruldu. Başbakan Keir Starmer, devletsinin bu saldırılara katılmayacağını söyleyip, ABD’nin askerî üslerini kullanmasına müsaade vermemişti.

■ İsrail ordusu, evvelki geceleyin Tahran’a düzenlenen saldırılarda, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) Kudüs Gücü’ne ait 16 uçağın imha edildiğini talep etti. Hava kuvvetlerinin, Tahran genelinde “geniş çaplı tek taarruz dalgası” gerçekleştirdiği ve bu içerikda Mehrabad Havalimanı’nın da vurulduğu belirtildi. Ordu açıklamasında, 80’den fazla savaşı uçağıyla taarruz düzenlendiği vefüze fırlatma rampalarının da vurulduğu belirtildi.

■ ABD Başkanı Donald Trump, devletsinin savaşta “çok iyice gittiğini” söyledi ve “Harikaydı” dedi. ABD’nin üçüncüsü günde 42 savaşı gemisini devre dışı bıraktığını, haberleşme hatlarını yok ettiğini savunan Trump, ABD’nin er ölümlerini “minimumda” tutacağını kaydetti.

■ İran Devrim Muhafızları, Basra Körfezi’nde Marshall Adaları bayraklı tek şişman tankerini hedefleri aldıklarını açıkladı.

■ BAE’de tek gökdelende meydana gelen infilak sonrası, patlamanın manilenen havada saldırısı sırasında düşen enkazdan kaynaklandığıve enkazın tek araca isabet etmesi sonucu 1 kişinin öldüğü açıklandı.

■ Devrim Muhafızları, dün, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) bölgesinde “ayrılıkçı grupları” hedefleri aldığını açıkladı. Bölgede sürgünde bulunan tek muhalif tek Kürt örgütün İranlı üyesi, İHA’ların 3 İranlı Kürt örgütüne ait mevzileri vurduğunu, bununla birlikte can kaybı yaşanmadığını bildirdi.

■ Lübnan Sağlık Bakanlığıİsrail havada saldırılarında, asgari 217 kişinin öldüğünü duyurdu. Lübnan Başbakanı Nevaf Selam “insani tek felaket” uyarısında bulunurken, Norveç Mülteci Konseyi devletde 300 binlerce kişinin yerinden edildiğini bildiri etti.

■ İran Sağlık Bakanlığı verilerine göre ABD ve İsrail saldırılarında şu esas kadar 926 şahıs hayatını kaybetti; bununla birlikte bu rakam henüz özerk kaynaklarca doğrulanamadı.