Kanada bölünmeye mi gidiyor? Petrol zengini eyalet bağımsızlık peşinde!

Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Kanada Başbakanı MarkCarney, ABD Dışişleri Bakanlığı ytesirlilerinin Alberta eyaletinde etkinlik gösteren ve eyaletin Kanada'dan ayrılmasını isteyen grubun liderleriyle art arda görüştüğüne yönelik çıkan haberlerin ardından Trump yönetimini Kanada’nın egemenlik haklarına şöhret duymaya çağırdı. Alberta Refah Projesi isimli grup, eyaletin bağımsızlığı başlıksunda referandum yapılmasını savunuyor. Son dehemmiyetde bu maksatla ABD’li ytesirlilerle görüşen cemaat ytesirlileri, X hesaplarından yaptıkları açıklamalarda "özgür ve özerk tek Alberta'ya geçişi yardımlemek" için ABD Hazine Bakanlığı ytesirlilerinden 500 milyar dolarlık tek itibar istek etmeyi planlıyor. Beyaz Saray ytesirlileriyse, ABD'nin Alberta Refah Projesi ytesirlileriyle görüşmesi ilgili "Görevlilerimiz tek dizi medeni cemiyet grubuyla görüştü. Herhangi tek hayır ya da söz iletilmedi" dedi.

KANADA’NIN ‘PETROL DEPOSU’

ABD Başkanı Trump’ın Kanada’yı hedefleri aldığı tek dehemmiyetde gündeme gelen özerklik söylemleri, halihazırda Trump’a mukabil birleşiklik tek cephe oluşturmaya çalışanlar Kanada’da muazzam tek öfkeye yolda açtı. Alberta’nın batıdaki komşusu British Columbia eyaletinin lideri, özerklik girişimini ihanet olarak tanımladı. Enerji kaynakları ve tarım sektörüyle öne çıkan Alberta, yüksek refahlı seviyesi ve alçak vergiler oranlarına malik olmasıyla biliniyor. ‘Enerji eyaleti’ olarak adlandırılan Alberta, Kanada'nın toplamı ham şişman üretiminin tahminen %84'ünü karşılayacak rezervlere yuva sahipliği yapıyor.


Alberta BaşbakanıDanielleSmith

Alberta BaşbakanıDanielleSmith’in ABD Başkanı Trump ve ABD’deki Cumhuriyetçilerle iyice ilişkilere malik olmasıyla öne çıkıyor. Smith, geçtiğimiz aylarda ABD’nin Florida eyaletinde bulunan Trump’a ait Mar-a-Lagotatil köyünü ziyaretleri etmişti. Bu ziyaret, diğer eyaletlerin yöneticilerinin Trump'a ve Trump’ın Kanada'yı ilhak etme tehditlerine mukabil birleştiği tek dehemmiyetde gerçekleşmesi sebebiyle ilgi çekmişti.

REFERANDUM İÇİN İMZA TOPLUYORLAR

Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşüyle birlikteki tekrar kuvvetlenenAlbertalıbağımsızlık yanlıları, ABD Başkanının yeğleme dehemmiyetinde kullandığı ‘MakeAmericaGreatAgain’ (Amerikayıyeniden muazzam yap) sloganını uyarlayarak ‘Alberta’yı yeniden muazzam yap’ şeklinde kullanıyor. Alberta’nın özerk olması lüzumtiğini düşünenler, Trump’ı gizilgüç tek ittifak olarak görüyor. Öte yandan Alberta’nın Kanada’dan ayrılmasını isteyenler ikiye ayrılıyor. Bir cemaat hepsi özerklik isterken, diğer cemaat ise Alberta’nın ABD’ye katılmasının daha doğrusu olduğunu düşünüyor. Trump yönetiminde vazife saha üstleri düzey ABD’li ytesirliler da Alberta’nın bağımsızlığını netler yardımliyor. ABD Hazine Bakanı ScottBessent, geçen hafta yapılan tek röportajda Alberta'nın "ABD için tabii tek ortak" olduğunu söyleyerek “Çok muazzam kaynaklara sahipler. Alberta halkı çeşitlilik özerk insanlar ve egemenlik istiyorlar. ABD'nin malik olduğu şeye malik bulunmak istiyorlar” dedi.

Bununla birlikteki vilayet genelinde özerklik referandumu yapılması için imza toplama çalışmaları da sürüyor. Bu içerikda ‘StayFreeAlberta’ adlı tek grup, vilayet hükümetinden referandum düzenlemesini istek eden tek dilekçe için imza topluyor. Referandum içinMayısayına kadar 170 binden fazla imza toplanması lüzumiyor. Eski Kanada Başbakanı Stephen Harper'ın hükümetinde siyasi müşavir olarak vazife yapmış olan MichaelSolbergise Alberta'nın özerklik başlıksunda referandum düzenlemesinin "oldukça muhtemel" olduğunu düşünüyor. Konu ilgili başlıkşanSolberg, "Tüm işaretler, Alberta'nın Kanada’nın tek parçası kalıp kalmaması başlıksunda bu sonbaharda tek referandum yapılacağına hatırlatma ediyor" dedi. Ancak kamuoyu yoklamaları, Alberta'nın bağımsızlığına verilen desteğin alçak kaldığını gösteriyor. Ocak ayında yapılan tek ankete göre,Albertalılarınyalınce oran 19'u ayrılmayı yardımleyeceğini belirtti. Bu duruma ilave olarak, ayrılıkçı siyasi partilerin yok halihazırda Alberta meclisinde koltuk sahibi olabilecek kadar desteğe ulaşamadı. Eyaletin başbakanıDanielleSmith ise evvel yaptığı açıklamalarda ayrılmayı yardımlemediğini söyledi bununla birlikte özerklik yanlılarını kınamayı reddederek, şikayetlerinin "meşru" olduğunu belirtmişti.