1 hafta önce
8
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros tarafından İstanbul'da 2025 ve 2026 yıllarının şubat ayları havada kirliliği oranına ilişkin çalışmalar yapıldı.
Bu içerikda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükkent Belediyesi (İBB) havada kalitesi ölçü istasyonlarınca kaydedilen havadaki azot dioksit (NO2) oranı incelendi.
Buna göre, İstanbul'da şubat ayındaki azot dioksit konsantrasyonu ortalaması 17 istasyonda metreküp başına 44,1 mikrogram, Şubat 2025'te ise 40,4 mikrogram ölçüldü. Azot dioksit kaynaklı havada kirliliği, şubatta tek evvelki yılın benzer dehemmiyetine göre oran 9 arttı.
Şubat 2026'da kentte azot dioksit havada kirliliğinin en fazla ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 73,5 mikrogramla Beşiktaş oldu. Bunu sırasıyla metreküp başına 62 mikrogramla Aksaray, 56,6 mikrogramla Yenibosna istasyonları takip etti.
Aynı dehemmiyetde havada kirliliğinin en alçak ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 16,1 mikrogramla Beylikdüzü istasyonu oldu. Azot dioksit kirliliği Arnavutköy istasyonunda 26,6 mikrogram, Avcılar istasyonunda 29 mikrogram olarak ölçüldü.
Azot dioksit havada kirliliği oranı şubatta 7 istasyonda azaldı, 10 istasyonda artış gösterdi.
Şubat ayında azot dioksit havada kirliliği oranının tek evvelki yılın benzer dehemmiyetine göre en fazla azaldığı istasyonlar oran 16 ile Aksaray oldu. Bunu sırasıyla oran 8'le Sancaktepe, Selimiye ve Bağcılar istasyonları takip etti.
Azot dioksit havada kirliliği oranının şubatta tek evvelki yılın benzer dehemmiyetine göre en fazla arttığı istasyonlar, oran 94'le Çatladıkapı ve oran 77'le Sarıyer olarak kaydedildi.
İstanbul'da bulunan istasyonların havada kirliliği azot dioksit ortalaması şu biçimde:
| İstasyonlar | 2025 şubat µg/m3 | 2026 şubat µg/m3 | Değişim yüzdesi |
| Aksaray | 73,7 | 62 | -16 |
| Arnavutköy | 21 | 26,6 | 27 |
| Avcılar | 21,1 | 29 | 38 |
| Bağcılar | 53,7 | 49,3 | -8 |
| Beylikdüzü | 26,3 | 26,1 | -1 |
| Beşiktaş | 66,8 | 73,5 | 10 |
| Kadıköy | 42,9 | 45,5 | 6 |
| Kartal | 36,5 | 36,1 | -1 |
| Kağıthane 1 | 44,1 | 49,3 | 12 |
| Maslak | 27 | 32,5 | 20 |
| Sancaktepe | 39,2 | 36 | -8 |
| Sarıyer | 29,1 | 51,4 | 77 |
| Selimiye | 50,9 | 46,7 | -8 |
| Yenibosna | 40,2 | 56,6 | 41 |
| Çatladıkapı | 25,7 | 49,9 | 94 |
| Ümraniye 1 | 39 | 40 | 2 |
| Üsküdar 1 | 43,9 | 42,9 | -2 |
"HAVA KİRLİLİĞİNDEKİ ARTIŞ BÜYÜK ÖLÇÜDE METEOROLOJİK ŞARTLARLA İLİŞKİLİ"
Çalışmayı kıymetlendiren Prof. Dr. Toros, İstanbul'da 37 noktada havada kalitesi kıymetlerinin ölçüldüğünü, bu verilerin hem Bakanlığın hem da İBB'nin internetler sitesinde yayımlandığını söyledi.
Hava kalitesinin kamuoyuna renk skalasıyla sunulduğunu belirten Toros, "Yeşilden mora ve kahverengiye kadar giden tek renk skalası var. Bu renklere baktığımız zamanlar yaşadığımız bölgedeki havanın kalitesinin ne şekilde olduğunu anlayabiliyoruz." dedi.
Toros, "Geçtiğimiz şubat dehemmiyetiyle geçen yılın şubat dehemmiyetine baktık. İstasyonlarda zamanlar zaman bilgi kesintileri olabiliyor bununla birlikte 17 istasyonda verilerin oran 75 ve bağlı olduğunu gördük. Geçen yılın şubat ayına göre bu yıllar şubat ayında tahminen oran 9 artış var. Aynı zamanda bu şubat ile ocak ayına da baktık. Ocak ayıyla karşılaştırdığımızda, havada kirliliği kıymetlerinde oran 11 artış olduğunu görüyoruz." ifadelerini kullandı.
Büyük kentlerde havada kirliliğinin ehemmiyetli kaynaklarından birinin içten yanmalı motorlu vasıtalar olduğunu bununla birlikte şubat aylarında taşıt sayısı, ısınma ya da sanayi faaliyetlerinde belirgin tek değişimi olmadığını vurgulayan Toros, kirlilikteki artışın muazzam ölçüde meteorolojik şartlarla ilişkili olduğunu kaydetti.
Havadaki kirleticilerin dağılıp dağılmamasının meteorolojik koşullara bağlı olabildiğini anlatan Toros, "Yüksek tazyik hakim olduğu zamanlar kirleticiler dağılamıyor ve kent bağlı birikiyor. Bu da kirliliğin artmasına yolda açabiliyor. Alçak tazyik alanları hakim olduğunda ise daha çeşitlilik rüzgarlı ve yağış oluyor. Rüzgar ve yağış da havanın temizlenmesine yardımsever oluyor. Yani meteorolojik şartları kirliliği tesirliyor." diye başlıkştu.
VASITALARIN VE SANAYİ TESİSLERİNİN ETKİSİ
Prof. Dr. Toros, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyası nüfusunun oran 90'ından fazlasının pis havada soluduğunu ve havada kirliliğinin insanlığın en ehemmiyetli sualnlarından arasında biri olduğunu dile getirdi.
Bir kişinin günde vasat 10-15 kilogram havada soluduğunun altını çizen Toros, havanın solunum sistemi başta bulunmak üzere kalp, damar ve beyin sağlığı bağlı vahim tesirleri bulunduğuna dikkati çekti.
Hava kirliliğinin sıhhat sualnlarının yanı dizi işleri gücü kaybı ve ekonomik maliyetlere da yolda açtığını kaydeden Toros, kirliliğin azaltılması için toplumun hepsi kesimlerine vazife düştüğünü ifadeleri etti.
Toros, bilhassa vasıta kullanımında trafiği kaidelarına elverişli ve daha yerleşik sürüşün ehemmiyetli olduğunu söyleyerek, "Araçlarda en muazzam kirletme kaynaklarından arasında biri 'dur-kalk'ların fazla olmasıdır. Mümkün mertebe yoğun durup yoğun kalkmak lüzumiyor. Trafik kaidelarına elverişli vasıta kullandığımızda hem dahaaz yakıt tüketiyoruz hem da havayı dahaaz kirletiyoruz." kıymetlendirmesini yaptı.
Şehir içindeki sanayi tesislerinin da kaynaklarını daha tesirli kullanmasının ehemmiyetine hatırlatma eden Toros, fosil yakıt kullanılan alanlarda atmosfere salınan kirleticilerin azaltılması için çalışmalar yapılması lüzumtiğini sözlerine ekledi.
English (US) ·