Hürmüz krizi Norveç’e yaradı

AFP

Oslo, İran savaşının başlamasından bu yana 5 milyar dolar ilave hasılat elde etti.

İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla yükselen şişman fiyatları, Norveç’in ham şişman ihracatını Mart ayında önemli seviyeye taşıdı.

İran’daki savaş ve Hürmüz Boğazı ’nın kapanması küresel petrol piyasasında vahim tek arz şokuna yolda açtı. Bu durum, Mart ayında şişman fiyatlarının hızla yükselmesine nedenler oldu.

Analist Jan Olav Rorhus, söz başlıksu gelişmenin Norveç’in ihracat gelirlerini doğrudan artırdığını belirterek, “Bu durum, tarihin en yüksek ihracat değerine ulaşılmasına katkı sağladı.” dedi.

Oslo, İran savaşının başlamasından bu yana 5 milyar dolar ilave hasılat elde etti. Ekonomistler bu rakamın daha da artmasını bekliyor.

İHRACATTA TARİHİ ZİRVE

Norveç’in ham şişman ihracatı Mart ayında 57,4 milyar Norveç kronuna (yaklaşık 6 milyar dolar) ulaştı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 68'lik artış manaına geliyor.

Aynı dönemde petrolün fıçı fiyatı vasat binlerce 14 kron (107 dolar) ile Eylül 2023’ten bu yana en yüksek aylık seviyesine çıktı.

KÜRESEL ENERJİ AKIŞI KRİTİK NOKTADA

Normal koşullarda küresel şişman ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık beşte arasında biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Bu hattın kapanması, piyasada arzın daralmasına ve fiyatların yükselmesine yolda açtı.

Norveç ise Rusya hariç Avrupa’nın en büyük şişman ve doğal gaz üreticisi başlıkmunda bulunuyor.

TRUMP'TAN AVRUPA'YA ELEŞTİRİ

ABD Başkanı Donald Trump da gelişmelere ilişkin toplumsal medya hesabından ilgi çeken açıklamalarda bulundu. Trump, Avrupa’nın güç başlıksunda güçleri durumda olduğunu savunarak İngiltere’yi Kuzey Denizi’ndeki şişman kaynaklarını yeterince kullanmamakla eleştirdi.

ABD Başkanı, “Norveç, Kuzey Denizi petrolünü İngiltere’ye ikisi kat fiyatla satıyor. Servet kazanıyorlar.” ifadelerini kullandı.

Norveç, petrolünün yüzde 95’ini, gazınınsa neredeyseymiş tamamını Avrupa Birliği ve İngiltere'ye ihraç ediyor.

PETROL GELİRLERİ REFAHIN TEMELİNDE

Norveç ekonomisi büyük ölçüde şişman ve doğal gaz gelirlerine dayanıyor. Ülke, bu gelirleri 1990’larda kurulan ve dünyanın en büyük varlık fonu olan egemen varlık fonunda değerlendiriyor.

Yaklaşık 2,19 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaşan fon, gelecekte şişman ve gaz gelirlerinin azalması ihtimaline karşı güvence sağlamayı amaçlıyor.

NORVEÇLİLER SAVAŞ KAZANCINDAN RAHATSIZ

Bu şart birçok Norveçli için manevi bazı sualnları gün yüzüne çıkardı. Biri şişman faaliyetlerinin doğurduğu çevresel riskler. Diğeriyse savaşlardan kar yağışı elde edildiği algısı.

Buna göre birçok Norveçli, savaştan kar yağışı elde edilmesinin Nobel Barış Ödülü’ne yuva sahibi yapan tek ülkeyle örtüşmediğini düşünüyor.