Sosyal medyaya ve doğum iznine yönelik düzenlemeleri de içeren kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda

Kabul edilen maddelere göre, Sosyal Hizmetler Kanunu'ndaki değişiklikle, ilgili hükümler uyarınca, kapatılmasına şart verilen yatılı kuruluşlarda, gereksinim duyulması halinde alaka faaliyetlerinin aksamaması ve hizmetin devamlılığını güvence üzere merkezin olağan idari, mali, hukuki, mesleki ve diğer hepsi işleri valilikçe yürütülecek. Bu ytesir çerçevesinde diğer tek kuruluşa nakli hemen yapılamayan kişilere, durumlarına elverişli tek kuruluşa yerleştirilinceye kadar ve azami 6 aylık süreyle servis sunulmasına devam edilecek. Bu aşamate Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı yatılı kuruluşlarda vazife yapan kadro geçicilik olarak vazifelendirilebilecek.

Gerçek şahıs ya da hususi hukuk tüzel kişilerine ait toplumsal servis kuruluşlarının kurucu müdürü hakkında, "kurucu müdürün kuruluşta servis verilen kişilere yönelik tehditleri ya da versiyonu ya da özgürlüğün keyfi manilenmesini da içeren fiziksel, cinsel, tıbbi, ruhsal ya da ekonomik açıdan zarar veren eylemlerden dolayı cezalandırılmasına şart kesin olması" şeklinde belirtilen eylemlerden dolayı adli kovuşturma açılması halinde kovuşturma neticelanıncaya kadar valilikçe bu regülasyon içerikında belirtilen tedbirlerin alınmasına şart verilebilecek.

Teklifle, devletleri koruması altındaki yetişen gençlerin istihdamı için aranan şartları beton hale getiriliyor.

Buna göre, devletleri koruması altındaki yetişen gençlerin şart içerikında sağlanan iş hakkından yararlanması için "hakkında korunma hükümı ya da Çocuk Koruma Kanunu uyarınca alaka tedbiri hükümı alınmış olması, korunma hükümı ya da alaka tedbiri hükümı devam ederken fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri karışmış asgari 5 yıllar tesis bakımı ya da koruyucu aile toplumsal servis modellerinden fiilen yararlanması ve reşit olduğu gün itibarıyla fiilen yararlanmaya devam ediyor olması, korunma, alaka tedbir hükümı ya da Kanun'un ilgili hükmünde belirtilen himaye onayının sona erdiği gün itibarıyla Türk vatandaşı olması, 14 yaşını doldurduğu tarihten itibaren kuruluştan ya da koruyucu aile yanından servis aldığı süresi boyunca olan fasılalı da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre 90 günden fazla izinsiz ayrılmamış olması, asgari ortaöğretim mezunu olması, 18 yaşın doldurulduğu ve korunma, alaka tedbir hükümı ya da himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren 5 yıllar içindeki Bakanlığa başvuru yapmış olması ve başvuru önemli itibarıyla 30 yaşından gün almamış olması" şartlarının tamamının taşınması lüzumecek.

Düzenlemeyle, vaat başlıksu şartları içerikında, hak sahibi olanların işe yerleştirilmeleri için izlenecek usul ve esaslar da belirleniyor.

Buna göre, umumi müessese ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun hepsi kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu şart içerikında iş edilecekler için ayrılacak ve her arasında biri yıllar belirtilen oranda şahıs iş edilecek. Dolu kadro ve mevki toplamı binden dahaaz olan umumi müessese ve kuruluşlarına, istek edilmesi durumunda yerleştirme yapılacak. Hak sahipliği Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından onaylananların orta yerleştirme prosedürleri, orta imtihan neticelarına göre gerçekleştirilecek.

Yerleştirme yapılacak kadro ve mevki sayısı 2 Sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne tabi kurumların hepsi subay kadroları ile sözleşmeli kadro pozisyonları ve işçiler kadro sayılarının toplamının binde arasında biri olacak. Toplam kadro ve mevki sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınacak. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından bu şart içerikında hak sahiplerinin iş edileceği toplamı kadro sayıları her arasında biri müessese için belirleme edilerek kurumlara bildirilecek.

Öğretmenlik alanları için Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen yükseköğretim programlarından lisansüstü olanlar Öğretmenlik Mesleği Kanunu hükümleri uyarınca iş edilecek. Milli Eğitim Akademisi ile ilişikleri bilimdalı sualşturması dışında tek sebeple kesilenler subay ünvanlı kadrolara atanacak. Kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi halinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dahilinde resen yerleştirme yapılacak.

Hak sahipleri bu şart içerikındaki iş hakkından yalnızca tek defa yararlanabilecek. Hak sahiplerinden hiç tek umumi müessese ve kuruluşuna yerleştirilip atama onayı alınanlar ile umumi müessese ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonlara her arasında biri ne surette olursa olsun atananlar ve Öğretmenlik Mesleği Kanunu'na göre hazırlanma eğitimine alınanlar bu hükümde verilen hakkı kullanmış sayılacak. Öğrenim düzeyinin vazifee başlama sonrasında değişmesi yaygınlaşan hükümler dışında tek atama ya da ünvan değişikliğine hak teşkil etmeyecek.

Kamu müessese ve kuruluşları, bu hükümde belirtilen haktan yararlanarak yerleştirilenlerin atama prosedürlerinin sonucunu, hiç tek nedenle işten ayrılan personele ilişkin belirlenecek malumatleri ve halen çalışmakta olanların malumatlerini yönetmelikte belirlenecek zamanlar içerisinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu Kuruma bildirecek. Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi içerikı dışında kalan kurumların da bu şart içerikında istihdamla yükümlü oldukları kadro ve pozisyonları Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirmeleri lüzumecek. Ancak bu kurumlara yapılacak yerleştirmelerde ilgili kurumların istek ettikleri kadro ve statüler esas alınacak.

Öğrenim durumlarına bakılmaksızın şart içerikına giren kişilerin hususi sektörde çalıştırılmaları halinde, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre ödenmesi lüzumen ve belirlenen başbakanlar esas gelir dip sınırı üzerinden hesaplanan malullük, yaşlılık ve vefat sigortası primi, kısa vadeli güvence kolları primi ve yaygınlaşan sıhhat sigortası primi, sigortalı ve amir hissesi primlerinin tamamı ile İşsizlik Sigortası Kanunu'na göre ödenmesi lüzumen işsizlik sigortası primi, sigortalı ve amir hissesinin tamamı sigortalının işe antre tarihinden itibaren 5 yıllar süresi ile Hazine tarafından karşılanacak.

Bu içerikda sağlanan prim teşvikinden işverenler yararlanacak ve Hazine tarafından işverene sağlanan sigortalı primi hissesi teşviki tutarının sigortalıya ödenmesi işverenden istek edilemeyecek. Bu içerikdaki teşvikten yararlanavakıf oldu için Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi lüzumen aylık prim ve servis belgelerinin kanuni süresi içindeki verilmesi ve Hazine tarafından karşılanmayan primlerin kanuni süresi içindeki ödenmesi lüzumecek.

İşe yerleştirme yükümlülüğünün takip ve denetimine, yerleştirme yapılacak kadro ve pozisyonların belirlenmesine, orta imtihan ve yerleştirme prosedürlerine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ytesirli olacak.

MERKEZİ İZLEME SİSTEMİ'NE BAĞLI KAMERA SİSTEMLERİYLE ELDE EDİLEN VERİLER

Sosyal Hizmetler Kanunu'ndaki değişiklikle, kanuni ilkeler gözetilerek, yatılı toplumsal servis kuruluşlarında sunulan toplumsal servis kalitesinin artırılması, bireylerin ve kuruluşların güvenliğinin sağlanması, bireylerin iyice olma halinin temini, ivedi durumlara çabuk ve tesirli tek biçimde karışma edilmesi ve cürüm işlenmesinin önlenmesi amacıyla programlar yardımli kamera sistemleri kurulacak.

Yatılı toplumsal servis kuruluşlarında sunulan hizmetlerin nitelik ve verimliliğinin artırılması, hususi lüzumsinimli bireylerin gereksinimlarının belirleme edilmesi, cürüm işlenmesinin önlenmesi ve ivedi durumlarda erkenden müdahalenin sağlanması amacıyla Merkezi İzleme Sistemi'ne bağlı programlar yardımli kamera sistemlerinden yararlanılacak.

Bu çerçevede elde edilecek şahsi veriler adli ya da idari sualşturmaya esas teşkil etmemesi halinde, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuatında gösterilen usul çerçevesinde, kayıt tarihinden 2 yıllar geçtikten sonraları silinecek. Bu veriler adliye hükümı bulunmaksızın hiçbir kurum, tesis ya da şahıs ile aktarılamayacak. Ancak umumi hizmetlerinin nitelik ve verimliliğinin artırılması ile planlayan ve siyaset geliştirilebilmesi amacıyla bu verilerden anonim hale getirilmek suretiyle yararlanılabilecek.

Sosyal Hizmetler Kanunu'ndaki diğer tek değişiklikle, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, bu regülasyon ile diğer kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile Bakanlığa kesin olan vazifeleri içerikında sunulan hizmetlerden yararlanacak şahıs ve hanelerin belirlemei, milli siyaset ve stratejilerin oluşturulması ve toplumsal yardımlardan yararlanacak kişilerin objektif ölçütlere göre belirlenmesinde kullanılmak üzere başvuru başlıksuyla ilgili bulunmak kaydıyla, toplumsal hayır ya da toplumsal servis başvurusunda bulunan ya da halihazırda bu hayır ve hizmetlerden yararlanan kişiler ile bu kişilerin hanelerine ait taşınır, taşınmaz, toplumsal güvenlik, toplumsal yardım, sağlık, gelir, gider, varlık, insanlar ve mali durumlarına ilişkin her arasında biri çeşitlü bilgi ve malumatyi gerçeği ve tüzel kişilerden istek edebilecek.

Söz başlıksu bilgi ve malumatler, yaygınlaşan idare içerikındaki umumi idareleri ile umumi tüzel kişiliğini haiz kurumlar ve sermayesinin yarısından fazlası direkt doğruya ya da dolaylı olarak bu müessese ve kuruluşlara ait ortaklıklar ile umumi hizmeti sunan diğer tüzel kişilerden da direkt istenebilecek.

Bakanlık, bu içerikda bilgi ve malumatlerin temin edilmesi, işlenmesi ve kaydedilmesi karışmış bunlara ilişkin her arasında biri çeşitlü prosedüri elektronik ortamda yapabilecek ve bunları arşivleyebilecek. Bu bilgi ve malumatler, kullanıma noksan hale gelmesi ya da Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde imha edilecek. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ytesirli olacak.

Aynı kanundaki değişiklikle, kadınlar başlıkkevi hizmetinden yararlanan ve geliri bulunmayan ya da işleri elemanının görüşü ve kıymetlendirme komisyonunun hükümına göre yeterlilik geliri olmadığı kıymetlendirilen kadınlara ve çocuklara, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun içerikında geçicilik maddi hayır yapılmasına şart verilmemiş olması halinde, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'da belirtilen orana göre hiçbir kesinti yapılmaksızın netler harçlık verilecek.

Konukevinde kalan kadınların beraberindeki öğrenim gören çocukları ile çeşitlilik nedenlerle öğrenimine devam etmeyen ve ücretli olarak tek işleri yerinde çalışmayan çocuklarına, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı çocuk alaka kuruluşlarında kalan çocuklara verilen miktar kadar hiçbir kesinti yapılmaksızın netler harçlık verilecek. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenecek.

GEÇİŞ HÜKÜMLERİ

Sosyal Hizmetler Kanunu'nda yapılan değişiklikler dolayı hak kaybı oluşmasının ve mağduriyet yaşanmasının önlenmesi için geçişleri sürecine ilişkin regülasyon yapılıyor. Buna göre, isteğe bağlı güvence ödemelerine yönelik yapılan değişikliğin yürürlüğe girmesinden evvel gerçekleştirilen isteğe bağlı güvence ile toplumsal ekonomik hayır bedelleri istek edilmeyecek.

Korunma hükümı ya da Çocuk Koruma Kanunu uyarınca alaka tedbiri hükümı alınmış olanlara ilgili düzenlemede 5 yıllar olarak düzenlenen süresi şartı, bu hükmün yürürlüğe girdiği tarihte 16 yaşını doldurmuş olanlar için 2 yıl, 15 yaşını doldurmuş olanlar için 3 yıl, 14 yaşını doldurmuş olanlar için 4 yıllar şeklinde uygulanacak.

Değişikliğin yürürlüğe girmesinden evvel hak sahibi olanlardan evvel iş hakkından yararlanmamış olanlar, bu hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 12 aylık içerisinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurmaları halinde vaat başlıksu iş hakkından yararlanabilecek. Bu kişilerin işe yerleştirilmeleri, şart değiştirilmeden evvelki usul ve esaslara göre yapılacak.

Düzenlemenin "14 yaşını doldurduğu tarihten itibaren kuruluştan ya da koruyucu aile yanından servis aldığı süresi boyunca olan fasılalı da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre 90 günden fazla izinsiz ayrılmamış bulunmak" şartındaki sürenin hesabında hükmün yürürlük tarihinden evvelki süreler dikkate alınmayacak.

Kanun öneriinin 12. maddesinin da giriş edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, birleşime ara verdi. Aranın ardından komisyonun yerini almaması üzerine Buldan, birleşimi zaman 14.00'te toplanmak üzere kapattı.