Hürmüz ablukasına dakikalar kaldı. ABD ablukanın detaylarını paylaştı.

AFP

ABD'nin ablukaya alacağı Hürmüz Boğazı

ABD Başkanı Trump gözünü Hürmüz Boğazı'na dikti. Boğaza ABD donanması TSİ 17.00'dan itibaren abluka uygulamaya başlayacak.

Önce ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM, ardından da günaydın saatlerinde ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz'e uygulanacak deniz ablukasının saatini toplumsal medya platformu Truth üzerinden paylaştı. 

Trump, “ABD, 13 Nisan zaman (TSİ) 17:00'da İran limanlarına giriş ya da çıkış yapan gemileri abluka altına alacak.” diye yazdı. Pakistan'ın başkenti İslamabad’da gerçekleştirilen görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması ve 2 haftalık kırılgan ateşkesin tehlikeye girmesinin ardından, ABD tüm İran limanlarına ve kıyı bölgelerine yönelik deniz ablukası başlatacak. 

Hürmüz Boğazı'nda ABD ablukası başlamadan önce 2 tankerin boğazı geçerek Basra Körfezi'nden çıktığı görüldü. Tankerlerin şişman yüklü olduğu ifadeleri edildi.

ABLUKA NASIL GERÇEKLEŞTİRİLECEK?

Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki tüm İran limanlarını içerikası beklene ablukada Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara giden gemilerin geçişlerinin manilenmeyeceği belirtildi. 

ABD donanması, İran dışındaki limanlara giden ya da o limanlardan gelen Hürmüz Boğazı'ndaki gemilerin manilenmeyeceğini duyurdu. Açıklamada, abluka başlamadan önce ticari gemilere biçimsel tek duyuru yoluyla ilave malumat verileceği belirtildi.

ABD Başkanı Donald Trump, uluslararası sularda İran’a geçiş ücreti ödeyen her arasında biri geminin durdurulacağını ve Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların imha edilmeye başlanacağını 12 Nisan'da Truth üzerinden açıkladı.

Trump toplumsal medyada, "Yasadışı geçiş ücreti ödeyen hiç kimse açık denizlerde güvenli geçiş yapamayacak" diye yazdı ve "Bize ya da barışçıl gemilere ateş eden hiç tek İranlı cehenneme gönderilecek!" dedi.

ABD ordusu bölgedeki denizcilere tek hatırlatma gönderdi. Açıklamada, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nın doğusundaki Arap Denizi'nde abluka uygulanacağı, abluka altındaki bölgeye izinsiz giren ya da bu bölgeden ayrılan her arasında biri türlü gemi; durdurma, güzergah değiştirme ve alıkoyma işlemlerine tabi olacağı duyruldu. Ablukanın sancak ayrımı gözetmeksizin tüm gemiler trafiği için geçerli olacağı açıklanırken Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki varış noktalarına giden ya da bu noktalardan gelen tarafsız transit geçişlerin manilemeyeceği vurgulandı. Tarafsız gemilerin, kaçak kargo bulunup bulunmadığının belirlemei amacıyla “ziyaret ve arama” diğer denetlemeye tabi tutulabileceği, gıda, tıbbi malzemeler ve diğer ilköğretim ihtiyaçları içeren insani yardımlara, denetime tabi tutulmak kaydıyla müsaade verileceği açıklandı.

Umman'ın Hürmüz kıyılarında bekleyen tek gemi

İRAN “ATEŞKES İHLALİ” SAYABİLİR

İran Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı'na yaklaşan ordu gemilerin ateşkes ihlali sayılarak karşılık göreceğini açıkladı. Halihazırdaki 2 haftalık ateşkesin, eğer bozulmazsa, 22 Nisan'a kadar sürmesi bekleniyor.

Ateşkes devam etse bile, birçok bilirkişi Körfez'den geçen güç akışının normale dönmesinin zamanlar alacağını ve bunun da küresel iktisat için daha yüksek yakıt fiyatları ve daha yüksek şişirme manaına geleceğini öngörü ediyor. Fox News'a başlıkşan Trump, şişman fiyatlarının Kasım ayındaki ara seçimlere kadar yüksek kalabileceğini söyledi.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaş yönetiminden sualmlu birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, ABD Başkanı Donald Trump'ın "deniz ablukası" tehditlerine ilişkin açıklamalar yaptı. ABD'nin İran'a ait gemilere uluslararası sularda müdahale hükümını "yasa dışı tek hareket ve korsanlığın tek işareti" olarak nitelendiren Zülfikari, "İran Silahlı Kuvvetleri, Basra Körfezi ve Umman Denizi'ndeki limanların güvenliğinin ya herkes için ya da hiç kimse için olduğunu açık ve hepsi tek şekilde ilan eder. İran'ın Basra Körfezi ve Umman Denizi sularındaki limanlarının güvenliği tehditleri edilirse bölgedeki hiçbir iskele güvende olmayacaktır." ifadelerini kullandı.

İNGİLTERE: BİZ ABLUKAYA KARŞIYIZ

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İngiltere'nin İran savaşına sürüklenmeyeceğini ve Hürmüz Boğazı'nın abluka altına alınmasını yardımlemediğini söyledi. BBC'ye başlıkşan Starmer, Boğaz'ın yeniden açılmasının hayatiliği önem taşıdığını belirtti.

İSLAMABAD'DA BARIŞA ENGEL OLAN HÜRMÜZ MÜYDÜ?

İran medyası, İslamabad'da başarısızlıkla sonuçlanan müzakerelerde tek dizi başlıkda anlaşmaya varıldığını, bununla birlikte Hürmüz Boğazı ve İran'ın nükleer programının esas anlaşmazlık noktaları olduğunu söyledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "İran'ın maksimalizm, sürekli değişen hedefler ve abluka" ile karşılaştığını belirtti.

İslamabad'daki barış görüşmelerini yerinde sonraki NTV diplomasi muhabiri Deniz Kilislioğlu, izlenimlerini aktardı. Kilislioğlu, görüşmeler başladığında çok pozitif tek havanın olduğunu ve İran'ın ilköğretim 2 talebinin olduğunu belirtti. Lübnan ateşkesinin sağlanması ve aynı zamanda Körfez'deki dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını isteyen İran'ın bu başlıkda direttiğini aktaran Kilislioğlu, ABD tarafının doğrudan görüşmek istediğini söyledi. 

İran'ın doğrudan görüşevakıf oldu için bu taleplerin karşılanmasını istediği belirtilirken, Pakistan'ın “Bu başlıklar masada başlıkşulacak dolayısıyla gelin masada başlıkşalım” dediği kaydedildi. Kilislioğlu, görüşmelerin 1979 İran İslam Devrimi'nden bu yana en yüksek seviyede yapılmış görüşme olduğunu belirtirken görüşmelerin 2015 yılından bu yana taraflar arasındaki birinci doğrudan görüşme olduğuna ilgi çekti. “Görüşmeler pozitif başladı bile teknikleri heyetlerin oluşturulduğu, dip komitelerin kurulduğu özellikle 3 başlıkta finans, yaptırım ve nükleer başlıklarında teknikleri ekipler müzakere etmeye başladığı belirtildi.” dedi.

Görüşmelerde “Hürmüz tıkanıklığı” yaşandığını söyleyen NTV muhabiri Kilislioğlu, sürpriz olarak maksimalist taleplerle gelenin ABD olduğunu kaydetti. “Hürmüz'ün kontrolünde ABD kendisinin da olmasını istedi, İran buna karşı çıktı. O buhran aşılamadı ve saatler geçtikçe büyük tek sualn olarak masada kalmaya devam etti.” dedi. 

İlerleyen saatlerde İsrail tarafı ile olan temaslara aksan yapan Kilislioğlu, İsrail tarafının ABD heyetine ulaştığını, iletilar gönderdiğini aktardı. “Dolayısıyla kesin tek saatten sonraları tablo değişti ve Hürmüz'le birlikteki sıkıntılar doğdu. 21 saatlik görüşmelerin ardından tek sonuca ulaşılamadı. Ama ilgi çeken husus şu, JD Vance açıklamalarında Hürmüz'e hiç değinmedi, nükleer meselelere değindi.” ifadelerini kullandı. 

Görüşmelerin askıda olduğunu ama dolaylı görüşmelerin olabileceğini belirten Kilislioğlu, ateşkesin devamında İsrail'in pozisyonu, ABD ve İran'dan ileriki açıklamaların görev oynayacağını söyledi.