Hukukçulardan IBAN ile para transferi yapanlara uyarı

Derlenen malumatlere göre, vatandaşların oğullar dehemmiyetde ödemelerinde sık sık kullandığı IBAN yoluyla para transferi, çok sakıncaları da beraberinde getiriyor.

Kredi kartı komisyonundan kaçındı ya da fiş ve fatura düzenlememek için müşterilerden IBAN yoluyla tahsilat etmek isteyen çok işletmeler, hizmeti satın saha şahıs açısından da riskler yaratıyor.

Kişinin para gönderdiği IBAN'ın cürüm gelirleri riski ya da diğer nedenlerle takip altındaki olması, o hesaba para gönderen şahıs açısından da hukuki sualn doğurabiliyor.

"IBAN YOLUYLA GÖNDERİLEN PARA BAZI NETICELAR DOĞURABİLİR"

TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, başlıkya ilişkin AA muhabirine yaptığı kıymetlendirmede, IBAN yoluyla para göndermenin, hukuki olarak sebebe dayalı yöntem olduğuna hatırlatma etti.

Para transferinde izah kısmına sebebin yazılmasının, en azından yanlışlı anlaşılmaları önleyeceğine dikkati çeken Değirmenci, "Transfer yoluyla gelen parayla hasılat elde edilmesi vaat başlıksu olduğunda tek vergiler da oluşuyor. Eğer IBAN üzerinden para gönderimi hiç tek kontrat edimi ise vaat başlıksu hususun hatırlatma edilmesi lüzumlidir." dedi.

Değirmenci, IBAN yoluyla gönderilen paranın hesap sahibi şahıs bakımından çok neticelar doğurabileceği uyarısında bulunarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"IBAN'ına para gönderilen şahıs açısından, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun gereğince şüpheliler yöntem bildirimi için hesapların takibi lüzumebilir. Bu içerikda bankalar tarafından yapılan bildirimler, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) bünyesinde ilgilinin takibini lüzumtirebilir. IBAN'a gönderilen paraların kaynağı cürüm geliri olmasa bile cürüm ya da terörü örgütleri tarafından kullanılan hesaplardan gelen paralar, ilgili şahıs bakımından vaat başlıksu örgütlenmeye karışmış olduğu yönünde şüpheyi oluşturabilir. IBAN'a para gönderen açısından, para gönderilen IBAN'ın cürüm örgütü bünyesinde takip edilen tek hesap olması durumunda çok sualnlarla karşılaşılması muhtemel olacaktır. Tabii ki lüzum cürüm gelirlerinin aklanması lüzumse da terörizmin finansmanı içerikındaki ttesirklerde tekbaşına seferlik gönderimlerden ziyade tek örgü teşkil etmesi durumu daha ehemmiyetlidir."

Tacir ya da esnafın IBAN'larına yapılan ödemelerde kaide olarak alınan mal ya da hizmetin belirtilmesinin ehemmiyet taşıdığına dikkati çeken Değirmenci, "Para gönderimi süreklilik arz edecekse illaki mal ve servis alımına ilişkin notun düşülmesi, gelecekte alınan mal ya da hizmetin bedelinin ödendiğine ilişkin ihtilafları önleyecektir." diye başlıkştu.

"İŞLETMEYE KAYITLI IBAN KULLANILMALI"

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak da ekonomide ilköğretim sualnlerden birinin kayıt dışılık olgusu olduğunu belirterek, kayıt dışılıkla mücadeleye, yürürlüğe başlıklan sayısal uygulamalar ve denetim aşamalerinin ehemmiyetli yardım sunduğunu söyledi.

IBAN yoluyla yapılan para transferlerinde kanuni sualmluluk altına girilmemesi için ilgi edilmesi lüzumen eleştirel noktalar bulunduğuna hatırlatma eden Çolak, "Herhangi tek işletmeden mal ve servis alıyorsanız, ödemede işletme sahibinin ya da tek çalışanın şahsi IBAN'ının değil, işletmenin kayıtlı banka hesabına tanımlı IBAN kullanımına özen gösterilmelidir." ifadesini kullandı.

Çolak, alıcılar tarafından IBAN transferinde alım ve satıma başlıkları prosedürin özetle belirtilmesinin ehemmiyetli olduğunu belirterek, "Örneğin 'vasıta tamir karşılığı', 'X başlıktun satışı tutarı', 'Y plakalı aracın kaporası', 'özel ders bedeli', 'taksi ücreti' ve 'muayene parası' gibi. İleride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda delil olarak kullanılabilecek, kayıt dışılıkla mücadeleye yardım sunacaktır." kıymetlendirmesinde bulundu.

IBAN üzerinden yapılan para transferlerinin, doğrusu biçimde lüzumçelendirilmediği takdirde mali ve hukuki açıdan vahim mağduriyetlere yolda açabileceğini bildiren, Çolak, "Ticari tek etkinlik arz etmeyen, bireysel prosedürlere dayalı alacak ve alacaklar ile yardım gibi ücretli kalemleri dışında hesaba gelen yüksek uyumlu ve muntazam para transferleri, vergiler denetimleri sonucu ticari nitelik taşıdığı belirleme ve ispat edildiğinde, kayıt dışı hasılat ve gelir olarak cezalı vergilendirmeye başlıkları edilebilecektir." malumatsini aktartı.

"ADLİ SUALŞTURMA YAPILABİLİR"

Çolak, kaynağı belirsiz, yüksek uyumlu prosedürlere yönelik cürüm gelirlerinin aklanması ya da terörün finansmanı suçuyla ilişkili olduğuna dair kuşku bulunması üzerine, banka hesaplarına ve mal varlıklarına el başlıklabildiğini, adli sualşturma ve kovuşturma yapılabildiğini belirterek, "İleride kişilerin mağduriyet yaşamaması için yaptıkları IBAN transferlerine, 'açıklama' yazmaları ve lüzumçelendirmeleri, bilmedikleri ve teyit etmedikleri IBAN kullanmamaları, mal ve servis aldıkları işletme unvanları ile IBAN eşleşmesine ilgi etmeleri, ödemeleri karşılığında kanuni evrak istemeleri yerinde olacaktır." dedi.

Mal ve servis sunan şahıs ya da işletmelerin da zamanlar zaman para ve kartla ücretli seçenek IBAN'a para transferi istek ettiğine hatırlatma eden Çolak, şunları kaydetti:

"Verilen servis karşılığında, fatura, fiş ya da diğer geçerli evrak tahkik etmek ve istek etmek, hizmetten yararlananın hem hakkı hem da kanuni vazifeidir. Son dehemmiyetde yapılan vergiler düzenlemeleriyle fatura ve diğer vesikaları düzenlemeyenler ve bunları almayanlara, artırılmış hususi usulsüzlük cezaları uygulanmaktadır. Hizmet veren şahıs IBAN ile ödemeyi güçunlu tutuyor bununla birlikte geçerli tek evrak vermiyorsa Gelir İdaresi Başkanlığının sayısal kanalları üzerinden süresinde bu prosedürlerin ihbar edilmesi, tüketiciler açısından en sağlam yolda olacaktır. Aksi durumlarda, diğer IBAN ile gönderilen açıklamasız ve belgesiz transferler, önde yapılacak denetim ve kontroller sonucunda hem alıcılar hem da servis verenler açısından vahim mali külfetlere ve vergiler cezalarının uygulanmasına yolda açabilecektir."