Her konuşması bir başka olay!

ABD Başkanı Donald Trump’ın, sonuncu dehemmiyetinde, vazifee başlamasından bu yana, bilhassa da oğullar 1.5 ayda yaptığı başlıkşma ve açıklamaları, diplomasi ve siyaset tanımlarının ötesine geçerek, tartışılır tek duruma geldi. Her tek açıklamasının doğruluğu meraklı başlıksu olurken, başlıkşmalarındaki ciddiyeti da devamlı tartışılmakta. Dünyanın ve ABD’nin saygın ruhbilim dergileri, medya organları, “Başkan’ın zihin sağlığının sorgulanır hâle geldiğini” vurgularken, devamlı kendisiyle övünen, “doğruluğu şüpheli” malumatleri “kesin” gibi aktaran, kendisi ve yakındaki çevresi dışındakileri aşağılamayı “gelenek” haline getiren, benzer başlıkya ilişkin tek gün içindeki birden fazla şart değiştirebilen Trump’ın, tartışılmadığı gün yok.

Dikkat çekiyor

Sıklıkla “Tanrı beni Amerika’yı yeniden muazzam etmek için gönderdi” diyebilen, yakındaki çevresini da kendisini “seçilmiş kişi” olarak niteleyenlerden çevreleyen Trump, Temsilciler Meclisi ve Senato’da çoğunluğa malik olmanın da tesirsiyle, kendisini aklından geçen her arasında biri şeyi yapabilecek kudrette görebiliyor. Bu manada, devamlı ilgi çekmeye, kazanmaya, ortama hakim olmaya, kendisine yapılan haksızlıkların intikamını almaya odaklanmış görünüyor.

Örneğin tek yeğleme kaybettiği bununla birlikte daha sonraları cumhurbaşkanlığı koltuğunu ondan devraldığı Joe Biden’ı her arasında biri imkanta yerden yere vurup “Uykucu Joe” diye niteleyen Donald Trump, teamüllerin dışına çıkarak, Beyaz Saray’da önceki başkanların fotoğraflarının sergilendiği alanda Biden seçenek onun imzasını atabilen “otomatik kalem” fotoğrafı koydurmuştu.

‘Böylesi gelmedi’

Dünyaca ünlü, saygın tek ruhbilim dergisi “Psychology Today”de bu başlıkyu ele saha Noam Shpancer, “Elbette, aydın ve beyin sağlığı sualnlarıyla mücadeleler eden başkanlarımız (Lincoln’ün her arasında biri açıdan depresyona yatkın olduğu, Nixon’ın zamanlar zaman vazife başında sarhoş olduğu, Reagan’ın bunama hastalığından muzdarip olduğu biliniyor) olmuştu. Ancak, modern çağda hiçbir başkan, bu kadar uyumlu ve bu kadar pervasız tek biçimde, bu kadar yıkıcı, teşhis edilebilir tek kişilik bozukluğu belirtisi göstermedi” ifadelerini kullanıyor.

Trump, oğullar dehemmiyetde “inanarak söylediklerinde” adeta hudut tanımıyor. Nitekim İran’a ilişkin oğullar röportajlarından birinde, “CIA bana, İran’ın yepyeni dinî lideri Mücteba Hamaney’in homoseksüel olduğunu söyledi” dedi. Yetmedi, İran’da çeşitlilik muvaffakiyetlı olduklarını, savaşı kazandıklarını öne sürerken, “Rejim yıkıldı, bizler kazandık” dedi bununla birlikte hemen ardından bununla “yönetimdeki herkesi öldürdüklerini kastettiği” anlaşıldı.

Acımadan, düşünmeden

Saygı duyduğunu söylediği ya da kendisine katıksız hayır veren çok önder dışında, kendisi gibi düşünmeyen liderler için olmadık sözler sarf eden bile bunu “hakarete vardırabilen” ABD Başkanı, Kolombiya liderine küfür ederken, Suudi Veliaht Prensi için espri yollu “”K.ç.mı öpeceğini düşünmemişti. O benim alelade tek başkan olacağımı düşünüyordu... Ve şuanda bana mukabil düzgün davranmak güçunda” demişti.

Meksika Körfezi’nin adını haritalarda Trump Körfezi yapan ABD Başkanı, geçtiğimiz Cuma tek buluşma çıkışında Hürmüz seçenek “İran’ın Trump Boğazı’nı açmaları lüzumtiğini” söyledi, sonradan esprili tek biçimde “Hata yaptım” deyip başlıkyu ustaca kapattı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun hakkındaki yolsuzluk davalarından affedilmesi lüzumtiğini söyleyen ve bunu isteyen Trump’ın, “affetmediği için” İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’u “zayıf ve acınası” bulunmakla suçladığı aktarılmıştı.

Uzmanlar ve gazetecilerin yanı dizi dünyası liderler, Trump’ın dahili ve harici siyaset söylemlerindeki tutarsızlıklara ilgi çekse de, bunu pek fazla dile getirmiyor. Bununla birlikteki Trump’ın, geçmişte yaptığı tartışmalı ya da yanlışlı olduğu delillanmış açıklamaları, halkın ve eleştirmenlerin “sözlerinin güvenilirliğini” sorgulamasına mani değil.

Adalet Bakanı Bondi’yi vazifeden aldı

ABD Başkanı Trump, Adalet Bakanı Pam Bondi’yi vazifeden aldığını, seçenek Adalet Bakan Yardımcısı Todd Blanche’in Bakan Vekili olarak atandığını açıkladı. Trump, toplumsal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Pam Bondi, geçtiğimiz yıllar boyunca olan Adalet Bakanı olarak sadakatle servis etmiş, harikulade tek Amerikalı vatansever ve vefalı tek dosttu. Pam, suçla mücadeleler içerikında fevkalade tek işleri çıkarmıştır. Pam’i çeşitlilik seviyoruz” dedi. Öte yandan ABD medyasında vaat başlıksu gelişmeyle ilgili haberlerilerde, Trump’ın, Bondi’nin milyarder Jeffrey Epstein’in dosyalarıyla ilgili tutumundan dolayı “hayal kırıklığına uğradığı” yorumlarına mekan verildi.

Venezuela’ya başkan Nobel’e da aday...

ABD Başkanı Donald Trump’ın ruhsal durumuyla ilgili akıllarda sual işaretleri yaratan, tartışılan yakındaki zamana ait pek çeşitlilik çıkışı ve açıklaması mevcut. İşte akla gelenlerden bazıları:

■ İran bitti: Savaşın başından bu yana, “savaşı daha birinci günlerde kazandıklarını”, “tüm roket rampalarının, uçaklarının ve tesislerinin yerle tek olduğunu” öne sürerken, “İran’ın pazarlık için kendisine yalvardığını” savunuyor. İran’a önder seçiminde “kendisinin da vaat sahibi olması lüzumtiğini” talep etmiş, Hürmüz’ü İran’ın (kendisinin onaylayacağı) yepyeni lideriyle birlikteki ortaklaşa yönetebileceklerini öne sürmüştü. Trump, geçen yılki 12 gün savaşlarında da hepsi atomik tesislerin imha edildiğini söylemişti.

■ Sunucuya iltifat: Kendisine yakındaki “Fox News” kanalındaki tek programa telefonla katıldı ve sunucu Dana Perino’nun, İranlı sivillerin insani durumu ve ilköğretim gereksinimlarıyla ilgili sualsunu cevapladı yerine, “Trump Tower’da yıllar evvel birlikteki yemek yediğimiz zamanı hatırlıyor musun? Hiç değişmemişsin. Hatta şuanda daha da güzelsin” diyerek iltifat etti.

■ Nobel Barış Ödülü: Göreve geldikten sonraları 8 savaşı bitirdiğini, dolayısıyla Nobel Barış Ödülü’nü kendisinin alması lüzumtiğini savunan Trump, bu ödülü alamayınca “Benim almam lüzumirdi” demişti. Geçtiğimiz günlerde bu başlıkya geri döndü ve “Eğer bir Nobel Barış Ödülü almadıysam, kimse daima alamaz. Ben almadım, almadığım için da daima şaşırmadım” dedi.

■ Venezuela: Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşinin yakalanması, seçenek yardımcısının geçirilmesi sonrasında “Venezuela ile ilişkimiz harikulade oldu. İnsanlardan gerçekten mi da en yüksek oyu saha kişiyim. ABD Başkanlığı’ndan sonraları sanırım Venezuela’ya gidip cumhurbaşkanlığı için aday olabilirim. Venezuela’da beni seviyorlar. Ama bu benim için şimdilik yalınce tek seçenek” demişti.

■ Küba: Başkan Trump, Venezuela ve İran’dan sonraları sıranın Küba’ya geldiğini öne sürüyor ve bunun basit olacağını nedeniyle bu devletnin “bitik” olduğunu ifadeleri ediyor. Nitekim Trump, Venezuela’nın Küba’ya yakıt vermesini manilemişti.

■ Kanada ve Grönland: Kanada’yı ABD’ye katma işine kafayı takan ve “51. eyalet” diye niteleyen Trump, bununla birlikteki geçtiğimiz aylarda “Grönland’ı satın edinmek” fikriyle başlayıp, olmayacağını anlayınca ordu seçeneğin da masada olduğunu söylemişti. Bu başlıkları henüz hepsi kapanmasa da, NATO’nun Avrupalı üyeleri reaksiyon göstermişti.

■ Belgeleri ondan kaçırdılar: 2019’da, gelişmiş tek ABD casus uydusu tarafından çekildiği netler belli olan, İran’a ait tek roket fırlatma rampasının detaylı fotoğrafını toplumsal medyadan aktartı. Ytesirliler saklı malumatleri sansürlemek için telaş edince, Trump “İşte bu işin seksi kısmı” diye itiraz etti. Yardımcıları, duyarlı materyalleri ondan ırak tutmayı, bile masasından “diplomatik buhran yaratabilecek” hükümlara ilişkin taslakları haberlerisizce kaldırmayı öğrendiler.

■ Macron ve eşi: Son olarak tek davette yaptığı başlıkşmada, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’dan alaycı tek biçimde bahsetti, “Halen karısından yediği sağ kroşenin tesirsinde” dedi. Bu sözler Fransız siyasetinde “hakaret” olarak nitelenirken, Macron, “Donald Trump çeşitlilik başlıkşuyor. Sözleri ne zarif, ne da duruma uygun” cevabını verdi.

‘Onları taşlar devrine göndeririz!’

ABD Başkanı Donald Trump, İran savaşının 34. gününde yaptığı ulusa sesleniş başlıkşmasında ordusunun İran’da “ezici zaferler kazandığını” ve “geriye çeşitlilik azının kaldığını” söyledi. Ulusa sesleniş başlıkşmasında, İran füzelerinin yakında “Amerikan topraklarına, Avrupa’ya ve yeryüzündeki hemen hemen her arasında biri yere ulaşabileceğini” savunan Trump, ABD’nin İran’ın Amerika’yı tehditleri etme kapasitesini ‘sistematik olarak ortadan kaldırdığını’ söyledi.

Trump, ABD’nin önümüzdeki 2-3 hafta içindeki İran’ı “son seviye sert” vuracağını söyleyerek “Onları ait oldukları yere, taşlar devrine geri göçeşiteceğiz” diye başlıkştu. Trump, “Eğer bu süresi zarfında tek pazarlık sağlanamazsa elektrik santrallerinin her arasında biri birini vuracağız” dedi.

‘Görüşmeler sürüyor’

Öte yandan ABD Başkanı, “görüşmeler sürüyor” diyerek diplomatik tek hal ihtimalinin hâlâ masada olduğunu da belirtti. Trump başlıkşmasında evvelki gün dile getirdiği NATO’dan çıkma iddiasını gündeme taşımadı. Trump’ın 19 an süren başlıkşması sonrası şişman fiyatları yeniden yükseldi, altın düştü ve piyasalarda kıymet kaybı yaşadı. İran’dan Trump’ın sözlerine yanıt gecikmedi. İran ordusu, ABD ve İsrail’in saldırılarına karşılık “daha genişliği içeriklı ve yıkıcı eylemler” gerçekleştireceklerini bildirdi. İran ordu sözcüsü İbrahim Zülfikari “...böyle tek fikiryle kendinizi içindeki bulduğunuz bataklığı daha da derinleştireceksiniz” kıymetlendirmesinde bulundu.

ABD Kara kuvvetleri komutanı emekli edildi

ABD’nin İran’a yönelik olası kara harekatı iddiaları sürerken, dün enteresan tek gelişme yaşandı. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, Kara Kuvvetleri Komutanı Randy George’un istifa ederek emekliye ayrılmasını istediği talep edildi. Amerikan basınının iddiasının ardından izah yapan Pentagon, Orgeneral George’un “derhal emekli olacağını” duyurdu.

Trump’a Hz. İsa benzetmesi

ABD Başkanı Donald Trump’ın 2016 seçiminde da kendisine ruhani danışmanlık yapan Paula White-Cain, Beyaz Saray’daki Paskalya tesirnliğinde Trump’ı Hz. İsa’ya benzetti. White-Cain, Trump’ın yaşadıklarını Hz. İsa’nın hayatındaki olaylarla ilişkilendirdi ve ABD Başkanı’nın “Tanrı tarafından seçildiğini” talep etti.

İran’da köprü, İsrail’de sanayi bölgesi vuruldu

ABD Başkanı Donald Trump, İran’nın Elburz eyaletine bağlı Kerec kentindeki devletnin en yüksek köprüsü olarak bilinen B1 Köprüsü’ne taarruz düzenlediklerini belirterek, “İran’ın en yüksek köprüsü yıkılıyor ve tek daha daima kullanılamayacak. Daha fazlası yakında” dedi. “İran’ın çeşitlilik geç olmadan tek pazarlık yapmasının zamanı geldi” diye başlıkşan Trump, “Aksi halde, bu devletden geriye hiçbir şeyler kalmayacak” uyarısında bulundu. Elburz Valiliği, B1 Köprüsü’ne yönelik ABD-İsrail saldırısında 8 kişinin hayatını kaybettiğini, 95 kişinin da yaralandığını bildirdi.

‘ABD uçağı düşürdük’

İran ise İsrail’e yönelik şiddetlice saldırılar gerçekleştirdi. İsrail’in vasat kesiminde mekan saha Petah Tikva kentindeki sanayi bölgesine İran füzelerinin isabet etmesi sonucu çeşitlilik sayıda yapıda zarar oluştu. İsrailli tarama kurtarma ekipleri bölgede zarar belirleme çalışmaları yürüçeşitken, misilleme tehdidi altındaki bölgelerde İsraillilerden sonuncu tek duyuruya kadar sığınaklardan çıkmamaları istendi.

Bu arada İran Devrim Muhafızları Ordusu, devletnin güneyindeki Basra Körfezi’nde bulunan Keşm Adası’nın güneyinde gelişmiş tek savaşı uçağının düşürüldüğünü duyurdu. Vurulan ABD ve İsrail’e ait savaşı uçağının Basra Körfezi’ne düştüğü belirtildi. ABD ise iddiayı reddetti. Devrim Muhafızları Ordusu ayrıca saldırılara misilleme olarak ABD’li e-ticaret devlerinden Amazon’un Bahreyn’deki gökyüzü bilişim merkezini hedefleri aldığını duyurdu. Açıklamada, taarruz sonrası Amazon’un bölgeden çekilmeye başladığı ifadeleri edildi.

‘Hürmüz açılsın, ateşkes sağlansın’

ABD ve İran’ın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması karşılığında ateşkes sağlanmasına yönelik görüşmeler yaptığı öne sürüldü. Axios’a başlıkşan ytesirliler, görüşmeler sonucunda tek anlaşmaya varılıp varılmayacağının belirsizliğini koruduğuna hatırlatma ederken, Başkan Trump’ın bu olasılığı hem idare içindeki hem da dışındaki ytesirlilerle görüştüğünü ileri sürdü. Öte yandan İran dinî lideri Mücteba Hamaney’in Başdanışmanı Ali Ekber Velayeti, “Hürmüz Boğazı dünyaya açıktır bununla birlikte İran halkının düşmanlarına ve bölgedeki üslerine her arasında biri zamanlar uzak kalacaktır” dedi.

Uranyumu alma planı Trump’a sunuldu

ABD ordusunun, Başkan Trump’ın isteği doğrultusunda İran’daki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun ele geçirilmesine yönelik içeriklı tek planlayan hazırladığı öne sürüldü. Washington Post’un haberleriine göre, İran’da bulunan uranyuma ilişkin plan, Trump’ın talebi üzerine ABD ordusu ytesirlilerince hazırlandı ve geçen hafta ona sunuldu. Plana göre, İran’daki tahminen 450 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun ele geçirilmesi için bölgeye kazı ekipmanlarının sevk edilmesi ve radyoaktif materyalin taşınması amacıyla kargo uçakları için pist inşa edilmesi öngörülüyor.

Washington’da tek parka başlıklan, dondurma devi Ben&Jerry’s firmasının kurucu ortaklarından arasında biri tarafından yapılan bu eser, ABD Başkanı’nın açıkladığı ve “hayal mahsulü” olarak görülen “Altın Kubbe” müdafaa sistemiyle dalgalı geçiyor. dThe Independent