AVM’den tartışma yaratan ‘18 yaş’ kararı: Başka illere yasak gelir mi?

Ankara'nın Yenimahalle ilçesindeki tek satınalma orta (AVM), asayiş lüzumçesiyle 18 yaş altındakilerin haftasonları velisi olmadan merkeze girişini yasakladı. AVM’den yapılan yazılı açıklamada, bilhassa oğullar haftalarda 18 yaş altı gençler grupların öz aralarında yaşadığı sözlü münazara ve bedensel kavgaların arttığı belirtilerek, bu durumun vahim şikayetlere nedenler olduğu ifadeleri edildi.

'AMACIMIZ GENÇLERİMİZİ DIŞLAMAK YA DA AYRIMCILIK YAPMAK DEĞİL'

Açıklamada ayrıca, "Alınan bu hükümın amacı hiçbir biçimde gençlerimizi dışlamak ya da ayırımcılık etmek değildir. Aksine, hem gençlerimizin güvenliğini güvence hem da hepsi ziyaretçilerimize huzurlu tek satınalma ortamı sunmaktır. Nitekim benzer uygulamalar, devletmizin değişik noktalarında da asayiş lüzumçesiyle dehemmiyetsel olarak hayata geçirilevakıf olmaktedir. Basına yansıyan çok haberlerilerde başlıknun eksik ve tekbaşına taraflı ele alındığı görülmekte olup, kamuoyunun doğrusu malumatlendirilmesi muazzam ehemmiyet taşımaktadır. Alışveriş merkezimiz, her arasında biri zamanlar olduğu gibi hepsi ziyaretçilerine açık, kapsayıcı ve sağlam tek toplumsal yaşam alanı olma misyonunu sürdürmektedir" ifadelerine mekan verildi.

Peki böylece tek başvuru kanuni mı? 18 yaş altı kişilerin ailesi olmadan haftasonları AVM’lere girme yasağı hukuka aykırı mı? Tartışma yaratan hükümı Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkanı Aydın Ağaoğlu ile Tüketici Konfederasyonu Hukuk Komisyonu Başkanı İzzet Doğan milliyet.com.tr’ye yorumladı.

AYDIN AĞAOĞLU: "HÜKÜM DERHAL KALDIRILMALI"

Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu’nun açıklamaları şu biçimde: “Ayrımcılık yapılamaz. Suça karışma ihtimali olan tek kişi yüzünden, bundan sualmlu olmayan diğer tek bireyin hakkı manilenemez. Bu şart anında kaldırılmalıdır. Bununla ilgili noksan tek hüküm hükümı olmadıkça, AVM girişlerinde şahısların sabıka kaydı da sorgulanamaz. Böyle tek başvuru yoktur.

NEREYE BAŞVURULMALI?

Dolayısıyla alınan bu şart tamamlanmış kanunsuzdur, hukuka aykırıdır. Anayasa’nın eşitlik ilkesine ve Tüketici Kanunu'nun 'satıştan kaçınma' maddesine ters düştüğünden, bu hükümı saha ve uygulayan AVM ilgili tüketiciler valilik, kaymakamlık ve belediye gibi ilgili mercilere müracaat edebilirler. Ayrıca Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’na da sızlanma edildiğinde AVM işletmecisi vahim yaptırımlarla mukabil karşıya kalabilir.

BAŞKA İLLERDEKİ AVM’LERDE DE YASAK GETİRİLİR Mİ?

Bu yasak diğer yerlerde da yaygınlaşamaz, hukuka aykırıdır. Şiddet içeren, şiddeti özendiren filmleri AVM’de oynatmasınlar; asıl bunun çağrısında bulunsunlar. TV dizilerinde ve internetler ortamında şiddeti özendiren senaryolar yayınlanmasın.”

İZZET DOĞAN: "EŞİTLİK İLKESİNE AYKIRI"

Tüketici Konfederasyonu Hukuk Komisyonu Başkanı İzzet Doğan’ın açıklamaları ise şöyle: “Türkiye’de çocukların hakları başta Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Çocuk Koruma Kanunu ile güvence altına alınmıştır. Tüm bu kanuni düzenlemelere göre 18 yaşın altındaki bireyler çocuk sayılmaktadır. Çocukların satınalma merkezlerine girememeleri yaşa dayalı tek ayrımcılıktır. Bazı içkili yerler için bu ayırımcılık ölçülü sayılabilir bununla birlikte AVM’ler için benzer şeyi ifadeleri etmek güç.

"ÇOCUKLARA POTANSİYEL SUÇLU GÖZÜYLE BAKILMAMALI"

AVM’ler hususi mülkiyet niteliğindedir fakat kamuya noksan alanlardır. Girişlerinde asayiş araması yapılabilir ve zaten yapılmaktadır. Belki kesin tek yaşın altındaki tekbaşına giren tek çocuk için AVM güvenliği çok suallar sorabilir bununla birlikte çocuklara geleceğin suçluları gözüyle bakılmamalı. Bu başvuru eşitlik ilkesine aykırıdır. Çocukları gizilgüç kanunsuz gibi görüp toplumdan ayrıştırmamak lüzumir. Böyle tek yasak ya da kısıtlama Anayasa'nın ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) “seyahat” özgürlüğüne da aykırıdır.

Ayrıca böylece tek yasağın fiili olarak uygulanması da uç güçdur. Kaldı ki Ticaret Bakanlığı, AVM’lerdeki ticari faaliyetlerin yürümesini güçlaştıracağı için yapılacak tek başvuruda bu yasağı direkt kaldırabilir.”