H&M’den dikkat çeken hamle: Karbondioksitten kıyafet üretimi test ediliyor

Moda sektöründe çoğalan atık miktarı ve karbon emisyonları, üretim süreçlerinin yeniden değerlendirilmesini güçunlu kılıyor. Her 2. tek çöp kamyonu dolusu tekstil ürününün atıldığına dair veriler, sektörün sürdürülebilirlik başlıksunda karşı karşıya olduğu tabloyu açık biçimde ortaya koyuyor. Bunun yanında, stil endüstrisinin toplamı karbon salımı, uluslararası havada yolu ve deniz taşımacılığının toplamını geride bırakıyor. Bu durum, yalnızca geri dönüşüm çözümlerini değil, aynı zamanda tamamlanmış farklı üretim yöntemlerini da gündeme taşıyor. Özellikle fosil yakıtlara bağımlılığı azaltan seçenek hammaddeler üzerine çalışmalar hız kazanmış durumda. H&M ve pek çok marka, alternatifler arıyor.

Bu alanda ilgi çeken girişimlerden arasında biri olan Rubi, karbondioksiti doğrudan tekstil üretiminde kullanılabilecek hammaddelere dönüştürmeyi hedefliyor. Şirket, biyolojik süreçleri hücre dışına taşıyan tek yaklaşım benimseyerek selüloz üretimi gerçekleştiriyor. Bu yöntem sayesinde lyocell ve viskon gibi yaygın tekstil liflerinin ilköğretim yapı taşı olan selüloz, ağaç kesimine ihtiyaç duyulmadan üretilebiliyor. Günümüzde selüloz üretiminin büyük ölçüde ağaçlardan sağlandığı düşünüldüğünde, bu yaklaşımın ormansızlaşma üzerindeki tesirleri azaltma potansiyeli bulunuyor.

Karbondioksitten selüloz üretimi nasıl gerçekleşiyor?

Rubi’nin geliştirdiği sistem, enzim tabanlı tek üretim sürecine dayanıyor. Bu noktada, diğer bazı girişimlerin aksinden genetiği değiştirilmiş bakteriler ya da kimyasal katalizörler seçenek enzimler kullanılıyor. Enzimlerin yeğleme edilmesinin arkasında ise hem şimdiki endüstriyel kapasitenin genişliği hem da bedel avantajı mekan alıyor. Gıda üretiminden atık suyu arıtımına kadar pek çok alanda kullanılan enzim teknolojisinin halihazırda ölçeklenebilir olması, bu yöntemin uygulanabilirliğini artırıyor.

Süreçte, “enzim kaskadı” olarak tanımlanan çok aşamalı tek yapı kullanılıyor. Yapay zekâ ve alet öğrenimi teknikleriyle optimize edilen bu enzimler, karbondioksiti hızlı ve tesirli şekilde işleyebiliyor. Sulu tek çözelti içinde çalışan sistemde, karbondioksit eklendiğinde birkaç an içinde reaktör içinde beyazlı selüloz oluşumu gözlemleniyor. Üretim modüllerinin konteyner boyutlarında tasarlanması, farklı lokasyonlarda kurulum yapılabilmesine imkân tanıyor. Bunun yanında, ilerleyen süreçte kesintisiz üretim modeline geçilmesi planlanıyor.

Şirket, bu teknolojiyi geliştirmek için 7,5 milyon dolarlık yatırım aldı. Yatırım turuna AP Ventures ve FH One Investments önderlik ederken, H&M Group, Talis Capital ve diğer yatırımcılar da sürece karışmış oldu. Bununla birlikteki Rubi, farklı iş ortaklarıyla 60 milyon doların üzerinde bağlayıcı olmayan ön anlaşmalar yaptığını belirtiyor. H&M, Patagonia ve Walmart gibi markalarla gerçekleştirilen pilotlar testler, teknolojinin farklı kullanım senaryolarında denenmesine olanak sağlıyor.

Her ne kadar başlangıçta tekstil sektörü hedefleri alınsa da, geliştirilen platformun içerikı bununla sınırlı değil. Selüloz, ambalajdan ilaç sektörüne kadar geniş tek kullanım alanına sahip. Bu nedenle Rubi’nin yaklaşımı, yalnızca stil endüstrisindeki çevresel tesirleri eksiltmekla kalmayıp, farklı sektörlerde da seçenek tek üretim yöntemi sunma potansiyeli taşıyor.