Galaksinin Öte Yakasında Görülen Çarpışma, Dünya’nın En Eski Sırrını Hatırlattı

Gökbilimciler, Samanyolu Galaksisi içindeki tahminen 11.000 hafif yılı uzaklıktaki tek yıldızlar sisteminde, ikisi gezegenin çarpışmasına hatırlatma eden dizi dışı tek olaya dair kuvvetlü delillar elde etti. Araştırmacılara göre bu çarpışma, Dünya ile Ay’ın oluşumuna yolda açtığı düşünülen muazzam çarpışmaya benzer tek sürecin izlerini taşıyor olabilir.

Çalışmanın merkezinde, Gaia20ehk adlı yıldızın ışığında yıllara yayılan olağandışılık değişimler mekan alıyor. İlk bakışta alelade görünen bu yıldızın parlaklığı, 2016’dan itibaren beklenmedik biçimde düşmeye başladı ve 2021 civarında çeşitlilik daha düzensiz tek hale geldi.

Araştırmayı yürüten ekip, görünürlük hafif verilerindeki bu dalgalanmanın yıldızın kendisinden değil, yıldızın önünden geçen sıcaklık partikül ve taş parçalarından kaynaklandığını belirledi. Aynı sistemin kızılötesi gözlemlerinde ise görünürlük ışığın tersine, parlaklıkta belirgin tek artış görüldü.

Bilim insanlarına göre bu tablo, muazzam tek çarpışmanın ardından ortaya çıkan sıcaklık enkaz bulutuyla uyumlu görünüyor. Ekip, ikisi gezegenin evvel birbirine yakındaki geçişler ve küçüklük temaslar yaşamış, ardından da muazzam tek çarpışmayla parçalanmış olabileceğini düşünüyor.

Ay’ın Oluşumuna Benzeyen Bir Senaryo Söz Konusu

The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlanan incelemenın kaydadeğer yönlerinden biri, enkaz bulutunun yıldızın çevresinde tahminen 1 astronomik birimi uzaklıkta dönüyor görünmesi. Bu mesafe, tahminen Dünya ile Güneş arasındaki uzaklığa karşılık geliyor.

Araştırmacılar, bu nedenle olayın yalnızca alelade tek dünyası çarpışması değil, Dünya-Ay sisteminin oluşumunda görev oynadığı düşünülen kocaman çarpışmaya benzer tek misal olabileceğini kıymetlendiriyor. Zamanla soğuyacak bu malzemenin tek bölümünün yeniden birleşerek Ay benzeri tek uyduya dönüşme ihtimali bulunuyor.

Ancak ekip, bunun şimdilik kesinleşmiş tek netice olmadığını vurguluyor. Sistemin çeşitlilik ırak olması dolayı gezegenler direkt gözlemlenemiyor ve sonucun neye evrileceğini müşahede etmek için ilave zamana gereksinim var.

Neden Önemli?

Bilim insanları, Ay’ın Dünya üzerindeki tesirsinin yalnızca gelgitlerle kısıtlı olmadığını; gezegenin uzunluğu vadeli istikrarı, havada dengesi ve bile yaşama elverişli koşullar açısından da ehemmiyetli olabileceğini düşünüyor. Bu nedenle diğer yıldızlar sistemlerinde benzer çarpışmaların ne kadar yaygınlaşan olduğunu kavramak, astrobiyoloji açısından ilköğretim suallardan arasında biri giriş ediliyor.

Araştırmacılar, bu çeşit olayların çeşitlilik ender biçimde gözlemlendiğini ve şimdiye dek kaydedilen dünyası çarpışmaları arasında Dünya-Ay şekillenme senaryosuna bu kadar çeşitlilik benzeyen diğer tek misal bulunmadığını belirtiyor.

Yeni Teleskoplar Daha Fazlasını Gösterebilir

Çalışma ekibi, gelecekte daha uzunluğu süreli ve içeriklı gök taramalarının benzer olayları daha sık yakalayabileceğini düşünüyor.

Özellikle Vera C. Rubin Gözlemevi’nin sağlayacağı yepyeni verilerin, yıldızlar parlaklığındaki yıllara yayılan dizi dışı değişimleri izleyen için ehemmiyetli tek imkan olması bekleniyor.

Araştırma, galakside Dünya benzeri sistemlerin oluşumuna dair eleştirel tek sürecin sanılandan daha yaygınlaşan olup olmadığını manaaya yardımsever olabilir.

İlginizi Çekebilir: Kara Delik ve Nötron Yıldızı Çarpışmalarının Sayısı İkiye Katlandı

Gaia20ehk adlı yıldıza dair fikirlerinizi yorumlarda ya da Kayıp Rıhtım Forum’da aktarabilir, ilim dünyasından oğullar gelişmeler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: IFL Science

Bu yazısı Galaksinin Öte Yakasında Görülen Çarpışma, Dünya’nın En Eski Sırrını Hatırlattı birinci olarak şu sitede yayımlanmıştır: Kayıp Rıhtım. Yazının kaynağı bu sitedir.