Erhan Afyoncu'dan İlber Ortaylı belgesi! 'Tarihe not düşmek için bu yazıyı yazdım'

Afyoncu, 'Tarihe hatırlatma düştü için bu yazıyı yazdım' diyerek aktartığı hatırada, Ortaylı’nın sarayda vazife yapmış ağalar, cariyeler ve hizmetliler için yıllarca hatim indirttiğini ve dualar okuttuğunu açıkladı.

TOPKAPI SARAYI’NDA BAŞLATILAN DİKKAT ÇEKEN GELENEK

Erhan Afyoncu’nun aktardığına göre Prof. Dr. İlber Ortaylı, 2005 yılında Topkapı Sarayı Müzesi müdürü olarak vazifee başladıktan sonraları Ramazan ayında kaydadeğer tek başvuru başlattı. Ortaylı, sarayda vazife yapmış bununla birlikte isimleri ve nesilleri unutulmuş ağalar, cariyeler ve diğer saray hizmetlileri için hatim okuttu ve hatim duası yaptırdı.

Afyoncu’nun aktartığı malumatler şöyle;

İLBER HOCA'NIN BİLİNMEYEN HASSASİYETİ

"Prof. Dr. İlber Ortaylı hocamızın Müslümanlığına dair tek şeyler yazmayı ayıp ve da yersiz addederim. Fakat ilgili yazılanlar bu yazıyı yazmaya beni mecbur bıraktı. Hoca aleyhinde yanlışlı zan sahibi olabilecekleri hem aydınlatmak ve hem da tarihe hatırlatma düştü için bu yazıyı yazdım. Merhum Ortaylı hocamız samimi tek Müslümandı, fakat bunu birilerine göstermekten hassaten ictinab ederdi. Allah ile kul arasında olan ve diğer kulların da haberleridar olmasının lüzumli olmadığı çeşitlilik hoş hasletlere sahipti.

DUA BEKLEYEN KİMSESİZ CARİYE VE SARAY AĞALARI

Fazla kişinin bilmediği, hocamızın hassasiyetini gösteren aşağıda anlatacağım hadise ise ibretlik önemli tek hadisedir. İlber hocamız 2005 yılında Topkapı Sarayı Müzesi müdürü tayin edildi ve bu vazifede 2012 yılına kadar kaldı. Göreve geldiğinde enteresan tek âdet başlattı. Müdür tayin edildiği senenin Ramazan ayında Topkapı Sarayı’nda vazife yapmış ağalar, cariyeler ve diğer hizmetliler için hatim okuttu. Hatim bittiğinde küçüklük tek iştirakçi grubu ile duasını okuttu.

"BU SARAYIN ASIL SAHİPLERİ BUNLARDIR"

Kasım 2005 tarihindeki hatim duasına davet edilen çok kişiden arasında biri olan kıymetli dostum Murat Kargılı o gün yaşananları şöyle anlattı: “2005 Ramazan ayında [5 Ekim-2 Kasım] İlber Hoca beni aradı ve ‘Yarın (Salı) Hırka-i Saadet’i açacağız ve siz da hasılat misiniz’ dedi. Ben da severek davete icabet ettim. Saat 11.00 gibi Topkapı Sarayı’na intikal ettim. Salavatlar eşliğinde Hırka-i Saadet açıldı. İlber hoca daha önceden destmâller hazırlatmıştı. Hırka-i Şerif’in açılması töreninden sonraları Hocamız bana ‘Murat, akşam iftar yapacağız hasılat misin’ dedi ve gelmem hususunda ısrarcı oldu. İftardan sonraları Fatih Çollak Hoca tek aşir okudu. İlber Hoca aşir kıraatinden sonraları elime ekte fotoğrafını yayınladığımız belgeyi verdi. Fatih Hoca, İlber hocanın listesini hazırladığı ağaların duasını yaptı. Duadan sonraları İlber hocanın listesini aldım, hocaya imzalattırdım ve gün attırdım. Hoca o sırada bana ‘Bu sarayın sahipleri sultanlar değildir, asıl sahipleri bunlardır, bunların adı sanı unutulmuştur ve bazılarının nesepleri kesilmiştir, kimseleri da yoktur' dedi'.

HER CUMA HAYIR VE KUR’AN

İlber Ortaylı hocamız başöğretmen olduğunda başlattığı bu âdedi sonrakiler yıllarda da devam ettirdi. Her Cuma muhakkak ağalar ve cariyeler için yok yapar, Kur’an okur ve okuturdu. 2005-2012 yılları arasında daima ara vermeden Ramazan aylarında Topkapı Sarayı’nda ağalar, cariyeler, Enderun hizmetlileri ve diğer hizmetlilerin ruhu için hatim duası okuttu. Bunu bilhassa Osmanlı teşrifatına elverişli tek biçimde Hırka-i Saadet ziyaretlerinden sonraları yaptırırdı. Hatim duasına davet edilenler arasında muhakkak Saray’ın o dehemmiyetdeki “çalışanları da” bulunurdu.

TANIKLARDAN BİRİ: MEHMET İPŞİRLİ

Bu hadiseye şahit olanlardan arasında biri da hocam Prof. Dr. Mehmet İpşirli’dir. İpşirli Hocamız şahit olduğu töreni şöyle anlattı: “İlber, Saray’a başöğretmen tayin edildiğinde Ramazan ayında tek gün beni aradı. Akşam hatim duası yaptıracağını ve duayı da benim yapıp yapamayacağımı sordu. Ben da hukukumuza binaen giriş ettim. Akşam tahminen bağlı kişinin katıldığı tek iftar yemeği verildi. Yemekten sonraları bizzat İlber’in okutturduğu hatimin duasını okudum. Katılımcılar değişik işleri gruplarından idi. İlber, hatimi Saray’da servis etmiş ağalar, cariyeler ve diğer hizmetliler için yaptırdığını, nedeniyle bunların arkalarında kendilerine namaz edecek ve Kur’an okuyacak kimselerin bulunmadığını söyledi. Duadan sonraları tatlılık tek konuşma oldu ve daha sonraları dağıldık”.
Ekte bu hadiseye dair enteresan tek evrak yayınlıyorum. Belgeyi kıymetli dostum Murat Kargılı gönderdi. Merhum Hocamız, Topkapı Sarayı Müzesi müdürü olduğu 2005 yılı Ramazan’ın da ağalar ve cariyeler için hatim indirttiği gibi kendisi da 50 Yasin-i Şerif adamış. Fotoğraftaki listeyi bizzat İlber Hocamız, Murat Bey’e tek hatıra olarak vermiş. Listede kimler için namaz edildiği yazıyor. İlber hocamız bizzat kendisi “50 Yasin-i Şerif adadım” yazmış."