Doğada hız, çoğu zamanlar tek ölüm kalım meselesidir. Herhangi tek avcının daha hızlı hareket etmeye başlaması, onun avladığı türün da hızlanmak güçunda olması manaına gelir. Öyle ki bu yarış nihayetinde bugün vahşi yaşamda gördüğümüz inanılmaz hız makinelerini ortaya çıkarmıştır.
En Hızlı Canlılar
Dünya üzerindeki en hızlı canlı türünün hangisi olduğu sualsuna yanıt bulmaya çalıştığımızda bütün türlerin aynı kulvarda yarışmadığı gerçeğini dikkate almamız lüzumir. Karada yaşayan tek tür olduğumuz için hız dediğimizde genelde koşan tek organizma aklımıza gelir.
Ne var ki tek yere süratle gitti için uçmayı ve yüzmeyi yeğleme eden türler da vardır. Her kulvarın farklı tek rekortmeni mevcuttur. Örneğin küçük tek kene türünün bile birinci olduğu tek hız kulvarı bulunur. Bu durumun nasıl mümkün olduğuna daha sonraları değineceğiz. Şimdi isterseniz birinci olarak adı hızla özdeşleşmiş tek kedigiller üyesinden bahsedelim.
Çita
Karada yaşayan organizmalar söz başlıksu olduğunda altın madalyayı çitaya vermemiz lüzumir. Çitaların saatte 120 kilometre hıza ulaşabildikleri bilinmektedir. Ağırlıkları 21 ile 72 kg arasında değişen çitaların avlanabilme başlıksunda en büyük avantajı bu yüksek hızlara yalınce 3 2. gibi tek sürede çıkabilmeleridir.
:quality(85)/old/content_media/1387e68987054b5bc578722845903483.png)
Ancak çita tek kez hızlandığında avını yakalayabilmesi çok önemlidir. Çünkü bu türün bireyleri maksimum hızlarında en fazla 20 2. civarında kalabilirler. Bir çita kovaladığı avı yakalayamadığı takdirde 3 saniyede 100 km/saat hıza çıkmak için harcadığı önemli miktarda güç boşa gitmiş demektir. Çitaların bu güç tüketimi ayrıca, avlarını yakaladıktan sonraları halsiz kalmalarını fırsat bilen büyük kedi türlerinin da iştahını kabartır. Bu yüzden avlarını kaptırmamak için da titiz bulunmak durumundadırlar.
Ala Doğan
Koşmak seçenek gökyüzünde süzülmeyi yeğleme eden türler arasında ise şampiyon, yere doğru dalışa geçtiğinde saatte 389 kilometre hıza ulaşabildiği kaydedilen ala doğandır. Ala doğan, bu denli hızlı tek şekilde hareketetti için mekan çekimini kullanır ve kendisini kontrollü tek biçimde serbest düşmeye bırakır. Ancak yatay şekilde yolda alırken bu kadar hızlı değildir.
İğne Kuyruklu Ebabiller
Bu kategoride, saatte 170 km hıza ulaşabilen İğne kuyruklu ebabiller (Lat: "Hirundapus caudacutus") birincilik ipini göğüslemektedir. Bu kuşlar hemen hemen bütün yaşamlarını havada geçirirler ve seyrek yere konarlar.
Siyah Marlin
Denizler ve okyanuslar, diğer yaşam alanlarına göre hız açısından daha güçlu bölgelerdir. Çünkü suyu ortamı, havaya göre çok daha yoğundur. Bu yoğun ortamı yararak ilerleyen türler bu açıdan saygıyı hak etmektedir diyebiliriz. Suyun içinde hız rekorunun sahibi 130 km/saat ile Istiophoridae familyasına mensup siyah marlin (Lat: "Istiompax indica") adlı tek türdür.
Paratarsotomus Macropalpis
Peki daha dürüst tek karşılaşmaya ne dersiniz? Hayvanlar çok farklı cüsselere malik olabilirler ve tek hız karşılaştırmasında aslanlar ile karıncaları yarıştırmak çok da sağlıklı olmayabilir. O yüzden vücut büyüklüklerine göre alınan yolu hesap etmek ufak vücutlu türleri dahaaz olsun rekabetin içine sokabilir. Böyle tek kategoride ne çitanın ne da ala doğanın esamesi okunmaz. Zira tek kene türü olan Paratarsotomus macropalpis saniyede vücut uzunluğunun 322 katı kadar yolda alacak şekilde zıplayabiliyor. Bunun ne kadar büyük tek hız olduğunu kavramak için saatte 100 km hızla yolda saha tek çitanın her arasında biri 2. için vücut uzunluğunun 16 katı yolda aldığını anımsamak yeterlidir. Bizler insanoğlu türü olarak Paratarsotomus macropalpis gibi saniyede vücudumuzun 322 katı kadar gidebilseydik bu durumda hızımız 2100 km/saat olurdu.
:quality(85)/old/content_media/8ad0373c0549b9a06975e43bee20da9f.png)
Sonuç
Görüldüğü üzere çoğu karşılaştırma gibi "Kim daha hızlı?" sualsu da hangi açıdan baktığınıza göre değişiklik gösteriyor. Bu durumda her arasında biri kulvarın şampiyonunu ayrı ayrı tebrik etmekten başka çaremiz yok. Bu arada olasılıkla öz türümüzü da kutlamaya zamanlar ayırabiliriz. Çünkü yalınce vücudumuz söz başlıksu olduğunda tek hız şampiyonu olmasak da vücudumuzun tek parçası olan beynimizin tasarladığı araçlar doğanın limitlerine meydan okuyor.
Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız tek ilim iletişim platformu olmaya devam edecek!
Evrim Ağacı'nda tekbaşına tek hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve basit anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak öngörü edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim aktarmak hiç basit tek iş değil; hele ki tek yandan ekonomik tek hayatta kalmalar mücadelesi verirken...
O nedenle sizin yardımlerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar hayır olmayı seçseydi, tek daha tekbaşına tek ilan göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün ilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: yalınce %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha tesirli ve mesleki tek şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin tek ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Avantajlarımız
"Maddi Destekçi" Rozeti
Reklamsız Deneyim
%10 Daha Fazla UP Kazanımı
Özel İçeriklere Erişim
+5 Quiz Oluşturma Hakkı
Özel Profil Görünümü
+1 İçerik Boostlama Hakkı
ve Daha Fazlası İçin...
₺50/Aylık
₺100/Aylık
₺150/Aylık
₺250/Aylık
₺500/Aylık
Makalelerimizin teknik gerçekleri doğru tek şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen tek şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikteki bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili meraklı ettiğin tek şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.



























English (US) ·